×

میراث

مراسم بزرگداشت روز جهانی میراث فرهنگی ناملموس برگزار شد

نسخه نیاکان برای بحران آب





محیط زیست

آنجا که تعارض میان حیات‌وحش و انسان در زیستگاه‌های خرس سیاه در کرمان فاجعه می‌آفریند

بی‌پناهی خرس‌ها و آدم‌ها در بحرآسمان

در «سرچوزان» این شایعه بر سر زبان‌ها افتاده است: خرس‌هایی که به مردم حمله می‌کنند، طبیعی نیستند. بعضی می‌گویند آن‌ها را از باغ وحش آورده‌اند، «وگرنه خرس که به آدم‌ها حمله نمی‌کرد». امسال دو مورد مواجهه با خرس سیاه در این روستا و مناطق همجوار آن در بحرآسمان و زریاب، در جنوب کرمان، ثبت شده است که به زخمی‌شدن دو دامدار انجامید، اما تلخ‌ترین اتفاق برای اهالی سرچوزان، مرگ «امیررضا سمندری»، نوجوان ۱۴ساله است. چرا مواجهه با خرس سیاه در بحرآسمان و زریاب از زیستگاه‌های دیگر بیشتر است؟ در این گزارش، در پی جواب به این سؤال، دلایل تعارض میان حیات‌وحش و انسان را واکاوی می‌کنیم.










نبود محیط‌بان در بحرآسمان و زریاب از کوتاهی استان است

باوجود افزایش مواجهه انسان و خرس سیاه در بحرآسمان و زریاب، وضعیت حضور محیط‌بان، آموزش جوامع محلی و اجرای برنامه‌های پیشگیرانه در این زیستگاه‌ها مبهم است. چرا در مناطقی که تعارض به مسئله‌ای جدی تبدیل شده است، حفاظت تا این اندازه کم‌رنگ و ناکارآمد به نظر می‌رسد؟ «معصومه صفایی»، مدیرکل دفتر حیات‌وحش سازمان حفاظت محیط‌زیست، ابتدا نبود نیروی محیط‌بان مستقر در این مناطق را رد می‌کند، اما پس‌از اشاره به اظهارات معاون اداره‌کل محیط‌زیست کرمان درباره نبود نیروی مستقر، می‌گوید: «این کوتاهی استان است.» گفت‌وگوی «پیام ما» با او درباره مسئولیت سازمان در مدیریت تعارض انسان و خرس سیاه، بودجه و وضعیت حفاظت از این گونه و برنامه‌هایی است که قرار است در زیستگاه‌ها اجرا شود.

هشدار درباره تشدید یک بحران خاموش

دشت شهرکرد در مسیر فرونشست

|پیام‌ما|‌فرونشست زمین در دشت شهرکرد به‌عنوان یکی از پیامدهای برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، زنگ خطری جدی برای آینده این دشت به شمار می‌رود؛ این پدیده درصورت تداوم روند فعلی و اجرا‌نشدن راهکارهای پیشگیرانه و اصلاحی، می‌تواند با شدت بیشتری گسترش یابد و پیامدهای جبران‌ناپذیری برای منابع طبیعی، زیرساخت‌ها و سکونتگاه‌های منطقه به همراه آورد. در این میان، دشت ممنوعه بحرانی شهرکرد، نیازمند توجه جدی‌تر به وضعیت منابع آب زیرزمینی است، زیرا ادامه روندهای نادرست در بهره‌برداری از منابع آبی و به‌تعویق‌افتادن اقدامات اصلاحی، ممکن است شرایط را برای گسترش و تشدید فرونشست فراهم کند؛ اهمیت این موضوع فقط به وضعیت کنونی دشت محدود نیست، بلکه آینده این پهنه و امکان بهره‌برداری پایدار از ظرفیت‌های آن را نیز تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.





از وعده‌های پاریس تا آزمون آنتالیا؛ جهان در مهار تغییر اقلیم چقدر عقب است؟

اقلیم در محاصره منافع اقتصادی 

|پیام ما| درحالی‌که آنتالیا از ۹ نوامبر (۱۸ آبان) میزبان سی‌ویکمین کنفرانس تغییر اقلیم سازمان ملل (COP31) می‌شود، جهان با کارنامه‌ای از سه دهه مذاکره، توافق و تعهد اقلیمی روبه‌روست که هنوز با نتایج مورد انتظار فاصله زیادی دارد. افزایش دمای زمین، تداوم وابستگی اقتصاد جهانی به سوخت‌های فسیلی و تشدید مخاطرات اقلیمی نشان می‌دهد که تلاش‌های بین‌المللی تاکنون نتوانسته‌اند سرعت بحران را مهار کنند. اکنون، پرسش اصلی در اجلاس آنتالیا این است که آیا کشورها می‌توانند از مرحله وعده و توافق عبور کنند و تصمیم‌های گذشته را به اقدامات عملی تبدیل کنند؟





نگاهی به معمارِی موزه طراحی خنت که با تمرکز بر مواد سازگار با محیطزیست بازسازِی شده است

از توالت جلبکی تا جنگل سرپوشیده





فشارهای اقلیمی، هم جمعیت‌ها را جابه‌جا و هم عده‌ای را در محل زندگی‌شان گرفتار می‌کند

در تنگنای ماندن و رفتن

|پیام ما| نزدیک به ۹۰ میلیون نفر از آوارگان اجباری جهان در کشورهایی زندگی می‌کنند که با مخاطرات شدید اقلیمی، ازجمله خشکسالی، سیل و گرمای شدید روبه‌رویند؛ این آماری است که کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) در آستانه برگزاری کنفرانس COP31 اعلام کرده است. این هشدار بار دیگر توجه‌ها را به پیامدهای تغییر اقلیم بر جابه‌جایی جمعیت جلب کرده است. در ایران نیز، پژوهش‌ها از ارتباط میان خشکسالی، کاهش منابع آب و دیگر فشارهای محیطی با مهاجرت‌های داخلی خبر می‌دهند. اما همه کسانی که در مناطق آسیب‌دیده زندگی می‌کنند، امکان رفتن ندارند. گروهی، باوجود ازدست‌رفتن منابع معیشت و دشوارترشدن شرایط زندگی، ناچار به ماندن‌اند؛ اما در بحث مهاجرت‌های اقلیمی کمتر دیده می‌شوند.