انسان متمدن باشیم، نه یک موجود باهوش اما مخرب در جامعه؛ انسان به طور ارادی و غیر ارادی این روزها زمین خود را در معرض خطر قرار داده است. قدرت رشد جمعیت نامحدودتر از آن است که زمین قابلیت تامین آن را داشته باشد. استفاده نادرست از سرزمین و منابع آن با مدیریت ناکارآمد و شیوه‌های نادرست بهره‌برداری و نگرش منفعت طلبانه و یک‌سویه به طبیعت، در زمینه کاهش منابع و استفاده یغیر منطقی انسان از سرزمین را فراهم می‌کند و نتیجه غلبه انسان بر کره زمین، آلودگی هوا، آب، نابودی محیط زیست، تولید ضایعات، پسماندها، پسابها، گازهای آلوده و سایر عواملی است که بطور مستقیم و یا غیر مستقیم اثرات مخرب بر زندگی انسان دارد. رشد سریع جمعیت انسانی زیر بنای بسیاری از مشکلات محیط زیستی است. طبق اصل وحدت زیست محیطی و به زبان ساده، هر چیز بر همه چیز اثر دارد، زمین و اکوسیستم‌های آن موجودیتهای پیچیده‌ای هستند که در آنها هر عملی ممکن است آثار متعدد به بار آورد. کاهش ذخایر آب زیر زمینی در کشور، اختلال در منابع غیر قابل تجدید و وجود آلاینده‌ها از طرف دیگر دستاورد تسلط انسان بر محیط است. امروزه در ایران معضل سیل و تبعات ویرانگرش چند سالی است که مردم ایران به ویژه در خوزستان، سیستان و بلوچستان، گلستان و لرستان را درگیر کرده است. شاهد هوای ناسالم در تهران، اهواز، اصفهان، کرمان، سیستان و بلوچستان و بسیاری از شهرهای دیگر هستیم، تهران امسال در زیر لایه پتویی از دود قرار گرفت که منجر به کوتاه شدن نفس شهروندان شده است. سال‌هاست که تهران و شهرهای صنعتی با دود و غبار در فصل سرما دست و پنجه نرم می‌کنند و امسال هم با همه گیری ویروس کرونا برخی از دانشمندان و متخصصان پزشکی استدلال می‌کنند که یک رابطه بالقوه بین قرار گرفتن طولانی مدت در معرض آلودگی هوا و به خطر افتادن ظرفیت ریه وجود دارد که می تواند یک فرد را به احتمال بالاتری به COVID-19 مبتلا کند و به فهرست طولانی چالش‌هایی که ساکنان این شهرها روزانه با آن دست و پنجه نرم می‌کنند افزوده است. مهم این است که امروز انسان متمدن چه بر سر محل زیست خود آورده است؟! جنگل‌های حیران در اردبیل و بسیاری از رویشگاه‌های زاگرس در غرب کشور در آتش می‌سوزند، جنگل‌های حرا در جنوب کشور در معرض خطر هستند، کمبود آب و معضلات گرد و غبار هر ساله در مناطق مرکزی و جنوبی کشور بیداد می‌کند و آلودگی آب و تالاب و معضلات پسماند در شمال کشور مشکلات زیادی را بوجود آورده است. قسمت های زیادی از منابع طبیعی غارت و نابود شده، تنوع زیستی در معرض خطر قرار گرفتهف مصرف گرایی به حد والای خود رسیده است و هزاران مشکلات کوچک و بزرگ دیگر در این عرصه دیده می‌شود. از طرف دیگر به تازگی دانشمندان دریافته‌اند که زمین با سرعت بیشتری در محور خود می‌چرخد.
متخصصان محیط زیست سال‌هاست که در مورد تأثیرات آلودگی هوا، آب و تخریب محیط زیست و مدیریت نادرست در زمینه‌های مختلف بر رفاه ساکنان و جامعه بشری هشدار می‌دهند. احترام به محیط زیست و پایبندی به قوانین سکونت در محیط زیست انسانی یک وظیفه همگانی است که از شهروندان تا مسئولان را در برمی‌گیرد. بی‌شک توجه ناکافی در این زمینه‌، مردم کره خاکی و نسلی که پس از آنها خواهند آمد، ما را در مشکلات بوجود آمده در زمینه محیط زیست مقصر خواهند دانست. واقعیت این است که با تغییر شرایط آب و هوایی و پایین آمدن شاخص آلودگی هوا و خاموشی موقتی جنگل‌های در آتش سوخته و پشت سر گذاشتن اتفاقات ناگوار، این مسائل دوباره کنار گذاشته شده و همانند باری بر روی مشکلات دیگر، انبار می‌شوند. برای رسیدن به حق برخورداری از آب و هوای سالم ضروریست بسیاری از رهبران، سازمان‌ها و نهادها که در حوزه مسئولیت‌هایی دارند، به طور جدی چاره اندیشی کنند تا از وقوع فاجعه جلوگیری کنند چرا که اکنون زمان تدبیر و عمل است. اگر راهکارها عملی نشود و طبق برنامه ریزی‌های مسئولان کشور پیش نروند شرایط وخیم تر شده و در سال‌های پیش رو ابعاد، ژرفا و شدت آن بیشتر خود را نشان خواهد داد و گیربان‌گیر همه خواهد بود. شیوه برخورد ما با مسائل، اعمال ما و راهکارهای مناسب راه نوید بخش حل موفقیت آمیز مشکلات محیط زیستی است چرا که فقدان درک واقعیت‌های اساسی در مواجه با پیرامون ما خود در نحوه عمل اختلال ایجاد می‌کند.