حمایت دوباره سازمان ملل از یوزها

سازمان حفاظت محیط‌زیست در فاز سوم پروژه بین‌المللی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی مشارکت مالی می‌کند

سال گذشته بود که خبر قطع همکاری سازمان ملل با پروژه یوز، بسیاری را نگران سرنوشت یوز ایرانی به عنوان تنها نماینده یوز آسیایی در دنیا کرد اما در حال حاضر محیط زیست خبر از ادامه این همکاری‌ می‌دهد.

ایران آخرین پناهگاه «یوزپلنگ آسیایی» است. به همین دلیل یوزپلنگ آسیایی به نام یوزپلنگ ایرانی هم شناخته می‌شود.

اکنون معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست از تعیین منابع مالی مشترک برای اجرای فاز سوم این پروژه خبر می‌دهد. به گفته او، ارتباط دفتر عمران سازمان ملل هیچ‌گاه با پروژه یوز قطع نشده است.

قطع یا ادامه همکاری سازمان ملل

گرچه ظهرابی اکنون عنوان می‌کند که همکاری دفتر عمران سازمان ملل با پروژه یوز هیچکاه قطع نشده بود اما در پاییز سال گذشته و در جلسه کمیته راهبردی یوزپلنگ آسیایی، خانم آن ماری کارسون، معاون نماینده مقیم دفتر برنامه عمران سازمان ملل‌متحد در ایران گفته بود: «واقعیت این است که ما در سال آخری که برای پروژه تعریف شده، هستیم.» کارسون در ادامه در خصوص دلیل این اقدام گفته بود: « با توجه به شرایط خاصی که امروز در دنیا حاکم شده، ما مجبور شده‌ایم که در مورد تخصیص بودجه‌ها و اعتبارات کمک‌رسان تغییر موضع دهیم.»

لزوم بررسی دلایل اختلاف

سال گذشته و بعد از رسانه ای شدن قطع همکاری سازمان ملل، برخی نمایندگان مجلس از جمله ابراهیمی عضو کمیسیون کشاورزی مجلس اعلام کرد که با کناره گیری سازمان ملل، روند اجرای این پروژه با مشکل مواجه خواهد شد. این نماینده از شفاف نبودن هزینه کرد بودجه اختصاصی به این پروژه گلایه کرده و گفته بود: « منابع و بودجه اختصاص داده شده به این پروژه باید تنها در مسیر حفاظت از این گونه نادر جانوری هزینه شود نه در مسیرهای دیگر.» او همچنین عنوان کرده بود: «باید دلایل قطع همکاری دفتر عمران سازمان ملل با پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی بررسی شده و دستگاه‌های مربوطه نهایت تلاش خود را برای جلب نظر سازمان ملل به کار ببرند.»

در حالی ابراهیمی بر لزوم بررسی دلایل این قطع همکاری تاکید می‌کند که ظهرابی دلایل این اختلاف را اینچنین بیان می‌کند: « مساله‌ای که روی آن اختلاف وجود داشت موضوع نحوه مشارکت کشور ما در اجرای پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی بود و در این زمینه با دستگاه‌های نظارتی چالش‌های زیادی داشتیم که خوشبختانه، این موضوع حل و فصل و مجوز مشارکت در منابع به صورت کتبی برای ما صادر شد.»

به گفته او، هنوز میزان سهم سازمان محیط زیست در این مشارکت مالی مشخص نشده است.

دستاوردهای این پروژه

آنطور که محیط زیست گزارش می‌دهد اقدامات حفاظتی برای یوز ایرانی از پنج زیستگاه منتخب یوز شامل «پارک ملی کویر، پناهگاه‌های حیات وحش نای بندان و دره انجیر، منطقه حفاظت شده بافق و ذخیره گاه زیستکره توران» آغاز شد. این اقدامات شامل شناسایی یوز به جوامع محلی، جمع آوری اطلاعات در خصوص وضعیت و اکولوژی یوز آسیایی، به کار گیری 32 نیروی محیط بان اضافه، تجهیز زیستگاه‌ها، افزایش زیستگاه‌های قطعی یوز از 5 زیستگاه به 14 زیستگاه، جلوگیری از معدن کاوی‌ها و چرای بی‌رویه در زیستگاه‌ها بود.

همچنین هومن جوکار مدیر پروژه بین‌المللی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی دستاوردهای این پروژه در سال ۲۰۱۷ را اینگونه برشمرد: طراحی و ساخت و تحویل تابلوهای هشداردهنده جاده‌ای به ادارات راه در زیستگاه‌های یوز، اخذ موافقتنامه و پیگیری عقد قرارداد یک میلیارد تومانی به وسیله اداره کل راه استان سمنان با پیمانکار، جهت ایمن‌سازی محور میاندشت مطابق طرح تهیه شده توسط پروژه، بازسازی و توسعه منابع آب در مقابله با بحران خشکسالی، تداوم بیمه رایگان محیط‌بانان و خانواده‌های ایشان بود.

اکنون یوز آسیایی تنها در ایران با جمعیتی کمتر از 100 قلاده وجود دارد. برنامه حمایتی مشترک سازمان حفاظت محیط زیست و برنامه عمران ملل متحد UNDP))، برای حفاظت از این گربه‌سان از سال 1380 آغاز شده و اکنون پیش‌نویس فاز سوم پروژه بین‌المللی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی شامل اهداف، فعالیت‌ها، شاخص‌ها و خروجی‌های مورد انتظار از پروژه در فاز سوم در بازه پنج ساله است که به برنامه عمران ملل متحد UNDP)) در تهران ارائه خواهد شد.