افزایش آلودگی هوا به خصوص در شهرهایی چون تهران، اصفهان، کرج، شماری از شهرهای استان خوزستان و… در روزهای گذشته موجب تعطیلی مدارس و بروز مشکلات تنفسی برای شهروندان این شهرها شده است. در پی بغرنج شدن وضعیت آلودگی هوا بار دیگر اختلاف‌های دستگاه‌ها دربارهٔ اجرا نشدن قانون هوای پاک و عوامل انتشار آلودگی در میان مسئولان دستگاه‌ها بالا گرفته است. 

معاون تولیدی سازمان بازرسی در نامه‌ای به سازمان حفاظت محیط زیست نوشته است: «با وجود این که در مواد (۸)، (۱۱)، (۱۲) و (۱۸) قانون هوای پاک تکالیفی برای وزارتخانه‌های نفت و صنعت، معدن و تجارت در راستای بهبود وضعیت تولید سوخت فسیلی و بهبود کوره‌های احتراقی «نیروگاه‌‌ها، صنایع و خودروها» تعیین شده؛ لیکن کماکان در این خصوص اقدام اجرایی مؤثری به عمل نیامده است.»

به گزارش ایسنا، در بخش دیگری از این نامه آمده است: «در قانون مذکور علاوه بر تبیین وظایف دستگاه‌‌های اجرایی در بهبود تولید و استفاده از سوخت فسیلی؛ به موجب ماده (۱۹) قانون هوای پاک، وزارت نیرو مکلف به توسعه، تولید و عرضه انرژی‌های تجدیدپذیر بوده، به نحوی که حداقل ۳۰ درصد افزایش سالانه ظرفیت مورد نیاز برق کشور از انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین شود که این مهم تاکنون به نحو شایسته محقق نشده است.

به‌‌رغم تکلیف وزارت کشور و شهرداری‌ها در مواد (۹) و (۱۰) قانون صدرالذکر در زمینه توسعه و نوسازی حمل و نقل عمومی شهری و ناوگان حمل و نقل عمومی به عنوان سهل‌‌الوصول‌‌ترین راه کاهش آلودگی هوا؛ دستگاه‌‌های مذکور در اجرای آن اهتمام چندانی نداشته‌‌اند.»

معاون تولیدی سازمان بازرسی با بیان این که موارد معنون حاکی از فقدان برنامه اجرایی در تکالیف مندرج در قانون هوای پاک است، اشاره داشته که اثری از ارائه برنامه‌‌ای مؤثر در راستای قانون هوای پاک در قالب برنامه هفتم وجود ندارد.

 در این نامه در راستای بند «ج» ماده (۱۱) قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور و به منظور اجرای صحیح قوانین و حسن جریان امور موارد ذیل مورد تأکید قرار گرفته و اعلام شده است: «اولاً؛ گزارشی از اقدامات زیربنایی دستگاه‌‌های اجرایی مرتبط با بهبود وضعیت تولید سوخت فسیلی و بهبود کوره‌‌های احتراقی و نیز اقدامات اجرایی صورت گرفته بر اساس برنامه اجرایی مذکور، ظرف مدت حداکثر شش ماه ارائه شود. ثانیاً؛ ضمن ارائه گزارش آخرین وضعیت اجرای ماده (۱۹) قانون هوای پاک و ماده (۵۰) قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه؛ با همکاری وزارت نیرو نسبت به الزام فوری ارگان‌‌های دولتی به اجرای مصوبه شماره ۷۸۲۵۰/ت ۵۱۹۰۴ هـ مورخ ۱۳۹۵/۰۶/۲۵ هیئت وزیران و الزام صنایع به اجرای موضوع ماده (۱۶) قانون جهش تولید دانش‌بنیان در تولید انرژی تجدیدپذیر اقدام شود. ثالثاً؛ با استفاده از ظرفیت ماده (۸) آیین ­نامه اجرایی ماده (۲۷) قانون مالیات بر ارزش افزوده و مواد (۹) و (۱۰) قانون هوای پاک، نسبت به الزام فوری شهرداری‌ها برای تقویت ناوگان حمل‌و نقل همگانی داخل شهری اقدام و نتیجه را به این سازمان اعلام کنند.»

رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه این کمیسیون ترک فعل‌های دستگاه‌های متولی مقابله با آلودگی هوا را به دستگاه قضایی ارائه می‌کند، گفت: باید با اشخاص حقیقی و حقوقی و متولیان آلودگی هوا برخورد قضایی شود.

از سوی دیگر رئیس مرکز ملی هوا و تغییراقلیم با تأکید بر اینکه عامل آلودگی هوا نیروگاه‌های کشور نیست، گفت: حتی اگر امروز هوا پاک بود، نشانهٔ عملکرد مثبت نبود بلکه عامل اصلی جریان هوا و وزش باد است.

به گزارش مهر، «داریوش گل‌علیزاده»، رئیس مرکز ملی هوا و تغییراقلیم محیط زیست افزود: طی روزهای اخیر در مورد علت آلودگی هوا و مسئلهٔ مازوت‌سوزی در نیروگاه‌های اطراف شهرها مباحثی مطرح شده است. بنده عضو کارگاه سوخت کمیتهٔ اضطرار آلودگی هوا هستم و اعلام می‌کنم نیروگاه بعثت مازوت‌سازی ندارد.

رئیس مرکز ملی هوا و تغییراقلیم ادامه داد: سؤال مردم این است که پس علت آلودگی چیست؟ باید پاسخ دهم اگر امسال آلودگی هوا هم نداشتیم، مسئله تابع عملکرد مثبت نبود بلکه وضعیت جوی هوا و به‌عبارتی وزش باد و جریان هوا اهمیت دارد، از طرفی منابع متحرک و ساکن آلاینده نه‌تنها کم نشده بلکه بیشتر شده و ۹۴ درصد انرژی کشور تابع سوخت فسیلی است.

گل‌علیزاده اضافه کرد: سال گذشته یک میلیون و ۴۷۰ خودروی نوشماره وارد حوزهٔ حمل‌ونقل شده و ۲۰ هزار خودرو اسقاط و نیمهٔ امسال ۳۵ هزار مورد اسقاط صورت گرفته است. همچنین نیمهٔ اول سال مصرف بنزین روزانه ۱۱۶ میلیون لیتر و نیمهٔ دوم ۱۱۵ میلیون لیتر بوده و ۷ میلیون خودروی فرسوده داریم.