|پیام ما| محیط اطراف ما به سرعت در حال تغییر است. طبق تخمین بنیاد جهانی طبیعت (WWF)، تلفاتی که اکنون در گونه‌ها شاهد هستیم، یکصد تا ده ‌هزار برابر بیشتر از نرخ انقراض طبیعی است. این ششمین بحران انقراض است و اگرچه ممکن است هرگز متوجه برخی گونه‌ها نشوید، اما هر یک از آنها در حفظ اکوسیستم‌های متنوع نقش مهمی دارند.
اما چرا تنوع اکوسیستم‌ها مهم است؟ سازمان بهداشت جهانی چنین توضیحی دارد: «تنوع زیستی پشتیبان نیازهای انسان و جامعه است؛ نیازهایی همچون غذا و امنیت غذایی، انرژی، توسعه دارو و داروسازی و آب نوشیدنی که همگی پایه‌های سلامت هستند. تنوع زیستی همچنین فرصت‌های اقتصادی و فعالیت‌های فراغتی که به رفاه کلی کمک می‌کند را تقویت می‌کند.» همین موضوع باعث شده دانشمندان از مدت‌ها پیش به‌دنبال راه‌هایی برای «انقراض زدایی» باشند و از اصلاح نژاد، شبیه‌سازی و ویرایش ژنوم کمک بگیرند، هرچند اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت هم درباره استفاده درست از این تکنولوژی هشدار داده است.

ما در حال نابود کردن زنجیره‌های غذایی و زیستگاه‌هایی هستیم که برای بقای انسان ضروری‌اند. هر چه تنوع اکوسیستم‌ها کمتر شود، توانایی کمتری در تامین غذا، سرپناه و حمایت از گونه‌های انسانی دارند. اما چه کاری از دستمان برمی‌آید؟ برای توقف ششمین بحران انقراض، به تلاش‌های متعدد، همکاری و هماهنگی نیاز است. بخشی از این تلاش‌ها بر توقف انتشار دی‌اکسید کربن ناشی از سوخت‌های فسیلی، ادغام فناوری‌های سبز و همینطور تشویق اقدامات اجتماعی مشترک متمرکز است. در همین حال تمرکز برخی گروه‌های علمی بر ایجاد فناوری، راه‌حل‌ها و فرایندهایی است که می‌تواند به ایمن‌سازی دی‌ان‌ای حیوانات بینجامد و آسیب‌هایی که بشر مسبب آن بوده را معکوس و روند انقراض را فعالانه متوقف کند.
بن لام، کارآفرین فناوری که در سال 2021 به همراهی جورج چرچ، شرکت علوم زیستی کولوسال (Colossal) را تاسیس کرده می‌گوید این شرکت بر توقف انقراض تمرکز دارد. او در ویفروم نوشته است: «اولین پروژه جاه‌طلبانه ما احیای ماموت پشمالو با همکاری دکتر جورج چرچ از دانشگاه هاروارد است. این پروژه مستلزم آن است که جهش‌های علمی متعددی انجام دهیم که کمک می‌کند تا گونه‌های منقرض شده دیگر از جمله ببر تاسمانی را احیا کنیم. این پروژه‌های جسورانه مهم‌ است چون مقابل روند انقراض‌ قرار دارد و حفاظت از گونه‌ها را بهبود می‌بخشد.» او معتقد است انقراض‌زدایی، انقراض گیاهان و جانوران را با ایجاد نسخه‌های پروکسی جدید از گونه‌های قبلی، معکوس می‌کند.

