درست در سالروز یک سالگی کرونا در کشور، در میان بارش انبوه برف و در آستانه سال جدید، بلایی تازه بر سر اهالی سی‌سخت آوار شد و خاطرات تلخ 12 فروردین سال 97 تکرار شد. جمعیت 7 هزار نفره سی‌سخت شب سی‌ام بهمن ماه زمین لرزه 5.6 ریشتری را احساس کردند. زلزله با اینکه خسارت جانی نداشت و تمام مراجعان به بیمارستان و درمانگاهش به صورت سرپایی مداوا شدند اما خسارت مالی زیاد داشت. لرزش زمین خانه‌های تازه احداث شده بعد از زلزله 12 فروردین سال 97 را نشانه گرفت و به حدود هزار و 920 واحد مسکونی آسیب وارد کرد. مسئولان شهر گفته‌اند که خسارت زلزله به خانه‌ها از 60 درصد تا 100 درصد بوده است. منابع محلی می‌گویند که مردم اغلب چادرها و وسایل گرمایشی خود را در میان خرابه‌ خانه‌هایشان بنا کردند. نیاز اصلی آن‌ها به چادر و وسایل گرمایشی است و نگرانی اصلی‌شان آینده و سرنوشت سرپناه‌هایشان است. سرپناهی که در فصل سرما و کرونا و آستانه فصلی نو، تنها امیدشان بود.

نگرانی اصلی مردم از آینده خانه‌های‌شان است. این را امید سجادیان از فعالان محیط زیست به «پیام‌ما» می‌گوید. او که در این روزها تلاش می‌کرد به مدد فضای مجازی نگاه مردم را به سمت زلزله سی‌سخت معطوف کند از نگرانی مردم نسبت آینده‌شان می‌گوید: «سرما و کرونا شرایط را سخت کرده است، مردم نگرانند که سرنوشت خانه‌هایشان چه می‌شود. هنوز مشخص نیست که به زلزله زدگان برای بازسازی خانه‌هایشان چگونه کمک می‌شود، همه چیز در حد برآورد و ارزیابی است، بسیاری از خانه‌ها ترک برداشتند و مردم نگرانند که چه زمانی به روال عادی زندگیشان باز می‌گردند.» مساله اصلی خانه و سرپناه است. مهدی روشنفکر، نماینده مردم شهرستان‌های بویراحمد و دنا و مارگون در مجلس شورای اسلامی در نشست ستاد مدیریت بحران استان کهگیلویه‌و‌بویراحمد از تخریب 60 تا 100 درصدی خانه‌ها در این منطقه خبر داد. ایسنا در این‌باره نوشته است: « در شرایط کرونایی دمای هوا در شهرستان دنا پایین است و دیروز نیز شاهد بارش برف و باران بوده‌ایم و هم اکنون این منطقه زلزله زده در شرایط استثنایی و خاص قرار دارد. شدت تخریب طوری است که منازل مسکونی و ساختمان‌های این شهرستان از۶۰ تا ۱۰۰ درصد آسیب دیدند و انتظار داریم تا هیات دولت ردیف خاصی برای زلزله‌زدگان شهرستان دنا و شهر یاسوج در نظر بگیرد.» براساس آخرین اخبار بیش از 1500 خانه در این منطقه دچار خسارت شدند. عبدالحمید پناهی، فرماندار شهرستان دنا به ایسنا گفته است: «طبق برآورد اولیه ۴۲۰ واحد مسکونی شهری و ۳۸۰ واحد روستایی باید ساخته و احداث شوند. همچنین ۱۵۰۰ واحد مسکونی شهری و ۱۴۰۰ واحد مسکونی روستایی نیاز یه تعمیر و بازسازی دارند.»

