| پیام ما | سخنگوی وزارت امور خارجه از برنامه سفر وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی به اردن خبر داده است. خبری که ناصر کنعانی در شرح آن گفته «در پی دعوت رسمی از رئیس‌جمهوری جهت مشارکت در اجلاس «بغداد ۲» در اردن، حسین امیرعبداللهیان به نمایندگی از جمهوری اسلامی ایران در این نشست شرکت خواهد کرد.» اهمیت این خبر اما وقتی روشن خواهد بود که به آن‌چه به‌خصوص در 24 ساعت گذشته در تهران گذشت، توجه کنیم. بازه زمانی کوتاهی که در آن، هیاتی از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران آمد و پس از برگزاری جلساتی با مقام‌های دیپلماسی و صنعت هسته ای ایران، تهران را ترک کرد. آن هم درست در ساعاتی که سومین مجمع گفت‌وگوی تهران (TDF 2022) در مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه برگزار می‌شد. گردهمایی مهمی که روز گذشته در حالی برگزار شد که حسین امیرعبداللهیان در حاشیه برگزاری آن و پیش از عزیمت به اردن برای شرکت در اجلاس «بغداد 2» به خبرنگاران گفت: «قرار است آقایان بورل و مورا نیز در این نشست حضور پیدا کنند.»

سومین مجمع گفت‌وگوی تهران (TDF) روز گذشته در مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه برگزار شد. گردهمایی مهمی که نخستین‌بار در سال 98 و زمانی که محمدجواد ظریف ریاست بر دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی را برعهده داشت و با ابتکار او، «بیست و سومین کنفرانس بین‌المللی خلیج فارس» به فرصتی تبدیل شد که وزارت امور خارجه اقدام به برگزاری نخستین مجمع گفت‌وگوی تهران کند. همایشی که آن زمان به‌منظور بررسی آخرین تحولات منطقه و پویش‌های مورد بررسی برای امنیت با تاکید بر «ابتکار صلح هرمز» با حضور شخصیت‌های مطرح منطقه‌ای از جمله یوسف بن علوی، وزیر خارجه عمان و حامد کرزی رئیس‌ جمهور پیشین افغانستان و شماری از صاحب‌نظران و روسای اندیشکده‌ها برگزار شد و یک سال بعد نیز دومین دور از این گفت‌وگوها تکرار شد.

رئیس شورای راهبردی سیاست خارجی جمهوری اسلامی گفت: ما امروز در حوزه دانش هسته‌ای از توانایی بالایی برخوردار هستیم. درصدد تولید بمب هسته‌ای نیستیم، توانایی داریم ولی قصد تولید بمب نداریم و ما بارها بر این موضوع تاکید کرده‌ایم که ما از نظر اعتقادی تولید بمب را حرام می‌دانیم و از نظر راهبردی نیز بر این موضوع تاکید داریم که تولید بمب راهگشا نیست، چراکه اگر ایران به سمت تولید سلاح هسته‌ای برود، طبیعتاً کشورهای دیگر در منطقه نیز در یک مسابقه تسلیحاتی قرار می‌گیرند و می‌خواهند سلاح هسته‌ای تولید کنند

