آخرین وضعیت آبگرفتگی در معابر و خانه‌های خوزستان

«مدیریت بحران» دوباره غافلگیر شد 

فرماندار اهواز: بین 400 تا 500 خانه دچار آبگرفتگی شدند 

عضو شورای شهر اهواز: چرا به شهروندان درباره وقوع آبگرفتگی از قبل هشدار نداده بودند

«پیام ما» همزمان با بارندگی‌های یک هفته اخیر در خوزستان، بسیاری از معابر شهر دچار آبگرفتگی شدند. هرچند که مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب به «پیام ما» گفته بود که این آبگرفتگی‌ها نسبت به سال گذشته کمتر بودند و آب در بسیاری از مناطق اهواز همان دقایق اولیه پس از باران فروکش کرده بود اما تصاویر و ویدیوهای شهروندان در فضای مجازی عکس این مساله را نشان می‌دهد. باران یک هفته اخیر در ماهشهر، شادگان، اهواز و نقاطی از آبادان روی سطح خیابان‌ها سرریز شده و آن‌طور که مسئولان می‌گویند، خساراتی هم در پی داشته. «پیام ما» دیروز در گزارشی درباره علل این آبگرفتگی تکرار شونده سال‌های اخیر، گزارش داده بود، به زعم مسئولان مشکل در عدم ایجاد شبکه فاضلاب مدرن شهری و عدم برنامه ریزی دقیق و مدون برای جمع آوری آب‌های سطحی است.

برآوردها در نخستین روزهای بارندگی نشان می‌دهد که حدود 400 تا 500 خانه در اهواز دچار آبگرفتگی شدند. فرماندار اهواز درباره خیابان‌های دچار آبگرفتگی به ایسنا گفته است: «در پی بارندگی‌های اخیر اکثر آبگرفتگی مناطق اهواز به جزء منطقه کمپلوی شمالی و جنوبی رفع شده است، هر کاری که به ذهن مردم برای رفع آبگرفتگی خیابان زکی‌زاده در کپلوی شمالی می‌رسید، انجام دادند اما تاکنون مشکل این خیابان رفع نشده است. همچنین آبگرفتگی در خیابان فرحانی و الهادی ادامه دارد.» او درباره آخرین خسارات بارندگی در اهواز نیز گفته است: «در پی بارندگی‌های اخیر بیش از ۸۰ درصد معابر اهواز دچار آبگرفتگی شدند. طبق برآورد اولیه ۴۰۰ تا ۵۰۰ منزل دچار آبگرفتگی شده‌اند، در حال حاضر در خیابان زکی‌زاده و انتهای خیابان الهادی تنها خودروهای شاسی بلند امکان تردد دارند. بیشتر ساکنان این دو منطقه، منازل خود را ترک کرده‌اند.» علی خدادادی، مدیرعامل جمعیت هلال احمر خوزستان نیز درباره آخرین وضعیت امدادرسانی در این استان گفته است که 15 شهرستان در استان دچار آبگرفتگی شدند اما همچنان عملیات امدادرسانی به خانواده‌ها ادامه دارد و در 4 روز گذشته به بیش از 15 هزار نفر در استان امدادرسانی شده است: «در این عملیات امدادرسانی، ۲۴۵ امدادگر و نجاتگر داوطلب جمعیت هلال‌احمر خوزستان، در طول سه شبانه‌روز به بیش از ۵ هزار نفر امدادرسانی کرده‌اند.» خدادادی با اشاره به افزایش تعداد اسکان یافتگان در مراکز اسکان اضطراری، گفته است که تاکنون ۵۵۲ نفر در مراکز اسکان اضطراری این جمعیت اسکان یافته‌اند.

شهردار اهواز: غافلگیر نشدیم

یکی از دلایلی که منجر به آبگرفتگی روزهای اخیر در شهری مانند اهواز شده بود، مساله جمع آوری آب‌های سطحی در شهر بود. اعضای شورای شهر خوزستان اشاره کرده بودند که شهرداری توان عملیات اجرایی را ندارد را به دلیل مباحث بودجه‌ای ندارند. شهردار اهواز اما دیروز در یک برنامه تلویزیونی با اشاره به آبگرفتگی‌های روزهای اخیر گفته است که انتظار چنین وضعیتی را در این شهر داشته است، موسی شاعری گفته است: «شبکه فاضلاب اهواز جوابگوی حجم این بارش نیست. از طرف دیگر سال‌ها در خشکسالی بودیم و کاری انجام نشده بود.» او همچنین گفته است که با مشاهده این وضعیت دچار غافلگیری نشده است زیرا انتظار چنین وضعیتی را داشته است: «آنچه می‌توانستیم انجام دهیم و ما را تکلیف کرده بودند، اجرای طرح ضربتی جمع‌آوری آب‌های سطحی بود که بیش از ۹۰ درصد طرح اجرا شد. نتیجه اجرای این طرح این بود که امسال در بسیاری از نقاطی که سال گذشته با بارش کمتر آب وارد منازل مردم شده بود، این اتفاق نیفتاد. همچنین زمان ماندن آب در معابر کمتر بود.»