وام 20 میلیونی به مردم پرداخت می‌شود

عصر دیروز، محمد اسلامی وزیر راه‌و‌شهرسازی در بازدید از مناطق زلزله زده هم درباره آخرین ارزیابی‌ها گفته بود. ایرنا در این‌باره نوشته است: «پس از ارزیابی دقیق خسارات تسهیلات ارزان قیمت به مناطق زلزله زده دنا تخصیص پیدا می‌کند. همچنین تا زمان اسکان دائم مردم و جایگزینی منازل آن‌ها پرداخت آن‌ها به تعویق می‌افتد.» او ادامه داد: « هزینه‌های صدور پروانه رایگان و ۲۰ میلیون تومان برای برخی هزینه‌ها از سوی بنیاد مسکن به مردم پرداخت می‌شود. از طرف دیگر باتوجه به ابلاغ پهنه‌بندی گسل‌ها، نظام مهندسی موظف به رعایت مقررات ملی ساختمان است. در بازسازی توجه شود که خانه‌ها و مراکز عمومی در روی گسل نباشند.» وزیر راه‌و‌شهرسازی تاکید کرد: «وام بلاعوض براساس برآورد ستاد بحران تدوین و در همین هفته پیش رو مصوبات را ابلاغ می‌کنیم. آواربرداری خانه‌ها هر چه زودتر انجام شده و شهرداری نیروی فنی و شهرسازی از سایر شهرداری برای کمک به این منطقه اعزام کنند.»

مردم به چادر نیاز دارند

«بیشترین نیاز مردم به چادر است، اغلب کمپ‌ها از خانه‌های آوار شده فاصله دارد و مردم ترجیح می‌دهند با وسایل گرمایشی در چادر بمانند تا آسیب نبینند.» سجادیان همچنین می‌گوید که نیاز مردم سی‌سخت غیر از چادر به پتو و وسایل گرمایشی نیز است. کریم همتی، رئیس جمعیت هلال احمر کشور به مهر گفته است: «یک‌هزار و ۸۰۰ تخته چادر امدادی از زمان شروع حادثه زلزله تاکنون بین مردم زلزله‌زده سی‌سخت توزیع شده است. یک‌هزار و ۲۰۰ بسته غذایی نیز بین مردم زلزله‌زده توزیع شد.» زلزله‌زدگان سی‌سخت اما به حدود 1000 چادر دیگر نیاز دارند. آوار‌برداری و تخلیه منازل مسکونی یکی از اصلی‌ترین و ضروری‌ترین نیازهای مردم زلزله زده بوده که به گفته رئیس جمعیت هلال‌احمر به دلیل سرمای هوا با کندی روبه‌رو شده است.

سی‌سخت بیمارستان ندارد

سی‌سخت اما با این‌که مرکز شهرستان دناست، با جمعیتی بیش از 50 هزار نفر بیمارستان ندارد. در سال 97 رسانه‌ها از کلنگ‌زنی بیمارستان خبر داده بودند اما هنوز خبری از احداث بیمارستان نیست و در خوشبینانه‌ترین حالت اگر امسال آغاز شود احتمالا تا چند سال دیگر به اتمام برسد. سجادیان می‌گوید که این شهر تنها یک درمانگاه داشت که مصدومان شب اول حادثه یا در آنجا مداوا شدند یا به بیمارستان‌های شهرهای اطراف مانند یاسوج منتقل شدند. وزیر راه و شهرسازی که به عنوان نماینده ویژه هیات دولت به این منطقه فرستاده شده است، در این‌باره وعده‌ای تازه داده و گفته است که برنامه برای احداث بیمارستان را در دستور کار قرار می‌دهند.

کسی به فکر بلوط‌ها نیست

نام سی‌سخت دو هفته پیش به دلیل تعریض جاده محور سی‌سخت یاسوج بر سر زبان‌ها افتاده بود. محوری که اگر تعریض می‌شد احتمال مرگ 3400 بلوط را در پی داشت. پیگیری فعالان محیط زیست منجر به برگزاری جلسه‌ای با حضور تمام مسئولان استان شده بود، جلسه‌ای که در آن مقرر شد درختانی که احتمال قطع شدنشان می‌رفت، شمرده و شناسایی شوند و به جای بلوط‌های کهن، نهال‌های تازه‌ای کاشته شود که حتی معلوم نبود امکان پاگرفتن دوباره آن‌ها در منطقه وجود داشته باشد. زلزله اما منجر به تسریع عملیات تعریض جاده شده است، وزیر راه و شهرسازی گفته که پیگیر مسائل محیط زیستی جاده بود اما عملیات پروژه از سر گرفته می‌شود. در میانه خبرهای محیط زیستی، توجه فضای مجازی به مرگ حدود 1000 ماهی در یکی از استخرهای پرورش ماهی نیز جلب شده است. مرگ ماهیانی که احتمالا یا به دلیل ریزش سنگ در حوضچه پرورش ماهی یا استرس زلزله نابود شدند.