چند روزی است خبرهای عجیبی از تصمیم متولیان شهرستان کاشان برای رفع گره کور ترافیک در این شهرستان به گوش می‌رسد. تصمیمی که از طرحی برای عریض کردن خیابان‌ها و قطع درختان سرو و کاج کاشان که بیش از 60 سال عمر دارند برای کنترل ترافیک می‌گوید. گویی که هیچ راه دیگری برای کاهش عبور و مرور در بافت تاریخی کاشان به جز قطع شریان‌های تنفسی شهرستان، وجود ندارد. حسین باغشیخی، عضو شورای اسلامی شهر کاشان در گفت‌وگو با «پیام‌ ما» می‌گوید: «از آنجایی که توسعه شهر کاشان در بافت این شهر انجام نشده و خیابان‌ها و چهارراه‌های اصلی شهر نیز در بافت تاریخی هستند، شهر همیشه در حوزه ترافیک و حجم آن با مشکل بزرگی مواجه بوده است. همچنین به تاخیر افتادن افتتاح زیرگذر شهید سلیمانی، قطع درختان و عریض کردن خیابان‌های منتهی به میدان پانزده خرداد و پیشنهاد اجرای طرح قطع درختان را برای فرمانداری این شهر توجیه‌پذیر کرده است.»

در حالی که نزدیک به دو ماه از قطع درختان کهنسال باغ فین کاشان به بهانه آسیب دیدن آنها می‌گذرد، این بار طرحی عجیب از سوی فرمانداری این شهرستان برای کنترل ترافیک رو به رشد آن مطرح شده که ظاهرا قصد دارد درختان خیابان 22 بهمن را سلاخی کند تا عبور و مرور ماشین‌‎ها روان‌تر شود. این با وجود پروژه زیرگذر شهید سلیمانی شهر کاشان است که در سال ۹۸ به همین منظور با پیش‌بینی اعتبار ۷۰ میلیارد تومانی آغاز شد. قرار بود افتتاح این پروژه یک سال به طول بیانجامد اما پس از گذشت بیش از سه سال این طرح هنوز به بهره‌برداری نرسیده است. طرح مذکور بنا بود زمستان امسال به بهره‌برداری برسد اما هنوز این اتفاق نیفتاده و مدیریت شهری چاره‌ کار را توجیه‌پذیر کردن قطع درختان این منطقه دانسته است.

باغشیخی: توسعه باید به نحوی باشد که هم انسان و هم محیط زیست در کنار عبور و مرور ماشین‌ها در آن دیده شود