برای توقف ششمین بحران انقراض، به تلاش‌های متعدد، همکاری و هماهنگی نیاز است. بخشی از این تلاش‌ها بر توقف انتشار دی‌اکسید کربن ناشی از سوخت‌های فسیلی، ادغام فناوری‌های سبز و همینطور تشویق اقدامات اجتماعی مشترک متمرکز است. در همین حال تمرکز برخی گروه‌های علمی بر ایجاد فناوری، راه‌حل‌ها و فرایندهایی است که می‌تواند به ایمن‌سازی دی‌ان‌ای حیوانات بینجامد و آسیب‌هایی که بشر مسبب آن بوده را معکوس و روند انقراض را فعالانه متوقف کند

حافظان محیط زیست، انقراض‌زدایی را با عنوان «غنی‌سازی عمیق اکولوژیکی» یا بازگرداندن عملکردهای اکوسیستم از دست رفته در اثر انقراض گونه‌های کلیدی -که نبود آنها خلأ اکولوژیکی ایجاد می‌کنند- تعریف می‌کنند.
این انگیزه پروژه انقراض‌زدایی است: رهاسازی حیوانات احیا شده در زیستگاه‌های مناسب برای افزایش تنوع زیستی و بازیابی تاب‌آوری اکوسیستم. اصلاح نژاد، شبیه‌سازی و ویرایش ژنوم، روش‌های احیای گونه‌ها هستند که هدف از انجام آنها ایجاد دوباره فرایندهای پویایی است که اکوسیستم‌های سالم تولید می‌کنند و تنوع زیستی را بازیابی می‌کنند.
جهان چگونه انقراض‌زدایی می‌شود؟
برای انقراض‌زدایی، روش‌های تحقیقی ثابتی وجود دارد؛ از جمله اصلاح نژاد، شبیه‌سازی و مهندسی ژنتیک. در روش اصلاح نژاد برای کمک به احیای گونه‌ها از اصول بانک اطلاعات پزشکی و فناوری‌های کمک به باروری استفاده می‌شود.
دانشمندانی که در حوزه کمک به باروری فعالیت می‌کنند، فناوری‌های اصلاحی کمکی را در گونه‌های مدل جایگزین مشخص کرده‌اند. این مجموعه بسیاری از گونه‌های در معرض خطر انقراض را در بر می‌گیرد و دانشمندان را قادر می‌سازد تا تناسب اندام و هتروزیگوسیتی (ناخالصی) کلی جمعیت را در جمعیت‌های پراکنده افزایش دهند.
لام می‌گوید یکی از بهترین نمونه‌های موفق فناوری کمک باروری (ART) برای گونه‌هایی با جمعیت کم، پروژه کرگدن سفید شمالی است که برای دهه‌ها در حال انجام بوده و امروز نیز ادامه دارد. در پروژه‌هایی مانند این، دانشمندان سلول‌های تخصص‌یافته مسئول تولید مثل جنسی (اووسیت‌ها یا سلول جنینی ماده و اسپرم‌ها) را از جمعیت‌های در آستانه انقراض بازیابی و حفظ می‌کنند. با انجام این کار، نرخ تولید مثل، تنوع زیستی و طول عمر کلی را در جمعیت‌های تکه تکه شده با حداقل افراد افزایش داده‌اند.

شبیه‌سازی هم روش دیگری برای ادامه حیات یک گونه مفید است، اما نه برای احیا یا بازگرداندن یک گونه از دست رفته. پیشرفت‌ها در شبیه‌سازی در طول زمان بیشتر شده است. در سال 1902، هانس آدولف ادوارد دریش، دانشمند آلمانی، با تقسیم یک جنین به دو جنین زنده، به سمندرهای دوقلو زندگی داد. پس از دهه‌ها آزمایش، در پنجم ژوییه 1996، بره‌ای به نام «دالی» از یک گوسفند ماده به دنیا آمد که اولین پستاندار شبیه‌سازی شده از سلول‌های بالغ حیوانی بود

