اگر تعداد برگزاری نمایشگاه گردشگری را ملاک قرار دهیم شاید در بین پروژه‌های چشم‌انداز بیست ساله، این برنامه تقریبا نزدیک جایگاه عددی خود قرار داشته باشد و در حالی که سال‌ها، دیگر حرفی از برنامه چشم‌انداز زده نمی‌شود اما نمایشگاه بین‌المللی تهران همچنان به حیات خود ادامه می‌دهد و متناسب با شرایط کم و کیف آن رقم می‌خورد. امسال بخش‌های تحت حمایت دولت و نیز بخش خصوصی مستقل از جمله صنایع و تجهیزات هتلداری و رستوران، در فضایی نزدیک به ۳۰ هزار متر مربع را ذیل نام گردشگری ایران شکل دادند که از جهت وسعت، عدد قابل توجه‌ای است.
اینکه چقدر این نمایشگاه اثر دارد یا ندارد خود جای تامل و گفت‌وگوی فراوان دارد اما به هر ترتیب وجود این رویداد، فرصتی است برای یارگیری بیشتر برای گردشگری کشوری که همچنان در بهره‌برداری و درک صحیح از ارزش‌های این صنعت و فعالیت مهم که بر پایه علم و تلاش جمعی انجام می‌پذیرد، نا‌کام مانده است. نمایشگاه امسال در شرایطی برگزار شد که ایران جزو معدود کشورهایی است که هنوز شرایط گردشگری خود را به وضعیت عادی و بر خط پیش از کرونا نزدیک نکرده و تحت تاثیر مسائل داخلی و بین المللی، شاهد رکود جدی در بخش‌هایی از گردشگری مان هستیم.
حضور شهرداری‌ها در این دوره با رویکرد مشارکت این نهاد اثرگذار در بلند‌مدت گردشگری کشور، اتفاق خوبی بود که استقبال نسبتا قابل قبولی را هم شاهد بودیم. تنوع فعالیت شرکت‌های بزرگ و حرکت‌های امیدوارانه‌ای در زمینه‌های نو مخصوصا در تولید محتوا و توجه به مقوله بازاریابی نوین، به نظر جالب رسید. حضور استان‌ها با محوریت بخش دولتی هم یک بخش همیشگی بوده و شاهد نوساناتی طی سال‌های گذشته بوده‌ایم. فعالیت این بخش هم نسبت به تجربیات گذشته از وسعت بیشتری برخوردار بود که زمینه‌ساز حضور ارگان‌های مهمی چون شهرداری‌ها و اتاق‌های بازرگانی و بنگاه‌های اقتصادی را فراهم کرده بود‌. هنر این بخش، در تجمیع و انسجام بخش‌های بومی و منطقه‌ای است که در برخی از استان‌ها مثلا یزد به خوبی قابل مشاهده بود. نکته قابل تامل دیگر در نمایشگاه امسال ورود بنگاه‌های اقتصادی بزرگ و معرفی پروژه‌های نسبتا بزرگ گردشگری خود بود از جمله مثلا شرکت معدنی و صنعتی گل گهر سیرجان یا پروژه‌های شرکت هواپیمایی در برخی استان‌ها.
به هر صورت به نظر می‌رسد چه بخش دولتی و چه بخش خصوصی بر اساس نگاه و دیدگاه خود، نقد و نظری به نمایشگاه شانزدهم دارند. مثلا بخش گردشگری سلامت در این دوره حضور خوبی داشت که می‌توان امیدوار بود این بخش از گردشگری که اتفاقا بسیار هم قدرت مانور دارد و جریان اقتصادی خوبی را می‌تواند رقم بزند، روزهای بهتری را تجربه کند و شاهد ایجاد سر و سامان بهتری در آن بود.