حالا اما سومین مجمع گفت‌وگوی تهران در حالی برگزار شد که حسین امیرعبداللهیان، وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی و چهره‌هایی چون سید کمال خرازی، سیدعباس عراقچی، عادل عبدالمهدی نخست وزیر پیشین عراق، محمد بن عبدالعزیز الخلیفی معاون وزیر خارجه قطر، کارلوس مارتینز معاون وزیر امور خارجه ونزوئلا و تعدادی دیگر از معاونان و مدیران کل وزارت امور خارجه در آن شرکت کردند. در این نشست البته نه صحبتی از برجام بود، نه هر آن‌چه به پرونده هسته‌ای ایران به‌عنوان مهمترین مسئله سیاست خارجی جمهوری اسلامی مربوط است. به‌جای آن اما «آخرین تحولات غرب آسیا و امنیت در خلیج فارس»، «اتصالات منطقه‌ای و امنیت انرژی»، «بحران اوکراین و پیامدهای منطقه‌ای و جهانی آن» و «چشم‌انداز صلح و دولت فراگیر در افغانستان» به‌عنوان محورها و موضوعات بحث شرکت‌کنندگان در نشست‌های چهارگانه این مجمع مورد بحث قرار گرفت. آن‌چه اما در حاشیه این نشست از سوی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی مطرح شد، بی‌ارتباط به آن موضوع اصلی سیاست خارجی ایران بی‌ارتباط نبود.
حسین امیرعبداللهیان که در حاشیه سومین مجمع گفت‌وگوی تهران در جمع خبرنگاران به پرسش‌هایی در خصوص حضورش در نشست «بغداد۲» در شهر امان پایتخت اردن پاسخ گفت و با اشاره به حضور مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و معاونش در این نشست، گفت: «همانطور که پیش از این گفته‌ام هماهنگی‌ها و گفت‌وگوهای همکارم آقای باقری با آقای مورا ادامه دارد و تماس‌های من و گفت‌وگوهایم با آقای بورل نیز به‌صورت جدی در جریان است و این فرصت مناسبی است که بتوانیم گفت‌وگوها را تکمیل کنیم.» او البته در بخش دیگری از صحبت‌هایش ضمن انتقاد از آن‌چه «رویکرد ریاکارانه آمریکایی‌ها در ارتباط با تحولات داخلی ایران در طول سه ماه گذشته» خواند، ابراز امیدواری کرد که «شاهد تغییر رویکرد و واقع بینی این کشور باشیم.» امیرعبدالهیان همچنین که گفته «آمریکایی‌ها باید بین ریاکاری و درخواست برای رسیدن به توافق یکی را انتخاب کنند». او همچنین در پاسخ به پرسشی دیگر در مورد نشست اخیر پمپئو با تعدادی از اعضای گروه مجاهدین در خاک آمریکا گفت: «پمپئو عنصر تاریخ مصرف گذشته آمریکا است و با عده‌ای که تاریخ مصرف‌شان گذشته و دستشان به خون ۱۷ هزار شهروند ایرانی آلوده است، نشستی را برگزار کرده که فاقد ارزش و تاثیرگذاری است.»
این مواضع وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی اما در حالی مطرح شد که برگزاری سومین مجمع گفت‌وگوی تهران همزمان بود با سفر یک‌روزه هیات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران. هیاتی که البته روز گذشته تهران را به مقصد وین ترک کرد اما در جریان سفر یک روزه این هیات به تهران که به ریاست معاون پادمانی مدیرکل آژانس انجام شد، ماسیمو آپارو علاوه بر مذاکره با هیات ایرانی مرکب از معاون بین‌الملل، حقوقی و مجلس وزارت امور خارجه و مدیرکل خلع سلاح و امنیت بین‌الملل وزارت امور خارجه، همچنین با رئیس سازمان انرژی اتمی ایران نیز دیدار و ملاقات کرد. دیداری که در جریان آن، طرفین علاوه بر موضوعات پادمانی، در زمینه همکاری‌ها و برنامه‌های مشترک آتی به گفت‌وگو و تبادل‌نظر پرداختند تا بار دیگر امید به احیای برجام زنده شود. امیدی که البته بیشتر به این دلیل می‌توان به آن دل خوش کرد که امیرعبداللهیان قرار است در اردن با جوزف بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و انریکه مورا، معاونش نیز دیدار و گفت‌وگو کند.
یک روز پیش از آغاز نشست اردن، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی جمهوری اسلامی نیز به‌عنوان یکی از سخنرانان سومین مجمع گفت‌وگوی تهران، اعلام کرد: «ما داشتن سلاح هسته‌ای را امنیت‌آفرین نمی‌دانیم و مولفه‌های دیگری را در زمینه امنیت مورد توجه داریم.» سید کمال خرازی تاکید کرد که جمهوری اسلامی به این موضوع نیز توجه دارد که «داشتن فناوری هسته‌ای، بازدارنده است.» او که سخنانش را با اشاره به بیش از دو دهه پیش آغاز کرد و زمانی را که وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی بود، در این رابطه گفت: «آن زمان طرف‌های اروپایی حاضر نبودند با این موضوع که ایران ۱۵ سانتریفیوژ داشته باشد، موافقت کنند و صحبت از این می‌کردند که جمهوری اسلامی ایران باید تضمین عینی بدهد که دنبال سلاح هسته‌ای نمی‌رود.» تضمینی که خرازی گفته منظور طرف‌های اروپایی از آن، «نداشتن غنی‌سازی بوده» و بر این اساس اضافه کرد: «آنها بر این موضوع تاکید داشتند که کشوری که نمی‌تواند غنی‌سازی کند، نمی‌تواند بمب اتم نیز تولید کند.» خرازی که «مقاومت ایران» و «همت دانشمندان ایرانی» را به‌عنوان عواملی برشمرد که منجر به عقب‌نشینی اروپایی‌ها از مواضع‌شان و حضور پای میز مذاکره با ایران شده، گفت: «ما امروز در حوزه دانش هسته‌ای از توانایی بالایی برخوردار هستیم. درصدد تولید بمب هسته‌ای نیستیم، توانایی داریم ولی قصد تولید بمب نداریم و ما بارها بر این موضوع تاکید کرده‌ایم که ما از نظر اعتقادی تولید بمب را حرام می‌دانیم و از نظر راهبردی نیز بر این موضوع تاکید داریم که تولید بمب راهگشا نیست، چراکه اگر ایران به سمت تولید سلاح هسته‌ای برود، طبیعتا کشورهای دیگر در منطقه نیز در یک مسابقه تسلیحاتی قرار می‌گیرند و می‌خواهند سلاح هسته‌ای تولید کنند.» او که با همین استدلال بار دیگر خواست جمهوری اسلامی مبنی‌بر نابودی سلاح‌های هسته‌ای اسرائیل و پیوستن این رژیم به پادمان را تکرار کرد، همچنین از آمادگی جمهوری اسلامی برای «بازگشت به تعهدات هسته‌ای خود» البته «در صورتی که طرف‌های مقابل نیز به تعهداتشان عمل کنند» سخن گفت. خرازی همچین با ابراز امیدواری از اینکه «سفر اخیر کارشناسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران باعث شود قضیه حل شود»، تاکید کرد: «تحقق توسعه در منطقه نیازمند صلح و ثبات و امنیت است؛ منطقه ما نیازمند گفت‌وگو است و ما بارها در موضع‌گیری‌های خود بر این مسئله تاکید کرده‌ایم.»