گَرجین؛ مددکار زراعت سنتی کرمانی ها

در کشاورزی سنتی قدیم اکثر وسایلی که کشاورزان در کار کشت استفاده می کردند از چوب و قسمت های مختلف نخل استفاده و ساخته شده است .گُلِ گَرجین هم یکی از آن هاست.  این وسیله به طول نیم متر به صورت چوب های دندانه دار به شکل گل در آمده و در لابه لای گرجین که آن هم با استفاده از قطعات مختلف چوب ساخته شده به کار می رفته است و از آن برای جدا کردن گندم از ساقه و بوته که شاخه ها و ساقه های گندم بعد از دور کردن و با انباشتن روی هم تلی از شاخه ها و ساقه های گندم به وجود می آید استفاده می شده است .

گرجین  وسیله ای است که همان طور ذکر شد برای نرم کردن و کُوفتن ساقه های گندم در کشاورزی سنتی قدیم استفاده می شده است. اصطلاح گرجین در صحبت های محاوره ای اندوهجردیان به وسیله یا خودرویی که مستعمل شده و صدای تق و توقش هم در آمده اطلاق می شود .

کشاورزان در هنگام استفاده از این وسیله با بستن آن به دنبال حیواناتی نظیر الاغ و گاو و با نشستن بر قسمت نشیمن گاه که شبیه صندلی های چوبی امروزه بوده در وسط گرجین  و با گرفتن دهانه دو طرف حیوان، به مدت سه الی چهار شبانه روز خرمن گندم را نرم  می کوبیدند. در هنگام دور زدن  روی ساقه ها این اشعار توسط فردی که روی گرجین نشسته بوده با صدای بلند سر داده می شد:

زور از گاو، ناله از گرجین                      

خرمن را کی کوفت بیچاره اوشین 

کار بز نیست خرمن کوفتن                   

گــــــاو نـــــر می خواهد و مرد کهن   

هیچ کس از پیش خود چیزی نشد         

هیچ آهــن خنـجر تــیزی نشد   

هیچ حلوایی نشد استاد کار

 تا که شاگرد شکر ریزی نشد   

***** 

الا دختر تو را می خوام چه میگی؟         

چـــــــرا مــــــادر پـــدرت نمی گی  

که من با مادر پیرم چه گویم               

مــرا به تو نمیدن تو چــه میگی؟ 

خدا حافظ رفیق غصه خوارم               

خـــــداحــافظ دل نـارنَج قطارم  

خداوندا به فــریاد دلـــــــم رس           

به دست خود نمیدند اختـــیارم 

بعد از نرم شدن ساقه ها عمل جدا سازی گندم از کاه که عموما به آن اوشین کردن خرمن می گفتند صورت می گرفت. 

 گَرجین سنتی قدیمی امروزه در کشاورزی صنعتی جای خود را به دیسک داده است و شکل گرجین امروزی به صورت کاملا آهنی با گُل های آهنی به طول یک و نیم متر داده است که از آن در کوبیدن و حتی در زیر و رو کردن زمین زراعتی استفاده می شود. 

در کشاورزی صنعتی و مکانیزه از وسیله دیگری به نام دول خرمن کوب نیز استفاده می شود.

وسایل و ابزار چوبی دیگری نیز  برای استحصال محصولات کشاورزی استفاده می شده که عمدتا از چوب است.(وبلاگ اندوهجرد)