شماره سه هزار و چهارصد و سی‌ویک روزنامه «پیام ما» در روز دوشنبه اول تیرماه ۱۴۰۵ با تیتر اول «جنگل‌فروشی با نام موقوفه» منتشر شد؛ گزارشی که به پرونده‌ای تازه از تعرض به جنگل‌های هیرکانی در منطقه تکیش تنکابن می‌پردازد و از پلمب دفتری خبر می‌دهد که با عنوان موقوفه اقدام به تبلیغ فروش اراضی جنگلی کرده بود.

چه کسی فکرش را می‌کرد روزی برسد که در جام جهانی و بزرگ‌ترین رویداد فوتبال، وقتی تیم ملی کشورت گل می‌خورد، فریاد شادی بلند شود؟ چهار سال پیش تیم ملی فوتبال ایران، آن نماد همیشگی همبستگی و غرور جمعی، ناگهان به محل مناقشه و شکاف تبدیل شد و در جام جهانی، زیر سایه حواشی سیاسی و اجتماعی آن روزها و واکنش‌های بازیکنانش، بخشی از محبوبیت تاریخی خود را از دست داد. طرفداری از پیراهن تیم ملی، خود به انتخابی مناقشه‌برانگیز تبدیل شده بود و میان جامعه و آن چیزی که روزی بی‌چون‌وچرا «تیم ما» بود، فاصله افتاد؛ فاصله‌ای که ریشه در بحران‌های عمیق‌تر جامعه داشت. حالا چهار سال گذشته است و ایران بار دیگر در شرایطی در جام جهانی ۲۰۲۶ حضور دارد که کشور در این فاصله، دی‌ماه‌های پرالتهاب، جنگ و بحران‌های پی‌درپی را از سر گذرانده و هنوز هم واکنش بازیکنان و سرمربی تیم ملی زیر ذره‌بین افکار عمومی است. آیا این تیم هنوز همان تیم ملی است که همه در لحظه گل‌زدنش یک‌صدا فریاد می‌کشیدند یا این شکاف میان مردم و پیراهن ملی همچنان حل‌ناشدنی باقی مانده است؟ روز شنبه، ۳۰ خردادماه، «شب‌های گفت‌وگو»ی کتابفروشی وزن دنیا میزبان نشستی با موضوع «جام جهانی و تیم فوتبال» بود که در آن حاضران از این شکاف و دلایل آن صحبت کردند.

تَرک‌ها معمولاً آرام و بی‌صدا آغاز می‌شوند؛ شکافی باریک روی دیوار یک خانه، برآمدگی کوچکی در کف حیاط یا موزاییک‌های پیاده‌روهایی که اندک‌اندک از جای خود بلند می‌شوند. در نگاه نخست شاید همه‌چیز به فرسودگی ساختمان، معابر و یا گذر زمان نسبت داده شود، اما در بسیاری از شهرهای جنوبی کشور، عامل این آسیب‌ها زلزله یا فرونشست زمین نیست؛ بلکه ریشه‌های درختانی است که سال‌ها پیش با هدف توسعه فضای سبز در حاشیه خیابان‌ها و مقابل خانه‌ها کاشته شدند.

ایستگاه راه‌آهن تهران تنها یک پایانه حمل‌ونقل نیست؛ بنایی است که بخشی از تاریخ مدرن ایران را در دل خود حفظ کرده است. ساختمانی که معماری، مهندسی و صنعت ریلی را به هم پیوند می‌دهد و هر بخش آن روایتی از شکل‌گیری زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور و روند مدرن‌سازی ایران را بازگو می‌کند. با این حال، میراث صنعتی ایران سال‌ها کمتر از دیگر آثار تاریخی مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری از تجهیزات، اسناد و بناهای صنعتی یا از بین رفته‌اند یا در معرض فراموشی قرار دارند. در چنین شرایطی، موزه ملی راه‌آهن تلاش می‌کند این بخش از حافظه تاریخی کشور را حفظ و بازخوانی کند؛ از اسناد و نقشه‌ها گرفته تا واگن‌ها، تجهیزات و روایت‌هایی که تاریخ راه‌آهن ایران را شکل داده‌اند.

| پیام ما | روی نقشه فرونشست ایران، رنگ‌ها آرام‌آرام تیره‌تر شده‌اند. لکه‌هایی که زمانی محدود به چند دشت بودند، حالا در پهنه‌های بیشتری از کشور دیده می‌شوند. این نقشه فقط تصویر زمین‌های ترک‌خورده نیست؛ صورت زمینیِ یک بحران نهادی است. زیر پای دشت‌ها، آبخوان‌هایی خالی می‌شوند که دهه‌ها بار توسعه، کشاورزی کم‌بازده، چاه‌های بی‌شمار و پروژه‌های پرهزینه را به دوش کشیده‌اند. اما گزارش تازه مرکز پژوهش‌های مجلس می‌گوید در قلب این بحران، فقط خشکسالی و تغییر اقلیم ننشسته است؛ مسئله مهم‌تر، ساختاری است که در آن نهادهای مسئول حفاظت از آب، خود از فروش، برداشت، توسعه پروژه‌ها و حتی جریمه تخلف‌ها منتفع می‌شوند.

تویی که از این پس، این کتیبه و این نگاره‌ها را می‌بینی؛ مبادا آنها را تباه سازی. تا آن‌گاه که توان داری، آنها را به همین‌گونه نگاه‌دار.

پرونده جنگل‌های «تکیش» تنکابن بار دیگر یکی از مناقشه‌برانگیزترین گره‌های حقوقی منابع طبیعی، یعنی ادعای وقف بر اراضی جنگلی در شمال ایران را زنده کرده است. دفتری که با سوءاستفاده از عنوان موقوفه، بخشی از جنگل‌های تکیش را برای فروش تبلیغ می‌کرد، با دستور قضایی پلمب شده است. این پرونده نشان می‌دهد مناقشه بر سر مالکیت جنگل‌های شمال هنوز تمام نشده و تکیش تازه‌ترین نمونه از تلاش برای معامله اراضی ملی، شش سال پس از جنجال وقف جنگل‌های هیرکانی در «آق‌مشهد» است.

شماره سه‌هزار و چهارصد و سی روزنامه «پیام ما» در روز یک‌شنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ منتشر شد؛ شماره‌ای که در آن موضوعاتی از اقتصاد خانگی زنان سوزن‌دوز سیستان‌وبلوچستان و چالش‌های مدیریت جنگل‌های کشور تا بحران داروی بیماران هموفیلی و وضعیت مسکن طبقه متوسط مورد بررسی قرار گرفته است.