به گفته حسین باغشیخی، عضو شورای شهر اسلامی کاشان قرار بود این زیرگذر بالاخره در بهمن‌ماه امسال افتتاح شود اما هنوز خبری از آغاز به کار آن نیست. زیرگذری که با هدف روان کردن ترافیک منتهی به خیابان‌های اطراف میدان پانزده خرداد و به‌ویژه خیابان 22 بهمن قرار بود معضل ترافیک این شهر را رفع کند، حالا مشخص نیست که چه زمانی بالاخره افتتاح خواهد شد.
موافقان این طرح چه کسانی هستند؟
باغشیخی در پاسخ به این سوال که طرح قطع درختان برای کنترل ترافیک از کجا آمده است، می‌گوید: «شورای ترافیک شهرستان، نماینده فرماندار، نیروی انتظامی شهرستان و راهداری اجرای این طرح را پیشنهاد کرده‌اند.» به گفته این عضو شورای شهر کاشان، با اعتراض او و رسانه‌ای شدن این طرح، دادستان به عنوان نماینده و مدعی‌العموم این شهرستان با طرح پیشنهادی مخالفت کرده و حالا امید این وجود دارد که طرح قطع درختان به مرحله اجرا نرسد. «پیام ما» تلاش کرد در این رابطه با فرمانداری کاشان هم گفت‌وگو کند اما تلاش‌ها برای دریافت پاسخ از این نهاد پس از تماس با روابط عمومی فرمانداری بی‌پاسخ ماند.
اولویت شهر، انسان‌ها هستند
باغشیخی به «پیام ما» می‌گوید که وقتی هنوز بسیاری از طرح‌های کنترل ترافیک در شهرستان کاشان اجرا نشده، چرا مدیران به سراغ آخرین راه‌حل رفته‌اند؟ او توضیح می‌دهد: «وقتی هنوز بسیاری از برنامه‌های کنترل ترافیک شهرستان روی زمین مانده، نباید به سراغ طرح عریض کردن خیابان برای عبور و مرور ماشین‌ها رفت.» او تاکید می‌کند که اولویت شهر و شهرسازی با انسان‌هاست و ادامه می‌دهد: «توسعه باید به نحوی باشد که هم انسان و هم محیط زیست در کنار عبور و مرور ماشین‌ها در آن دیده شود. اولویت شهر انسان‌ها هستند و بعد وسایل نقلیه غیرآلاینده مثل دوچرخه و در آخر ماشین‌ها. نباید در این وضعیت به فکر عریض کردن خیابان و آسفالت‎ریزی برای رفت‌ و‌ آمد سریع اتومبیل‌های آلاینده بود. روح حاکم بر شهر، مردمان آن هستند و رضایت آنها باید اولویت ما باشد.»
برای توسعه شهر، هزار راه دیگر وجود دارد
این عضو شورای شهر در رابطه با از ریشه درآوردن درخت‌ها و کاشتن آنها در نقاط دیگر مشابه کاری که در برخی شهرها انجام شده است، می‌گوید: «ساختار و تجهیزات لازم برای اجرای این کار در کاشان وجود ندارد و به‌علاوه درختان این منطقه این قابلیت را ندارند. ما تجهیزات لازم برای جابه‌‎جایی سالم درختان را نداریم و جابه‌جایی سنتی نیز ریشه درختان را از بین می‌برد و انتقال آنها در این شرایط یعنی از بین بردن درخت‌های شهر.» کارشناسان یکی از راه‌های کنترل ترافیک را رفیوژ خیابان‌ها یا ایجاد گذرگاهی غیر هم‌سطح در وسط معابر سواره‌رو که فضایی امن برای عابرین پیاده به‌وجود می‌آورد، می‌دانند. باغشیخی نیز با اشاره به همین نکته و تشریح این طرح می‌گوید: «چرا خیابان‌ها را رفیوژ نمی‌کنند؟ چرا به سرعت به دنبال حذف دو متر باغچه از دو طرف با 600 اصله درخت و حذف 1 متر پیاده‌راه هستند؟ گویا می‌خواهند مجموعاً چهار متر به خیابان اضافه کنند که رفت‌ و آمد با سرعت ماشین‌ها تسهیل شود. چه درخت‌ها سالم باشند و چه نباشند، به هر حال فضای سبز، شریان حیاتی و محیط‌ زیستی این خیابان است. من به عنوان یک شهروند می‌گویم که اصلا ماشین‌ها در آنجا رفت و آمد هم نداشته باشند، مشکلی ایجاد نمی‌شود.» او درباره راه‌حل‌های ترافیکی دیگر توضیح می‌دهد: «احیای لوپ‌هایی که به خیابان متصل می‌شود، یک‌طرفه کردن برخی مسیرها و استفاده از ظرفیت‌های زوج و فرد مشابه آنچه در تهران وجود دارد، می‌تواند در تسهیل ترافیک منطقه راه‌گشا باشد.»
احیای پیاده‌راه گامی به سوی فرهنگ‌سازی
شهر کاشان در بافتی تاریخی قرار دارد و مردم آن به فرهنگ‌پذیری و تنوع فرهنگی شناخته می‌شوند. باغشیخی در این رابطه می‌گوید: «چرا آن خیابان را به کل تبدیل به پیاده‌راه نمی‌کنند؟ اگر پیاده‌راه در این نقطه از شهر احیا شود، می‌توان کلید فرهنگ‌سازی را نیز در این بخش زد.» او اضافه می‌کند که با احیای پیاده‌راه‌ها می‌توان فرهنگ شهروندی را توسعه داد و مردم را به پذیرش فرهنگ استفاده از پیاده‌راه به جای خیابان، دعوت کرد. او ادامه می‌دهد: «به جز خیابان 22 بهمن، چهار خیابان اصلی دیگر مثل خیابان آیت‌الله بهشتی، خیابان آیت‌الله کاشانی، خیابان ابوذر و خیابان رجایی وجود دارند که به شدت فشرده شده‌اند و مردم را مستاصل کرده‌اند. هیچ کدام از این خیابان‌ها به جز خیابان رجایی نیز رفیوژ ندارند و طبیعتاً قطع درختان در هر کدام از این خیابان‌ها بدترین راه‌حلی است که می‌توان برای کنترل ترافیک به سراغ آن رفت.»
مقابله اداره میراث فرهنگی با استفاده از فضای زیرزمینی
باغشیخی در نهایت درباره طرح‌های دیگر کنترل ترافیک شهر کاشان می‌گوید: «میدان جهاد که میدان اصلی شهر است و بار اصلی ترافیک را به دوش می‌کشد، جایی است که باید زیرگذر و روگذر را در آن احیا کرد تا عبور و مرور تسهیل شود. همچنین در دنیای مدرن استفاده از مترو پیشنهاد می‌شود اما چون شهر کاشان در بافت تاریخی قرار دارد و اداره میراث فرهنگی هم مبتنی بر استانداردهای خود اجازه چنین کنکاش‌هایی را نمی‌دهد، فعلا فقط مطالعات زیرگذر و روگذر میدان جهاد، میدان زجاجی و خیابان آیت‌الله کاشانی آغاز شده است. ما امیدواریم که با انجام مطالعات بتوانیم اداره میراث فرهنگی را نیز متقاعد کنیم که طرح‌های جایگزین و استفاده از فضای زیرزمینی به نفع تسهیل ترافیک و گره‌گشایی از این معضل است.»