سال ۲۰۲۴ میلادی سال انتخابات‌های مهم در سراسر جهان است؛ گویی سیاست در کره زمین فرصتی برای پوست‌اندازی به‌دست آورده است. امسال علاوه‌بر انتخابات پارلمان اروپا، انتخابات ریاست‌جمهوری در ایالات متحده، روسیه، اوکراین، هند، پاکستان، انگلستان و چند کشور دیگر برگزار می‌شود و ایران نیز با برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری زودهنگام در هشتم تیرماه، به این ماراتن پیوست. در مکزیک نیز مردم روز دوشنبه پای صندوق‌های رأی رفتند و برای نخستین‌بار یک زن را به رهبری کشور خود برگزیدند. کلودیا شاینبام پاردو یک اقلیم‌شناس شناخته‌شده در مکزیک است که پیش‌ازاین در مقام شهردار پایتخت این کشور، نیومکزیکو، در سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ و وزیر محیط‌زیست دولت چپگرای آندرس مانوئل لوپز اوبرادور در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۶ بوده است.

شاینبام با وعده‌هایی مثل تدوین طرح ملی انرژی به‌منظور ترویج انرژی‌های تجدیدپذیر برای سال‌های ۲۰۳۰ و ۲۰۵۰، سرمایه‌گذاری ۱۴ میلیارد دلاری در انرژی‌های پاک و افزایش استفاده از اتوبوس‌های برقی به کارزار انتخابات ریاست‌جمهوری کشوری ۱۲۸ میلیون نفری گام گذاشت که با مسائلی نظیر خشکسالی و موج‌های گرمای شدید دست‌وپنجه نرم می‌کند. او توانست با گره زدن مسائل محیط‌زیستی به مسائل اجتماعی زنان آرای قاطع حدود ۶۰ درصدی را در انتخابات روز دوشنبه تصاحب کند. به‌گفتهٔ خود او در مصاحبه‌ای که در سال ۲۰۱۹ با فرانس ۲۴ انجام داده بود، دانشمندان این ویژگی را دارند که برای یافتن دلایل یک مشکل و یافتن راه‌حل‌های مؤثر آموزش ببینند و علم را با فرایندهای تصمیم‌گیری سیاسی مرتبط کنند.

حضور معنادار زنان در سیاست سبز

در تمامی احزاب سیاسی کشورهای جهان مردان حضور حداکثری و مسلط دارند، به‌جز یک استثنا که احزاب سبز هستند. برای مثال، سایت سبزهای اروپایی گزارش داد در سال ۲۰۲۴ دوسوم لیست‌های انتخاباتی احزاب سبز در این قاره را زنان رهبری می‌کنند. در پارلمان اروپا نیز سبزها تنها گروهی هستند که در آن برابری جنسیتی وجود دارد.

از سوی دیگر، سایت کلایمیت‌هوم‌نیوز (Climate home news) با رصد سیاستمداران سبز در سراسر جهان در گزارشی اعلام کرد تا پیش از انتخابات مکزیک، برخی دانشمندان هیئت بین‌الدولی تغییراقلیم (IPCC) توانسته بودند به مقام وزارت محیط‌زیست در کشورهایی مانند شیلی و مصر برسند، اما این نخستین‌بار است که یک دانشمند این هیئت به‌عنوان یک رهبر ملی به کشورش خدمت می‌کند.

با توجه به آنکه هم‌اکنون احزاب سبز در ۹۰ کشور دنیا فعالند، به‌نظر می‌رسد دغدغهٔ محیط‌زیست توانسته است راه خود را در سیاست باز کند و نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب سیاستمداران از جانب مردم داشته باشد. در این بین به‌نظر می‌رسد که زنان سیاستمدار با به‌نمایش گذاشتن تعهد اقلیمی عملکردی بهتر از مردان در درک اولویت محیط‌زیست در آیندهٔ سیاست در جهان داشته‌اند.

 جایگاه تغییراقلیم در سیاست ایران

براساس پژوهشی با عنوان «بررسی تطبیقی شاخص‌های رقابت‌پذیری کشور ایران و مکزیک در صنعت گردشگری» که تیرماه سال ۱۴۰۲ در پنجمین کنفرانس ملی مدیریت و صنعت گردشگری ارائه شد، این دو کشور شباهت‌های فراوانی در زمینه‌های محیط‌زیست، فرهنگ، اقتصاد و شرایط سیاسی دارند. مکزیک همانند ایران کشوری متعلق به جنوب اقتصادی جهان و صادرکنندهٔ نفت خام با تولید بالغ‌بر ۳.۲ میلیون بشکه در روز است. این کشور دارای دو رشته‌کوه با ارتفاع حداکثر پنج هزار و ۷۰۰ متر، بیابان‌های گرم‌وخشک گسترده در شمال و جنگل‌های مرطوب در جنوب است که از نظر تنوع اقلیمی و شکل اثرپذیری از گرمایش زمین همانند ایران است. مکزیک از نظر وسعت سرزمینی کمی بزرگتر از ایران و در جایگاه چهاردهم دنیا ایستاده است و ۸۳ درصد از جمعیت آن در شهرها ساکن هستند. در مقام مقایسه، ایران هفدهمین کشور پهناور دنیاست که براساس سرشماری انجام‌شده در سال ۱۳۹۵، بالغ‌بر ۷۴ درصد از جمعیت آن شهرنشین هستند.

 ایران و مکزیک از نظر ویژگی‌های اقلیمی و اثری که از مسئلهٔ گرمایش زمین می‌پذیرند نیز بسیار به‌هم شبیه هستند و عوارض تغییراقلیم در این دو کشور بیش از هر چیز در موج‌های گرما و خشکسالی خود را نشان می‌دهد.

انتخابات در مکزیک روز دوشنبه با پیروزی یک اقلیم‌شناس به پایان رسید، اما کمتر از یک ماه دیگر در ایران نیز شاهد برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری خواهیم بود. در این برههٔ تاریخی، ملاحظهٔ اولویت‌های مردم سایر ملل در انتخاب نمایندگانشان کمک می‌کند دریابیم مسائل نوظهوری مثل گرمایش زمین تا چه حد می‌تواند در انتخاب مردم مؤثر باشد. حال باید منتظر بمانیم تا ببینیم کاندیداهای ریاست‌جمهوری در روزهای آتی چه برنامه‌هایی برای اقدام اقلیمی معرفی خواهند کرد.