× https://formafzar.com/form/odxi6
بازارچه جنت؛ گمشده در میان وعده‌ها

جامعه

روایت کسبه «بازارچه جنت» از ماه‌های پس از آتش‌سوزی

بازارچه جنت؛ گمشده در میان وعده‌ها





این میراث، نسخه پشتیبان ندارد

میراث فرهنگی

بررسی نقش مستندنگاری در نجات و مرمت آثار تاریخی پس از جنگ و بحران در گفت‌وگو با معاون پژوهشی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی

این میراث، نسخه پشتیبان ندارد

شبی که لهیب آتش کلیسای قرون‌وسطایی پاریس را تسخیر کرده بود، بسیاری از مردم دنیا آن بنای پرخاطره را ازدست‌رفته می‌دانستند و با آن خداحافظی کردند. اما «نوتردام» چند سال بعد، از خاکستر خود برخاست و باز هم یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری پاریس شد. هرچند نقش متخصصان و مرمتگران در این اتفاق غیرقابل‌انکار است؛ اما پیش از مرمتگران، «داده‌ها» بودند که نوتردام را نجات دادند. اسکن‌های دقیقی که «اندرو تالون» تاریخ‌نگار بلژیکی از نوتردام تهیه کرده بود، به داد کلیسای پیر رسید. تالون چند سال پیش از آتش‌سوزی، در قالب یک پروژه پژوهشی با استفاده از اسکنرهای لیزری، نسخه‌ای سه‌بعدی از نوتردام تهیه کرده بود؛ مدل او با دقت پنج میلی‌متر، پس از آتش‌سوزی تبدیل به دقیق‌ترین نقشه راه مرمتگران شد. تجربه‌ای که نشان داد مستندنگاری دقیق آثار تاریخی چقدر در بحران‌ها نجات‌بخش است. ایران که حالا از دو جنگ تمام‌عیار بیرون‌آمده؛ بیش از همیشه نیازمند توجه و تأکید بر مستندنگاری استاندارد میراث‌فرهنگی است. آثار ملی و جهانی ایران در حالی در جنگ آسیب‌دیده که هیچ تصویر روشنی از وضعیت مستندنگاری آنها وجود ندارد و نمی‌دانیم چه تعداد از این آثار دارای مستندات دقیق، نسخه‌های پشتیبان یا آرشیوهای دیجیتال استاندارد و قابل‌اتکایند. در گفت‌وگو با «منیژه هادیان دهکردی» معاون پژوهشی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، ابعاد این خلأ و الزامات و چالش‌های مستندنگاری آثار تاریخی در ایران را بررسی کردیم.










«بهرام گــــــور» برای گورها کافــی نیست

«بهرام گــــــور» برای گورها کافــی نیست

دشت با گل‌های زرد و سفید و آبی فرش شده، جلوتر، نه آن‌قدر که با چشم غیرمسلح بتوان به‌راحتی دید، گله‌ای گورخر آسیایی ایستاده‌اند، دقیقه‌ای بعد از پشت تپه گله دیگری می‌رسد، آن‌سوتر باز دو گور دیگر. این منظره دائمی نیست، با آغاز فصل گرما همه این گل‌ها خشک می‌شوند، آنچه می‌ماند پوشش مرتعی ضعیف «پارک ملی قطرویه» است که گورها را پراکنده می‌کند، همین جابه‌جایی‌ها باعث تلف‌شدن آن‌ها می‌شود؛ در جاده‌ها و کریدورهای ناامن.

غول‌های مالی در میدان اقتصاد سبز

غول‌های مالی در میدان اقتصاد سبز

| پیام ما | در شرایطی که تنش‌های ژئوپلیتیکی و نااطمینانی بازار انرژی در چند ماه اخیر اقتصاد جهان را تحت‌تأثیر قرار داده، سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک و زیرساخت‌های پایدار بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. حالا دیگر توسعه پایدار فقط یک شعار محیط‌زیستی نیست؛ بلکه به بخشی از رقابت اقتصادی، امنیت انرژی و آینده قدرت‌های جهانی تبدیل شده است. همین تغییر نگاه باعث شده بزرگ‌ترین شرکت‌های سرمایه‌گذاری دنیا میلیاردها دلار را به سمت خورشید، باد، باتری، شبکه برق و فناوری‌های کم‌کربن ببرند؛ بازاری که بسیاری آن را اقتصاد آینده جهان می‌دانند.





