انسان‌محوری به‌جای ماشین‌محوری





انسان‌محوری به‌جای ماشین‌محوری

۱۲ خرداد ۱۴۰۳، ۲۰:۴۲

برای ورود به بحث ترویج دوچرخه‌سواری شهری ابتدا باید این سؤال را از خود بپرسیم که آیا دوچرخه می‌تواند یک وسیلهٔ حمل‌ونقل محسوب شود؟ پاسخ به این پرسش در کشورهای توسعه‌یافته «آری» است. آنها دوچرخه را به‌عنوان یک سبک حمل‌ونقل قبول دارند و شرایط را برای تسهیل استفادهٔ شهروندان از این وسیله فراهم کرده‌اند. در نگاه آنها دوچرخه راه‌حلی برای کاهش ترافیک و آلودگی هوا و درنهایت بهبود سلامت شهروندان است؛ یک تیر و چند نشان! در مقابل پاسخ به این پرسش از منظر مدیران شهری در ایران «نه» است. آنها دوچرخه را تنها یک وسیلهٔ سرگرمی می‌دانند و معتقدند در توسعهٔ خودرومحور نباید حقی برای دوچرخه در نظر گرفت. شهر در نگاه مدیریت شهری تنها جایی برای تردد خودرو و موتورسیکلت است، انسان بدون این وسیلهٔ دودزا در اولویت نیست.

 

نمود آن میزان ساخت بزرگراه و پل در مقایسه با پارک و پیاده‌راه است. برخی از مدیران شهری تهران هم اقدامات انجام‌شده برای توسعهٔ دوچرخه در گذشته را شکست‌خورده می‌دانند و همین عامل را توجیهی برای عدم توجه و حتی ضدیت با دوچرخه مطرح می‌کنند. ازاین‌روست که شاهد نابودی و تخریب مسیرهای دوچرخه‌ای هستیم.

 

 چرا باید دوچرخه را در شهر‌ها توسعه دهیم؟ دوچرخه امروز پا را از یک وسیلهٔ سرگرمی فراتر نهاده و دنیا آن را به‌عنوان یک سبک حمل‌و‌نقل پاک پذیرفته است، به‌طوری‌که شاهدیم حتی جهانگردانی از دوچرخه به‌عنوان وسیلهٔ سفر استفاده می‌کنند. در شهری مانند تهران که زمان زیادی برای رفت‌وآمد باید در نظر گرفت، مدیران شهری برای فرار از ترافیک، شهروندان را به استفاده از موتورسیکلت دعوت می‌کنند،‌ درحالی‌که دوچرخه در مسافت‌های کوتاه می‌تواند یک راه‌حل باشد. به‌علاوه مشکل کم‌تحرکی در زندگی شهری یک پدیدهٔ رایج است و مشغله‌های فراوان در زندگی شهری فرصت ورزش را از شهروندان سلب کرده است. 

 

در این شرایط اگر دوچرخه را به‌عنوان یک سبک برای جابه‌جایی انتخاب کنیم، این مشکل تا حد زیادی برطرف می‌شود. آلودگی صوتی یکی دیگر از مشکلات شهرها است که هرروزه در معرض آن هستیم، استفاده از دوچرخه که وسیله‌ای بی‌صدا است، یک راه‌حل جذاب برای رفع این مشکل خواهد بود.

 

استدلال برای ترویج دوچرخه کم نیست. بااین‌حال، چرا دوچرخه در نگاه مدیران شهر تهران جایگاهی ندارد؟ یکی از اقدامات خوب برای توسعهٔ دوچرخه‌سواری شهری ایجاد مسیر دوچرخه بود که در دوره‌های قبلی شهرداری این اتفاق در برخی نقاط شهر تهران رقم خورد. اتفاقی شایسته که در دورهٔ جدید مدیریت شهری به‌بهانهٔ کم‌استفاده بودن و تنگ شدن فضای پارک و تردد ماشین در حال حذف شدن است. اما سؤال این است آیا تنها احداث مسیر دوچرخه برای پا در رکاب شدن شهروندان شهری مثل تهران کافی است؟ پاسخ یک «نه» محکم است. مسیر دوچرخه تنها یکی از اجزای توسعهٔ دوچرخه در شهر است و با اجرای آن در شهر خودرومحوری مانند تهران نباید منتظر استقبال گستردهٔ مردم از دوچرخه بود. در فرانسه در شهر پاریس با هزینهٔ یک‌بار استفاده از مترو می‌توان یک ماه از دوچرخهٔ اشتراکی استفاده کرد. این اتفاق دوچرخه را یک انتخاب اقتصادی می‌کند. آیا در تهران سوار شدن بر دوچرخه یک انتخاب اقتصادی است؟ 

