تاکنون ۱۳۸ مبتلا و ۴ مرگ. پشه‌ی آئدس هیولای کوچک با علایم بزرگ. از تب بالا و تهوع گرفته تا درد مفاصل و سردرد و ضایعات پوستی. تب دانگ در برخی از استان‌های کشور پیشتازی می‌کند با اینهمه گفته می‌شود هنوز فصل همه گیری آن فرا نرسیده و اغلب استان٬ها منتظر موج همه‌گیری در شهریور و مهرماه امسال باشند.

در حال حاضر استان‌هایی چون هرمزگان، سیستان‌وبلوچستان، بوشهر و گیلان درگیر بیماری تب دنگی هستند و مازندران و گلستان نیز در معرض خطر ابتلاء به این بیماری هستند. اما ساکنان جنوب کشور بیشتر در معرض گزش این حشره قرار دارند. چونه به گفته‌ی وزارت بهداشت این نوع از پشه‌ها از لنج و کشتی هم به ایران می‌رسند و اغلب کسانی که دچار تب دنگی بودند از کشور امارات داخل ایران شده‌اند. با این حال این افراد به شکلی که باید نه غربالگری می‌شوند و نه واکسینه می‌شوند.

سابقه‌ی تب دانگی  به چه زمانی بر می‌گردد؟

آنگونه که مسوولان وزارت بهداشت در گفت و گو با رسانه ها عنوان می‌کنند پشه آئدس  از سال ۹۸ وارد کشور شد و متاسفانه مانند سایر بیماریهای عفونی مانند کرونا و مالاریا از انسان به انسان قابل انتقال است.همین موضوع را بیش از پیش نگران می‌کند. خصوصا که همسایگان جنوبی و شرقی با آن دست به گریبان هستند و کشورهای پاکستان، امارات و عراق با آن به طور جدی درگیر هستند.

پشه آئدس ریشه در آفریقا دارد و در سال‌های دور از طریق تجارت برده به سایر نقاط دنیا به ویژه مناطقی از آسیا و جنوب شرقی اسیا گسترش یافت، اما اکنون در مناطق گرمسیری، نیمه گرمسیری و معتدل در سراسر جهان یافت می‌شود. پراکنش در دو تا سه دهه گذشته در سراسر جهان افزایش یافته است و یکی از گسترده‌ترین گونه‌های پشه محسوب می‌شود.

پشه آئدس یا ببر آسیایی، پشه‌ای (به ویژه از نوع آئدس آئجیپتی) است که می‌تواند تب دنگی، چیکونگونیا، تب زیکا، ویروس‌های مایارو و تب زرد و سایر عوامل بیماری را گسترش دهد. این پشه را می‌توان با علامت‌های سیاه و سفید روی پا‌ها و علامتی به شکل لیر در سطح بالایی قفسه سینه تشخیص داد.

آئدس در مناطق پرجمعیت بدون منابع آب قابل اعتماد، مدیریت صحیح زباله و بهداشت نامناسب رشد می‌کند. به طوردقیق‌تر می‌توان گفت این نوع پشه در مناطقی که سیستم آب لوله کشی ندارند بسیار رایج است و تا حد زیادی به آب وابسته است.

ظروف آب مصنوعی یا طبیعی ظروف ذخیره آب، گلدان‌های گل، لاستیک‌های دور ریخته شده، بشقاب‌های زیر گیاهان گلدانی، گلدان‌های گورستان، گلدان‌های گل، سطل، قوطی‌های حلبی، محل گرفتگی ناودان‌های مخصوص جمع آوری آب باران، فواره‌های زینتی، کاسه‌های آب برای حیوانات خانگی که در داخل یا نزدیک مکان‌هایی که انسان‌ها در آن زندگی می‌کنند، برای زندگی تولید مثل و تخم گذاری این پشه‌ها ایده‌آل هستند.

اما تاکنون چه اقدامی در استان‌هایی که مبتلا هستند صورت گرفته و وزارت بهداشت چه اقدامی انجام داده است؟ قطعا اولین اقدام اعلام «هشدار» به شهروندان است. با این حال «حسین فرشیدی»  رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت روز سه‌شنبه هفته جاری، در نشست خبری اظهار کرد: وزارت بهداشت فقط ۲۰ درصد وظیفه دارد  و ۸۰ درصد مبارزه با پشه «آئدس» به همکاری سایر سازمان‌ها از جمله استانداران، پدافند غیرعامل، گمرک، وزارت کشور، مرزداران و غیره وابسته است.
به گفته این مقام مسوول، همه‌گیری بیماری تب دانگ در شهریور و مهرماه آغاز می‌شود و باید مردم به هشدار‌های وزارت بهداشت توجه کنند.

بارندگی شدید دبی عامل انتشار بیشتر

در همین زمینه «پیام طبرسی» عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی و همچنین متخصص بیماری‌های عفونی در این رابطه به روزنما گفت: در حال حاضر درمانی برای تب دنگی وجود ندارد و داروها تنها برای تسکین درد تجویز می‌شوند.

او با اشاره به اینکه تب دنگی یک بیماری ویروسی است که از طریق گزش پشه‌های آلوده به ویروس دنگی به انسان منتقل می‌شود، گفت: علائم آن شامل تب بالا، دردهای شدید عصلانی و مفصلی، سردرد، راش پوستی، و در برخی موارد حالت تهوع و استفراغ است.

طبرسی با بیان اینکه در گذشته سابقه بیماری تب دنگی در کشور وجود نداشته، اضافه کرد: این بیماری در کشورهای همسایه از جمله پاکستان و هندوستان و بعضی از کشورهای آسیا شیوع پیدا کرده است.

وی افزود: همچنین با بارندگی شدیدی که طی ایام اخیر در دبی اتفاق افتاد و ماندن آب در سطح محلات این منطقه، سبب انتشار پشه آئدس و بیماری تب دنگی در آن کشور شد و به دنبال این موضوع تعداد زیادی از مسافران ایرانی که در دبی به سر می‌برند نیز به این بیماری دچار شدند.

سند ملی مقابله با پشه آئدس تدوبن شد

با این حال امروز کارگروه (کمیته) دائمی پدافند غیرعامل کشور به ریاست رئیس ستاد کل نیروهای مسلح به عنوان بالاترین مرجع تصمیم‌گیری در حوزه پدافند غیرعامل کشور دستورالعمل عملیاتی واپایش تهدیدات ناشی از ناقل مهاجم زیستی (پشه آئدس) طرح ملی مقابله با ناقلین مهاجم زیستی را ابلاغ کرد.

بر اساس گزارش ایرنا، به استناد تبصره ۱ قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور و ماده۸ اساسنامه این سازمان و در راستای تحقق اصل ۲۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درخصوص تهدیدات ناشی از ناقل مهاجم زیستی، کارگروه (کمیته) ‌دائمی پدافند غیرعامل کشور بررسی و به تصویب رسید.

بر این اساس دستورالعمل عملیاتی واپایش تهدیدات ناشی از ناقل مهاجم زیستی (پشه آئدس) یا به عبارتی طرح ملی مقابله با ناقلین مهاجم زیستی با امضای سرلشکر محمد باقری رئیس ستاد کل نیروهای مسلح به دستگاههای ذی ربط از جمله وزارتخانه های بهداشت، جهادکشاورزی، کشور و دفاع ابلاغ شده است.