بـــــــدلِ آتش به ارزش

اهمیت فناوری در تبدیل شعله‌های اتلاف به منابعی بهره‌ور

بـــــــدلِ آتش به ارزش

دهه‌هاست که منظره مشعل‌های گاز، همان شعله‌های نارنجی‌رنگی که از بالای برج‌های فلزی تا میان ابرها زبانه می‌کشد نمادی از قدرت و درعین‌حال هدررفت و آلودگی در صنعت جهانی نفت و گاز است. در میدان‌های نفتی اقصی‌نقاط جهان، این مشعل‌ها شبانه‌روز می‌سوختند و همچنان نیز می‌سوزند و حجم عظیمی از گاز طبیعی را به دود، گرما و گازهای گلخانه‌ای تبدیل کرده و می‌کنند. اما خبر خوب اینجاست که آنچه زمانی یک پیامد اجتناب‌ناپذیر استخراج نفت به نظر می‌رسید امروزه به یکی از موارد رفع پذیر در راستای اقدامات اقلیمی بدل شده و به یاری نوآوری‌های تکنولوژیک، موجی تازه از سرمایه‌گذاری‌های همسو با پایداری را جذب نموده است. مسئله فلرینگ دیگر تنها مقابله با اتلاف انرژی و آلودگی‌های تبعی نیست، بلکه اکنون می‌توان دربارهٔ فرصت‌ها، پاسخ‌گویی‌های مرتبط و معماری در حال تحول بازارهای جهانی کربن سخن گفت.





راه ۱۷ساله، از کشتــــار تا حفاظت

«پیام ما» در گفت و گو با عضو گروه تخصصی لاک‌پشت‌های آب‌شیرین اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت تلاش های انجام شده برای حفاظت از گونه لاک پشت فراتی را بررسی کرد

راه ۱۷ساله، از کشتــــار تا حفاظت

روز جهانی لاک‌پشت‌ها، در ۲۳ می از سال ۲۰۰۰ با هدف آگاه‌سازی درباره اهمیت این جانوران و ضرورت حفاظت از آن‌ها نام‌گذاری شده است. لاک‌پشت‌ها در تعادل اکوسیستم‌ها نقش حیاتی دارند؛ هم به‌عنوان پخش‌کننده دانه گیاهان و کنترل‌کننده جمعیت سایر موجودات و هم به‌عنوان منبع غذایی برای سایر گونه‌ها. در ایران ۱۰ گونه لاک‌پشت بومی وجود دارد؛ پنج گونه دریایی در خلیج‌فارس و دریای عمان، سه گونه برکه‌ای در آب‌های داخلی و دو گونه خشکی‌زی در زیستگاه‌های خشکی؛ مانند مراتع و مناطق کوهستانی. طبق فهرست سرخ اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN)، تمام لاک‌پشت‌های دریایی ایران در رده‌های «در معرض خطر انقراض» قرار دارند. در میان لاک‌پشت‌های برکه‌ای، «لاک‌پشت فراتی» به‌عنوان تنها لاک‌پشت لاک‌نرم ایران، با محدوده پراکنش استان خوزستان، در همین رده حفاظتی قرار گرفته است. این گونه با تهدیدهای متعددی از جمله خشکسالی، انواع آلودگی‌ها آتش‌سوزی و تخریب و تکه‌تکه‌شدن زیستگاه روبه‌رو است. با وجود اهمیت این گونه‌ها، در ایران خزندگان و دوزیستان کمتر موردتوجه حفاظتی قرار گرفته‌اند و سازمان محیط‌زیست بیشتر تمرکز خود را بر پستانداران بزرگ‌جثه قرار می‌دهد و به قول حفاظت‌گران محیط‌زیست اگر بودجه‌ای باقی بماند هم به پرندگان اختصاص می‌دهد. بااین‌حال، تشکل‌های محیط‌زیستی در سال‌های اخیر طرح‌های حفاظتی مشارکتی را برای حفاظت از دوزیستان و خزندگان اجرایی کرده‌اند. یکی از این طرح‌ها که مربوط به حفاظت از لاک‌پشت فراتی می‌شود، نزدیک به دو دهه است که توسط «هانیه غفاری»، عضو هیئت‌علمی گروه محیط‌زیست دانشگاه کردستان و عضو «گروه تخصصی لاک‌پشت‌های آب‌شیرین اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت» (IUCN) و همکاران وی در حال اجرا است. در همین باره «پیام ما» گفت‌وگویی با هانیه غفاری انجام داده که در ادامه می‌خوانید.