دکتر وندی کیسو تلاش‌های کولوسال را در پروژه‌های ART مانند برداشت تخمک، انتقال جنین، انجماد و لقاح آزمایشگاهی هدایت می‌کند. هدف کولوسال استاندارد کردن تکنیک‌ها و فناوری‌های حیاتی برای همه گونه‌های در آستانه انقراض، با فیل و کیسه‌داران آغاز می‌شود.
شبیه‌سازی هم روش دیگری برای ادامه حیات یک گونه مفید است، اما نه برای احیا یا بازگرداندن یک گونه از دست رفته. پیشرفت‌ها در شبیه‌سازی در طول زمان بیشتر شده است. در سال 1902، هانس آدولف ادوارد دریش، دانشمند آلمانی، با تقسیم یک جنین به دو جنین زنده، به سمندرهای دوقلو زندگی داد. پس از دهه‌ها آزمایش، در پنجم ژوییه 1996، بره‌ای به نام «دالی» از یک گوسفند ماده به دنیا آمد که اولین پستاندار شبیه‌سازی شده از سلول‌های بالغ حیوانی بود. دانشمندان برای تولید یک توالی ژن هسته‌ای یکسان، از تکنیک انتقال هسته سلول سوماتیک (SCNT) برای دهنده سلول سوماتیک (غیرتولید مثلی) استفاده کردند.
این تکنیک کارآمد بود و انقراض‌زدایی را برای گونه‌های زنده نزدیک به انقراض، امکان‌پذیر کرد زیرا ارگانیسم حاصل از آن یکسان است. با این همه شبیه‌سازی به سلول‌های زنده دست‌نخورده نیاز دارد. به این ترتیب، این فرایند نه برای جمعیت‌های منقرض شده، بلکه برای جمعیت‌هایی که برخی افراد آن باقی مانده، مناسب‌تر است.
ویرایش ژنوم و ژنومیکس مصنوعی، با استفاده از ابزارهایی مانند CRISPR، نتایج مثبتی در انقراض‌زدایی داشته است.
سارا اورد، مدیر احیای گونه‌ها در کولوسال می‌گوید: «بازگرداندن ماموت پشمالو یا هر گونه‌ای فقط به دلیل ابزارها و تکنیک‌هایی است که از طریق ویرایش ژنوم توسعه یافته و در سی سال گذشته در حال تحقیق و توسعه بوده‌اند. از دهه 1990، ویرایش ژنوم برای دستکاری مواد ژنتیکی موجود زنده با حذف، جایگزینی یا درج توالی دی‌ان‌ای مورد استفاده قرار گرفته است.»
به گفته او ویرایش ژنوم صفات مورد نظری را ترکیب می‌کند تا گونه با ژن‌های دهنده متمایز شود. به همین دلیل است که ارگانیسم به دست آمده کاملاً با گونه منقرض‌شده یکسان نیست، بلکه یک هیبرید است. «با گونه‌های منقرض شده، ما دی‌ان‌ای ویرایش شده را در هسته یک سلول در حال تولید مثل قرار می‌دهیم که به ما امکان می‌دهد گونه‌ها را به شکل هیبرید بین موجودات زنده و منقرض شده احیا کنیم.»
لام توضیح می‌دهد که فرایند ساخت ژنوم‌های مرجع با کیفیت بالا، سلول‌های بانک زیستی، مهندسی ژنوم و SCNT، ظرفیت بی‌اندازه‌ای دارد و علمی است که کولوسال از آن استفاده می‌کند. «جهان تازه شروع به درک این موضوع کرده است که چگونه می‌توانیم از این ابزارهای زیست‌شناسی مصنوعی نه تنها برای انقراض‌زدایی از گونه‌ها، بلکه برای انجام ویرایش‌هایی در طبیعت و خنثی کردن آسیب‌هایی که بشر به سیاره وارد کرده، استفاده کنیم.»
ما در آغاز نبرد با ششمین انقراض هستیم و راه درازی در پیش داریم. به گفته لام اما در این نبرد سخت، دولت‌ها، سرمایه‌گذاران و شهروندان به کولوسال ملحق شده‌اند. سازمان‌های شریک متعدد در سراسر جهان از فناوری‌های انقراض‌زدایی حمایت می‌کنند چراکه دانسته‌اند برای اینکه زمین در آینده برای همه گونه‌ها قابل سکونت باشد، اکنون زمان ترکیب علم با جسارت است.