عضو شورای شهر: چرا از قبل به مردم اعلام نشد که شهرها را آب بر می‌دارد؟

محمد جعفر فلسفی، عضو شورای اهواز هم روز گذشته تقصیرها را متوجه مدیریت بحران دانسته است او در این باره به ایسنا گفته بود: «آبگرفتگی در سه سال پیاپی موید ایراد در مدیریت‌ها به‌ویژه در زمان بحران است. باوجود آغاز بارندگی‌ها اما طرح اضطراری جمع‌آوری آب‌های سطحی که توسط اعضای شورای شهر و با مشارکت کارشناسان شهرداری و آبفا تهیه شد، هنوز تکمیل نشده است. اگر طرح اضطراری جمع‌آوری آب‌های سطحی به درستی و کامل اجرا می‌شد، آیا شاهد این وضعیت می‌شدیم؟ قطعا اگر این طرح درست اجرا می‌شد حداقل بحران تا این حد و به این گستردگی رخ نمی‌داد. به طور مثال چرا موضوع لایروبی جدی گرفته نمی‌شود یا ایستگاه‌های پمپاژ کلیدی مثل پیچ‌وار و زیرگذر کوی علوی همچنان با مشکل مواجه هستند؟» فلسفی همچنین  ادامه داده است: «باید این اتفاقات پیش‌بینی و تلاش‌های مناسب و صحیح برای رفع این مشکلات انجام می‌شد. شهردار اهواز باید در هر هفته چندین جلسه در خصوص آب‌های سطحی تشکیل می‌داد و مدیریت این امر مهم را عهده‌دار می‌شد اما مشاهده می‌شود که شهردار اهواز یک ماه پیش معاون خدمات شهری شهرداری را تغییر داد، سرپرست فعلی معاونت خدمات شهری شهرداری اهواز فاقد اطلاعات و تجربه لازم در این حوزه است و در این شرایط در حال کسب تجربه در معاونت خدمات شهری شهرداری اهواز است. اگر شهردار در آستانه بارندگی قصد تغییر معاون خدمات شهری خود را دارد، باید دلایل زیادی برای این امر داشته باشد.» فلسفی اما به مساله عدم هشدار به مردم در خصوص آبگرفتگی هم اشاره کرده است و تلویحا عدم غافلگیری شهردار را نپذیرفته، او گفته است: «باتوجه به اینکه احتمال آبگرفتگی وجود داشت باید از قبل وضعیت آبگرفتگی مناطق را به مردم اطلاع می‌دادند تا مردم مناطقی که منازل‌شان زیر آب می‌رود در جریان امر قرار گیرند و خود را از هر جهت آماده کنند. همچنین در زمان اوج بارندگی از تردد خودداری کنند اما متاسفانه شاهد گرفتار شدن خودروها در پی آبگرفتگی‌ها بودیم.»

شهرها را عایق و نفوذ‌ناپذیر ساختیم

پرسش اساسی چرا هرساله خوزستان دچار آبگرفتگی می‌شود، همچنان بدون جواب مانده است، مدیر کل دفتر کنترل سیلاب و آبخوان‌داری سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری اما درباره علت جاری شدن روان‌آب‌ها در برخی مناطق کشور گفته است که این اتفاق رخ می‌دهد چون شهرهای ما به‌صورت شهرهایی عایق و نفوذناپذیر ساخته شده‌اند.

ابوالقاسم حسین پور تاکید کرده:«عوامل متعددی در این امر دخیل هستند که از جمله آن‌ها می‌توان به دخل و تصرف‌ در رود دره‌ها، کانال‌های زهکشی و بی‌توجهی به شیب شهر اشاره کرد. از سوی دیگر شهرهای ما به‌صورت شهرهایی عایق و نفوذناپذیر ایجاد شده‌اند این درحالی‌است که ضرورت شهرسازی‌ با مدل‌های غیر عایق و نفوذپذیر روزبه‌روز بیشتر می‌شود. برای مثال سنگ‌فرش کردن پیاده‌روها، موزاییک کردن حیاط خانه‌ها و برخی اماکن شهری و استفاده از آسفالت‌های نفوذناپذیر در سطح خیابان‌ها ازجمله مواردی هستند که شهرها را تبدیل به شهرهای عایق می‌کنند.»

او البته پیشنهادی هم به شهرها دارد: «پیشنهاد می‌کنیم که برای مدیریت سیلاب‌های شهری به سمت ساخت شهرهای نفوذپذیر حرکت کنیم، در بالادست شهرها، اجرای پروژه‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری کمک بسیار زیادی به کنترل شدت سیل خواهد کرد. خوشبختانه پروژه‌های کنترل سیل در بسیاری از شهرهای جنوبی ما بیش از ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارند. براساس آخرین گزارش‌ها طی بارش‌های اخیر پروژه‌های آبخیزداری در استان‌های خوزستان، کهگیلویه‌وبویراحمد، بوشهر، لرستان، چهارمحال و بختیاری و ایلام بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد آبگیری شده است.»

گزارش‌های هواشناسی نشان می‌دهد که از ظهر دیروز سامانه‌های بارشی از سمت جنوب غربی وارد کشور می‌شود و استان خوزستان را هم درگیر بارش‌های پراکنده می‌کند، بارشی که احتمالا بازهم شهرهای خوزستان را با آبگرفتگی مواجهه می‌کند اما باید دید این‌بار شهردارانی که غافلگیر نشدند، چه اقدامی برای مواجهه با آبگرفتگی در شهرها انجام می‌دهند.