|پیام ما| شاخص آلایندگی گردوغبار در ریگان استان کرمان به 161 رسیده است و رنگ ریگان روی نقشه قرمز تند شده است. آلایندگی PM10 که نشان دهنده شاخص گردوغبار در استان است، دیروز در ساعات ابتدایی صبح روی شاخص کیفی ناسالم ایستاده بود. اهالی می‌گویند نفس شهر بند آمده و تصور می‌کنند که وضعیت ادامه‌دار باشد و همچون اردیبهشت که نفس کشیدن سخت شد، ریگان برای دومین بار در سال جدید آلوده به غبار شود.

وضعیت گردوغبار ریگان اما برای کرمان‌نشینان اتفاق تازه‌ای نیست. توفان‌شن همواره تکرار می‌شود اما این‌بار کمی زودتر و شدیدتر. مرجان شاکری، مدیرکل محیط زیست کرمان هم این مساله را رخداد تازه‌ای نمی‌داند و به روزنامه «پیام‌ما» می‌گوید پدیده طوفان شن و گردوغبار در کویر رخدادی طبیعی است و ساکنان این اقلیم به آن عادت کردند زیرا سال‌ها تکرار شده است.
گردوغبار زودهنگام
شهروندان شرق استان کرمان اما معمولا انتظار آمدن گردوغبار را از موسم بهار ندارند. اردیبهشت ماه ریگان برای اولین بار در سال 1400 با گردوغبار شدید دست به گریبان شد. فرماندار ریگان 19 اردیبهشت وضعیت آلایندگی شهر را سه برابر حد مجاز دانست و اعلام کرد که 120 روستا در گردوغبار محصور شدند و راه ارتباطی 25 روستا نیز مسدود شده است. در آن تاریخ اعلام شد که 13 شهروند به دلیل عوارض تنفسی به بیمارستان و مراکز بهداشتی مراجعه کردند. شاخص آلایندگی ریگان در اسفند سال 98 نیز 20 برابر حد مجاز شد. با این حال شاکری می‌گوید گردوغبار شرق استان امسال شدیدتر و زودتر از هر زمانی آغاز شده است: «ما امسال خشکسالی داشتیم و به همین دلیل گردوغبار شدیدتر و زودتر آغاز شده است، یعنی اندک وزش بادی درگیر می‌کند و غبار آغاز می‌شود.» به گفته او این شدت امسال به حدی بود که حتی دوبار هم در مرکز استان آلودگی مشاهده شد و حتی غرب استان نیز از قاعده مستنثنی نشد.
برنامه‌ها مسکن گردوغبار است
چهارم بهمن ماه سال گذشته که وضعیت گردوغبار در ریگان و فهرج استان کرمان شدید شده بود و جنوب شرق ایران در گردوغبار گم شده بود، علی‌محمد طهماسبی‌بیرگانی، دبیر ستاد مقابله با پدیده گرد‌و‌غبار درباره برنامه‌های دراز مدت برای کاهش گردوغبار در استان کرمان خبر داده بود، او به «پیام‌ما» گفته بود: « سال گذشته اعتبارات خوبی به کرمان اختصاص یافت. از نظر وسعت کرمان بالاترین سطح کانون غبارخیز را دارد یعنی بیش از 5 میلیون هکتار. پارسال بیش از 85 میلیارد تومان اعتبار به کرمان اختصاص دادیم، نواقصی هم وجود داشت که تذکراتی دادیم مانند مدیریت دام و حفاظت و قرق دام و مدیریت چرایی زیرا فقط با اعتبارات و اقدامات اجرایی کاری از پیش نمی‌رود.» او گفته بود برنامه ده ساله‌ای که از سال 1400 تا 1410 آغاز می‌شود، برنامه‌ای در حال تدوین است که تمام دستگاه‌های اجرایی موظف به انجام وظایف و تکالیفی برای مقابله با گردوغبارند: «این‌که چرا تاکنون این اقدام انجام نشده به شناخت برمی‌گردد، ما شناخت و منشایابی مناطق غبارخیز باید کامل می‌شد که این حدود 34.6 دهم میلیون هکتار شناسایی شده است. بر مبنای آن یک برنامه میان مدت تهیه شده است که حداکثر تا پایان امسال دستگاه‌ها به تفکیک استان وظایفشان مشخص می‌شود. یکی از مزیت‌های این برنامه مکان محور بودن این برنامه نسبت به اسناد بالادستی است.» با این حال شاکری به عنوان متولی محیط زیست استان چندان خوش‌بینی نیست، می‌گوید این برنامه‌ها مانند مسکن برای فردی است که بیماری شدید و وخیم دارد: «تصور کنید فردی بیماری شدیدی دارد، با یک قرص و دو قرص وضعیتش خوب نخواهد شد، این برنامه‌ها هم همینطور است.» او می‌گوید پشت سر گذاشتن دو دهه خشکسالی مثل بیماری شدیدی است که با دو دوز دارو درمان نمی‌شود: «این وضعیت طی در درازمدت ایجاد شده است، یکساله و دوساله حل نخواهدشد.»
تا لحظه نگارش این گزارش، شاخص کیفیت هوا در شهر بم نیز ناسالم بود و شاخص روی عدد 164 ایستاده بود. شاخص کیفیت هوا در محمد آباد ریگان نیز همچنان روی عدد 161 ایستاده بود و وضعیت به سرخی می‌گرایید. اما از شهرهای صنعتی نظیر اصفهان نیز خبر رسیده که غبار صبحگاهی و ذرات گردوغبار کوچکتر از دوونیم میکرون در هوا تنفس می‌شوند. به نظر می‌رسد که خشکسالی و کمبود بارش از ابتدای بهار امسال شرایط تنفس را سخت کرده و شهرهایی که همواره با این معضل روبه‌رو بودند، نیز شرایطشان دشوارتر است.