تامین منابع قابل اطمینان آب برای آشامیدن و کشاورزی، از اهداف توسعه پایدار است. در جریان توسعه، تاسیساتی مانند سدها و شبکه‌های آبیاری و زهکشی می‌توانند به طور مستقیم یا غیرمستقیم آثار مثبت و منفی بر محیط زیست بگذارند. بهینه سازی منابع آب برای توسعه کشاورزی، صنعت و مصارف شهری، ضروری تلقی می‌شود. یکی از اهداف اصلی برنامه‌ریزی بهینه منابع آب، تامین آب کشاورزی و منابع آب آشامیدنی است که در آن جمع‌آوری و ذخیره‌سازی آب حاصل از بارندگی و آبهای سطحی از با ارزش‌ترین برنامه اجرایی است.

برای رسیدن به این هدف، مهار آب در رودخانه‌های مرزی و انتقال آن به مناطق مرکزی نیز بخشی از راهبرد وزارت نیرو برای برنامه‌ریزی منابع آب است. در ایران، با توجه به اینکه 85 درصد از مساحت کشور خشک و نیمه خشک است، این راهبرد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. حفظ و ذخیره منابع آب و استفاده بهینه از آنها می‌تواند آثار مثبتی بر اقتصاد، جامعه و فرهنگ داشته باشد. همچنین از بین بردن پوشش گیاهی حوضه، تخریب سفره‌های زیرزمینی، ایجاد تغییر در رودخانه‌ها از طریق سد سازی، آلودگی ناشی از تخلیه فاضلاب و استفاده از شن و رودخانه‌ها و انتقال آب رودخانه آثار منفی شدیدی بر محیط زیست به جا می‌گذارد. آثار و تبعات این تخریب‌ها را امروز در خوزستان و تنشهای ایجاد شده در آن در طول هفته گذشته می‌بینیم. در دهه‌های اخیر شاهد افزایش آگاهی از محیط زیست بوده‌ایم. نظارت بر آثار محیط زیستی پروژه‌ها و سدها و تلاش برای کاهش تبعات منفی محیط زیستی سد سازی هر روز بیشتر به مطالبه عمومی تبدیل می‌شود. موارد زیادی وجود دارد که پروژه‌های مهم بدون گزارش ارزیابی آثار محیط زیستی کافی در کشورهای در حال توسعه انجام شده است. شناسایی و نظارت بر اثر پروژه‌های توسعه منابع آب به صورتی که هم مزایا و هم خطرات آن در نظر گرفته شود، وضع مطلوب تلقی می‌شود.ارزیابی محیط زیست در مرحله بررسی مکان در هنگام ساخت سد، نقش مهمی در مطالعات سد سازی برای سدهای مهم ایران نداشته است. تصویب و اجرای قانونی برای الزام در چنین ارزیابی‌هایی در کشورهای دیگر سالها به طول انجامیده است: سوئد در سال 1969؛ آمریکا در سال 1970؛ کانادا در سال 1973؛ استرالیا و مالزی در سال 1974؛ فرانسه در سال 1976؛ و هند در سال 1994 چنین الزامی را به وجود آوردند. دستورالعمل ارزیابی آثار سدسازی بر محیط زیست در نشریه 250-الف شرکت مدیریت منابع آب ایران، وزارت نیرو که در خرداد 1384 منتشر شد و در اینترنت در دسترس عموم است. البته این دستورالعمل شامل سدهای قبل از این تاریخ نیست.کارشناسان نقش اساسی در نظارت بر عملکرد سدها دارند. در واقع متخصصان باید در تلاش باشند تا ضمن بررسی وضعیت موجود، روش‌های مناسب برای کاهش آثار منفی محیط زیستی ساخت سد را اتخاذ کنند. افزایش تعداد سدها در ایران در سالهای اخیر باعث نگرانی کارشناسان محیط زیست شده است. طبق آمار رسمی تاکنون 53 سد ساخته شده، 68 سد در حال ساخت است و 121 سد نیز در دست بررسی است. اکثر سدهای عملیاتی، بدون ارزیابی زیست محیطی طراحی و مورد بهره برداری قرار گرفته‌اند.ارزیابی آثار زیست محیطی، روشی برای شناسایی تبعات مثبت و منفی ناشی از یک طرح است و بهترین روشهای مدیریت عملکرد را با هدف کاهش آثار منفی و تقویت موارد مثبت پیشنهاد می‌کند. تبعات منفی زیست محیطی و اجتماعی پروژه از نظر نوع، تعداد و شدت از آثار مثبت آن بیشتر است. تا زمانی که راهبردهای خوب اندیشیده شده‌ای برای به حداقل رساندن تأثیر نامطلوب بر محیط وجود نداشته باشد، توصیه نمی‌شود چنین پروژه‌هایی اجرا شوند.اکنون زمان بررسی مجدد، جدی، واقع‌بینانه و بدون سوگیری، آثار محیط زیستی تمام طرح‌های سدسازی در کشور است. این ارزیابی کمک می‌کند تا راهبرد مناسب برای ادامه بهره‌برداری از سدهای موجود و همچنین ادامه سدسازی در ایران اتخاذ شود.