در این دوره اگر چه آن‌طور که شایسته است، همچنان بخش بین‌الملل نمایشگاه در مقایسه با بخش داخلی، گسترده نبود اما فعالان بازارهای منطقه‌ای عرصه را خالی نکرده بودند و همچنان شریانی‌های حیاتی با بخش‌هایی از بازارهای همسایه برقرار ماند. در رویداد امسال جای بوم‌گردی‌ها و اقامت‌گاه‌های کوچک خالی بود و این خود نشان از وضعیتی دارد که باید امیدوار بود تحت تاثیر جان گرفتن گردشگری داخلی، شاهد بهبود اوضاع در میان کسب و کارهای خرد و بنگاه‌های کوچک بود. اتفاقی که می‌تواند تحت تاثیر تعطیلات دو روزه آخر هفته تا حدودی برطرف شود. اکنون گردشگری کشور به دلیل تجربه‌ی روزهای سخت انگار آب دیده شده اما بدون شک میزان تاب‌آوری این بخش، تحت تاثیر شرایطی قرار دارد که تقابل بخش‌های حمایتی و اهرم‌های فشار را رقم زده است‌.
حضور مقامات عالی برخی از بخش‌های موثر در نمایشگاه از جمله در بخش انرژی که هزینه سربار را در تاسیسات گردشگری به شدت بالا می‌برد و درک واقع‌بینانه اثرات این بخش بر صنعت گردشگری را می‌توان مثبت ارزیابی کرد. سفرهای داخلی، لازمه حیات و پایداری گردشگری هر کشوری هستند. مسائل اقتصادی، تحولات اجتماعی، مباحث امنیتی و سیاسی، تهدیدات بهداشتی و‌… به سرعت بر گردشگری اثر می‌گذارد. طی سه سال گذشته، گردشگری کشورمان شرایط سختی را از سر گذراند و نمایشگاه شانزدهم را می‌توان بزرگترین گردهمایی فعالان صنعت گردشگری، همکاران و پارتنرهای این صنعت فرابخشی خواند. رویدادی که همچنان چراغ صنعت گردشگری کشور را روشن نگه می‌دارد و جریان امید را تقویت می‌کند. بسیاری، در مباحث کاری خود نمایشگاه را فرصت مناسبی می‌بینند، بسیاری هم شاید مدل کسب و کار و شرایط خود را در جایی دیگر به جز نمایشگاه گردشگری تهران جستجو می‌کنند. نمی‌توان توقع داشت همه باشند هر چند بودن ارکان گردشگری در کنار یکدیگر و نیز بخش‌های مختلفی که زنجیره ارزش را رقم می‌زنند، اهمیت ویژه‌ای دارد و باید این مهم را بیشتر و بیشتر تقویت کرد. با نگاهی به نمایشگاه ادوار گردشگری تا به امروز در هر شرایطی که بوده یا هست، آنچه اهمیت ویژه‌ای دارد و کمتر مورد توجه قرار گرفته، عدم خلاقیت لازم در تولید محتوا و ارائه آن در قالبی مناسب به ویژه توسط بخش‌های دولتی است. در حالی که این محیط می‌تواند بهترین محل برای تجربه‌های تازه باشد حداقل از نظر شکلی.
نوع حکمرانی ما در گردشگری، منحصر به خودمان است و بدون شک مقایسه آن با دیگر کشورها، توقعات زیادی را ایجاد می‌کند به ویژه اینکه در سالیان اخیر تعداد نیروی انسانی متخصص و آگاه در بخش‌های مختلف صنعت گردشگری کشور رشد چشمگیری داشته و این خود عاملی برای افزایش توقع در میان بخشی از جامعه است که علم و آگاهی لازم را پیدا کرده‌اند. طبیعی است بخش عمومی نیز با درک نسبی از وضعیت گردشگری در دنیا، سطح توقعات و خواسته‌های بالاتری نسبت به گذشته داشته باشند. منابع گردشگری در کشور ما، ارزش کمتری نسبت به منابع معدنی و طبیعی‌مان ندارد و بارها و بارها به این مقوله اشاره شده و هر چه جلوتر می‌رویم لزوم توجه جدی‌تر به این صنعت بیشتر می‌شود و تغییر جدی در کم و کیف رویکردمان الزامی‌تر به نظر می‌رسد. صنعتی تمام مردمی که همچنان در عطش پیشران شدن مانده است.