پایش مداوم آلودگی هوا در روزهای جنگ تحمیلی سوم

پایش مداوم آلودگی هوا در روزهای جنگ تحمیلی سوم

  رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌زیست گفت: در فرایند جنگ تحمیلی سوم به علت انفجارهای پیاپی گازهای آلاینده زیادی وارد جو شد که سازمان محیط‌زیست بر اساس وظیفه خود، در این مدت به طور مداوم وضعیت هوا را رصد می‌کرد تا آلایندگی از حد معمول بالاتر نرود و در صورت افزایش آلودگی اطلاعیه‌های هشداری به موقع صادر شود.





قطع اینترنت با کودکان چه کرد؟

مرور ابعاد ۲هزار ساعت قطعی اینترنت از نگاه فعالان حقوق کودکان

قطع اینترنت با کودکان چه کرد؟

| پیام ما | حدود ۲۰۰۰ ساعت است که دسترسی به اینترنت جهانی در ایران قطع شده است. در میان بحران‌های متعدد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، ازجمله اخبار مربوط به خشونت‌های گسترده، اعدام‌ها و جنگ، مسئله قطع اینترنت جهانی در نگاه نخست ممکن است موضوعی فنی یا موقتی به نظر برسد. اما اگر دقیق‌تر نگاه کنیم، درمی‌یابیم که اینترنت صرفاً یک ابزار ارتباطی نیست؛ بلکه به بخشی از زیرساخت زندگی روزمره، آموزش، ارتباطات، خدمات و مشارکت اجتماعی تبدیل شده است. جمعی از فعالان حقوق کودک با بررسی آثار این خاموشی طولانی می‌گویند محدودشدن اینترنت می‌تواند آثار گسترده‌تری از آنچه در ابتدا به نظر می‌رسد بر جای بگذارد؛ به‌ویژه برای کودکان که از آسیب‌پذیرترین گروه‌های اجتماعی هستند.





درس و ترس

والدین، روان‌شناس‌ها و معلم‌ها؛ همه نگران دانش‌آموزانی‌اند که چندین ماه است در خانه مانده‌اند

درس و ترس

خیلی وقت است که مدارس دیگر حضوری نیستند و کلاس درس در یک صفحه موبایل خلاصه می‌شود. برگزارنشدن امتحان دبستانی‌ها و مجازی‌شدن امتحانات پایه هفتم تا دهم هم تیرخلاص را به پیکر آموزش زد و بی‌رغبتی کودکان به درس‌خواندن را افزایش داد. اما حالا دیگر آسیب‌ها تنها به افت تحصیلی دانش‌آموزان محدود نمی‌شود و نگرانی به انزوا و دوری بچه‌ها از فضای مدرسه و ازدست‌دادن حلقه‌های دوستی و همچنین دسترسی بیش از حد و بدون کنترل آنها به فضای مجازی است؛ زیرا والدین به هوای آنکه پلتفرم‌های داخلی محدودیت‌های بیشتری دارد بدون هیچ مراقبتی آنها را در این فضا رها کرده‌اند. در این میان خود دانش‌آموزان هم مشتاق بازگشت به مدرسه‌اند و می‌خواهند زندگی عادی خود را از سر بگیرند.





زیست خاکستری بنگاه‌های اجتماعی

| پیام ما | درحالی‌که هر سال بخش قابل‌توجهی از بودجه عمومی کشور صرف کمک‌های حمایتی و بسته‌های معیشتی به اقشار آسیب‌پذیر می‌شود، تازه‌ترین گزارش راهبردی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی هشدار می‌دهد که این الگوی مرسوم نه‌تنها به استقلال اقتصادی مددجویان منجر نشده، بلکه با تعمیق وابستگی، چرخه‌ای از فقر ساختاری را بازتولید کرده است. این گزارش که در اردیبهشت ۱۴۰۵ و با شماره مسلسل ۲۱۴۸۸ منتشر شده، باتکیه‌بر تجربه میدانی ده‌ها کسب‌وکار اجتماعی فعال در کشور، از یک «گذار اجتناب‌ناپذیر» سخن می‌گوید. گذار از حکمرانی حمایتی به حکمرانی توانمندساز. اما در میانه این مسیر، نبود چارچوب قانونی برای موجودیتی به نام «شرکت اجتماعی»، فعالان این عرصه را در فضایی خاکستری و بی‌پناه نگه داشته است.

زیست خاکستری بنگاه‌های اجتماعی

جامعه

سرنوشت مبهم یک کار خیر

گزارش «پیام ما» از پرونده خرید تجهیزات برای بیمارستان «لامرد»که به اختلافی طولانی کشید

سرنوشت مبهم یک کار خیر