  

دوچرخه‌ای که در عوارض گمرک به‌عنوان یک کالای لوکس محسوب می‌شود؟ واقع شدن تهران در دامنهٔ البرز و داشتن شیب یکی دیگر از دلایل مدیریت شهری برای عدم توسعهٔ دوچرخه است، اما به‌جز مناطق شمالی تهران در بقیهٔ نقاط امکان استفاده از دوچرخه فراهم است. وجود دوچرخه‌های دنده‌ای امکان تردد در مسیرهای شیب‌دار را هم فراهم کرده است.

 

 باید پذیرفت دوچرخه‌سواری در شهری مانند تهران که براساس خودرو توسعه یافته، کار آسانی نیست و نیاز به سرمایه‌گذاری و زمان دارد. ازاین‌رو، با انجام صرفاً یک اقدام نمی‌توان توسعهٔ دوچرخه‌ را شکست‌خورده دانست. در این مسیر توجه و الگوگیری از تجربیات دیگر کشورها می‌تواند راهگشا باشد تا اشتباهات آنها را دوباره تکرار نکنیم و در مسیری درست پیش برویم. باید باور داشته باشیم شهر با حضور بیشتر دوچرخه‌ها، شهری مناسب‌تر برای زیستن می‌شود، شهری انسان‌محورتر!

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

دانشگاه از دانشجو خبر ندارد

نگاه پژوهشگران و فعالان دانشجویی به مسئولیت اجتماعی دانشگاه در زمان جنگ

دانشگاه از دانشجو خبر ندارد

محدودیتِ بـــدونِ شفافیـت

نشست «اینترنت» کارزار با حضور فعالان این حوزه و در غیبت مسئولان برگزار شد

محدودیتِ بـــدونِ شفافیـت

غافلگیری مستأجـــــــــران

ارزیابی کارشناسان از یک پدیده غیرمنتظره؛ جنگ، صعود قیمت‌ها را در بازار مسکن متوقف نکرد

غافلگیری مستأجـــــــــران

محیط‌زیست اصفهان خواستار مهار تخلیه غیراصولی نخاله‌های جنگ شد

محیط‌زیست اصفهان خواستار مهار تخلیه غیراصولی نخاله‌های جنگ شد

هشدار درباره محاسبه نادرست حقوق کارگران

تفاوت «پایه سنوات» و «پایه سنوات تجمیعی»؛

هشدار درباره محاسبه نادرست حقوق کارگران

برخاستن از آتــــــش

برخاستن از آتــــــش

سمت درست تاریخ

به بهانه برگزاری دادگاه پژمان جمشیدی؛ چرا درک فرد آزاردیده از تجاوز و همراهی با او برای ما مشکل است؟

سمت درست تاریخ

کاغذبازی برای درمـــــــان

«پیام ما» از وضعیت درمانی بیماران تالاسمی در بیمارستان‌های تهران گزارش می‌دهد

کاغذبازی برای درمـــــــان

«بانک زمان» در ایران راه‌اندازی می‌شود؛ سازوکار تبادل رایگان خدمات بدون پول

«بانک زمان» در ایران راه‌اندازی می‌شود؛ سازوکار تبادل رایگان خدمات بدون پول

اکنــــونِ جامعـه ما و امـکان روایـــــــــت

اکنــــونِ جامعـه ما و امـکان روایـــــــــت

بیشترین نظر کاربران