وقوع تنش‌ آبی در استان‌های مرکزی ایران مسئلهٔ جدیدی نیست و این استان‌ها به‌دلیل اقلیم کویری همواره با آن دست‌وپنجه نرم می‌کرده‌اند. اما این مشکل در سالیان اخیر به علت کمتر شدن بارش‌ها، استخراج بی‌رویهٔ منابع آب زیرزمینی و البته سوء‌مدیریت شکل حادتری به خود گرفته و بعضاً باعث به‌وجود آمدن مشاجراتی بین ساکنان این استان‌ها شده است. از جمله طرح‌هایی که در دولت‌های قبل کلید زده شد و در دولت سیزدهم جزو طرح‌های اولویت‌دار قرار گرفت، طرح انتقال آب از خلیج فارس و دریای عمان به فلات مرکزی است. 

آنطور که پایگاه اطلاع رسانی وزارت نیرو گزارش کرده، عملیات اجرایی این خط از غرب بندرعباس آغاز شده و قرار است با احداث چند آب‌شیرین‌کن، نیاز آبی این استان‌ها تأمین شود. طبق برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته طی چهار سال آینده میزان آب‌شیرین‌کن‌های کشور در جوار دریا به شش برابر میزان فعلی خود خواهد رسید. ظاهراً این ابرپروژه با اختصاص هزینهٔ هنگفت، حجم کار بالا و البته به‌کارگیری بهترین متخصصان می‌تواند مرهمی بر مشکل کم‌آبی استان‌های مرکزی باشد، اما مخاطرات این طرح زمانی می‌تواند نمایان شود که آن را به‌صورت کلان و به‌دور از شتابزدگی یا سیاست‌زدگی بررسی کنیم. این طرح عاجل انتقال آب دارای نواقصی است که آن را به‌جای یک طرح جامع بلند مدت، به یک راه‌حل مقطعی و هزینه‌بر تبدیل می‌کند. 

مهمترین پیامدی که به‌نظر می‌رسد مسئولان چشم خود را بر آن فرو بسته‌اند، آلودگی محیط‌زیستی آب‌شیرین‌کن‌هاست. آب‌شیرین‌کن‌ها از گران‌ترین راه‌های تأمین آب هستند و برای بهره‌برداری به سوخت‌های فسیلی وابسته‌اند. احداث این دستگاه‌های عظیم به‌معنای چندین برابر شدن انتشار گازهای آلاینده است. این در حالی است که نیروگاه‌های حرارتی همچنان منبع اصلی تأمین انرژی در کشورمان هستند و بر خلاف پتانسیل موجود هنوز نتوانسته‌ایم از انرژی‌های پاک استفاده کنیم. مجلهٔ علمی «لنست» در گزارشی پژوهشی، خاورمیانه را از آسیب‌پذیرترین نقاط جهان در برابر تغییراقلیم برشمرده است که کشور ایران هم در میان این کشورها بدترین چشم‌انداز را دارد. نصب آب‌شیرین‌کن‌ها بدون توجه به مشکلات محیط‌زیستی می‌تواند خطر گرمایش جهانی را برای کشورمان، که خود از قربانیان تغییراقلیم است افزایش دهد.

موضوع دیگری که مغفول مانده، اهمیت حفظ مراتع طبیعی و زیستگاه‌های طبیعی کشور است. اجرای این طرح مستلزم سه‌هزار و ۷۰۰ کیلومتر لوله‌گذاری است که قرار است از میان غنی‌ترین مراتع و چشم‌اندازهای طبیعی عبور کند. «محمد درویش»، فعال محیط زیست این طرح را یک «گسست اکولوژی در جامعهٔ جانوری» می‌داند و آسیب‌های آن را جبران‌ناپذیر می‌خواند. کیلومترها حفاری، لوله‌گذاری و عبور و مرور ماشین‌های سنگین راهداری بهایی جز ازبین‌رفتن رویشگاه‌های طبیعی و مراتع ندارد و سندی بر استفادهٔ خودخواهانه و غیرمسئولانهٔ منابع طبیعی کشور خواهد بود. منابعی که جزء با ارزش‌ترین منابع هر کشوری محسوب می‌شوند و باید به دست آیندگان خود برسانیم.

علاوه‌براین موضوع دیگر در این طرح، عدم توجه به ویژگی‌های خاص اقلیمی است. نگاهی کوتاه به سابقهٔ تأمین آب در مناطق کویری نشان می‌دهد که چگونه گذشتگان ما با طرح‌های نوآورانه‌ای چون حفر رشته‌قنات‌ها و ساخت آب‌انبارها که در دنیا بی‌نظیر است، توانسته‌اند خود را با محیط سخت کویری وفق بدهند. آنها نه به‌دنبال تغییر شرایط محیط بلکه به‌دنبال تطبیق خود با آن بودند و دوام خود را در سرزمین مادری‌شان ثبت کردند. پروژهٔ انتقال آب تلاشی مأیوسانه برای جبران مسئلهٔ بی‌آبی در مناطق مرکزی ایران است. با انتقال آب، جمعیت بیشتری به این مناطق جذب می‌شود که با توجه عدم پتانسیل و تاب‌آوری مناطق کویری طبعاً نیاز به طرح‌های ثانویهٔ انتقال آب را بیشتر می‌کند. شاید بهتر باشد که به‌جای تقابل با محیط زیست و رویارویی با خشم طبیعت، به گذشتگان خود اقتدا کنیم و به‌دنبال راهکارهایی با دوام برای سازگاری با محیط زیست خود باشیم. 

موضوع آب امروز به یکی از مهم‌ترین نگرانی‌‌ها و اولویت‌‌های دولت‌ها تبدیل شده و هر کشوری بنا بر مقتضیات اقلیمی، منابع و مصالح خود به‌دنبال راهکارهایی برای حفظ این منبع حیاتی است. ما در سال‌های اخیر با ولعی وصف‌ناشدنی اقدام به استخراج آب‌های زیرزمینی خود کرده‌ایم، کشاورزی محصولات آب‌بر را گسترش داده‌ایم و دریاچه‌ها و تالاب‌های طبیعی خود را خشکانده‌ایم. سدهایی غیرکارشناسانه ایجاد کرده‌ایم و در بلندگو‌های سیاسی خود جار زدیم و زیستبوم را به‌خطر انداختیم. در بخش خانگی به اصلاح فرهنگ مصرف نپرداختیم و چاره‌ای برای مصرف بالای این بخش نیندیشیده‌ایم. این در حالی است که کشورهایی چون کانادا و هلند که بیشترین منابع آب شیرین را در دسترس دارند و میزان بارش سالیانهٔ آنها چندین برابر بارندگی کشور ماست، سخت‌ترین تمهیدات را برای حفظ منابع آب شیرین به‌کار گرفته‌اند. به گفتهٔ وزیر نیرو، 90 درصد آب‌های زیرزمینی تجدیدپذیرمان را استخراج کرده‌ایم در صورتی که 40 درصد بالاتر از استاندارد جهانی است و در حالی که در هوایی آکنده از گازهای سمی و ریزگردها نفس می‌کشیم، همچنان اصرار به اجرای طرح‌هایی شتابزده و تقلیدی داریم که به‌نظر می‌رسد نتیجه‌ای جز نابودی خودمان را در بر نخواهد داشت.