آنچه ریاست محترم جمهور در جلسه شورای اداری خوزستان فرمودند، به حق عصاره آن چیزی بود که چندین سال متخصصان حوزه مدیریت منابع آب از حکمرانی آب در کشور انتظار داشتند: «مشکل آب خوزستان، مشکل مدیریت آب است». به فاصله یک روز پس از این اظهار توجه شخص اول دولت به موضوع مدیریت آب در خوزستان، و انتظار تسری آن به مسئله مدیریت آب در کل کشور، گفت‌وگوی وزیر نیرو مبنی بر اتخاذ راهکار حل مسئله تامین آب مورد نیاز در شرق کشور، از طریق پروژه استخراج آب‌های ژرف، موجب نگرانی در ایجاد فاصله بین اقدامات مورد نیاز و تعدیل ناترازی بین منابع و مصارف در این منطقه است.

طبیعت تخریب می‌شود چون آموزش ندیده‌ایم
به موضوع استخراج آب ژرف می‌توان نهایتا در سطح یک پروژه یا تکنیک پرداخت. ولی اینکه انتظار داشته باشیم یک پروژه بتواند در سطح راهکار به حل یک چالش اساسی -که عدم توازن بین منابع و مصارف سیستان و بلوچستان است- در اندازه برنامه‌های وزیر نیرو جای گیرد، نتیجه مورد انتظار را با 4 اشکال جدی مواجه می‌سازد:
1.حتی اگر عدد EC دوازده هزار اعلامی وزیر را هم قبول کنیم، چنین کیفیت آبی عملا برای هیچ یک از مصارف شرب، کشاورزی و صنعت به طور مستقیم قابل استفاده نبوده و علاوه بر محاسبه هزینه استخراج نیازمند صرف هزینه پروسه مضاعف شیرین‌سازی آب در فاز بهره‌برداری از این منابع خواهد بود.
2.صرف هزینه 25 میلیارد تومانی از محل اعتبارات بودجه سال 1396 – معادل کنونی 70 میلیارد تومان- برای حفر دو چاه با دبی کمتر از 20 لیتر بر ثانیه (2 میلیون مترمکعب در سال) برای آن را، اگر با میزان تبخیر سالانه 320 میلیون مترمکعبی از چاه نیمه‌های منطقه سیستان در حالت ظرفیت نرمال مخزن، مقایسه کنیم، خواهیم دید حتی اگر در مقام مقایسه بین دو پروژه خاص برای سیستان، قرار باشد آب ژرف مورد اعتبارسنجی قرار گیرد، قطعا در برابر اقداماتی نظیر کاهش تبخیر از سطح آب شیرین چاه نیمه های همین منطقه نیز بازنده خواهد بود.
3.طبق برآوردهای موجود در یک روند رو به رشد حدود 10 درصد از برق مصرفی کشور برای پمپاژ آب از چاه‌های کشاورزی مصرف می‌شود. در شرایطی که ناترازی برق کشور، تمامی ارکان کشور را درگیر خود کرده است و برای هر چند مگاوات مصرف برق خانگی ناگزیر به اعمال خاموشی‌هایی در بخش تولید کشور شده‌اند. چگونه ممکن است برای پمپاژ آب از عمق 2192 متری شهرستان زابل در اوج گرمای تابستان همزمان با اوج مصرف آب در کنار مصرف برق کشور، صنعت برق امکان تامین برق دو مگاواتی برای پمپاژ هر لیتر آب از این چاه‌ها را داشته باشد؟
4.مهمترین نتیجه‌ای که پرداختن به این دست پروژه‌ها از قبیل آب ژرف، آب کارستی، شیرین‌سازی آب دریا و حتی طرح‌های انتقال آب در کشور در پی خواهد داشت، علاوه بر سوق دادن سهم قابل توجهی از منابع اعتباری اندک بخش آب کشور به سمت اجرای چنین پروژه‌هایی، غافل کردن نظام حکمرانی آب کشور از پرداختن به مسائل اساسی و راهکارهای اصلی مدیریت آب است.
بازگردیم به سخن جناب رییس جمهور؛ نه تنها مشکل آب خوزستان بلکه حتی مشکل آب سیستان و بلوچستان و تمام سرزمین ایران، مشکل کمبود منابع آب نبوده و مشکل در مدیریت منابع آب است. پس لازم است وزیر نیرو نیز با استعانت از این رویکرد دولت، راهبردهای دوره مدیریت چهار ساله خود را صرف امور کلیدی این حوزه ناشی از برداشت و مصرف بیش از سقف مجاز برداشت از منابع آب تجدید پذیر اقصی نقاط کشور نمایند. آب ژرف هم بماند برای بخش خصوصی و تامین نیاز صنعتی موجود از طریق اجرای این دست پروژه‌ها در مناطق کویری کشور و یا احیانا فروش آب در بازار قابل رقابت آبی که در حال شکل گیری در این مناطق است.
در حوضه آبریزی که همچنان پروژه افزایش مصرفی 46 هزار هکتار کشاورزی، 850 میلیون یورویی آن به مرحله بهره‌برداری کامل نرسیده تا نتیجه این هزینه‌کرد خارق‌العاده در منطقه را نمایان سازد؛ اختصاص ردیف اعتباری 200 میلیارد تومانی برای افزایش عرضه آب عجیب به نظر می‌رسد. این تصمیم بیش از آن برای تعدیل اضافه مصارف ایجاد شده گذشته عمل کند حکایت از آن دارد که دو موتور هواپیمای توسعه اقتصادی منطقه سیستان در خلاف جهت هم نصب شده‌اند و پیش از تزریق اعتبارات جدید سوخت‌رسانی به آن دو موتور، باید یکی را باز کرد و هم جهت با دیگری نصب کرد.