«وضع ذخایر آب تهران خوب نیست» این جمله توصیف مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران در نخستین روزهای زمستانی است که همه چشم‌انتظار آمدنش بوده‌اند. مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور هم در یازدهمین روز از زمستان از تنش آبی در حدود ۲۷۰ شهر کشور خبر داده است. وقتی در زمستان چنین وصفی از وضعیت آبی کشور داشته باشیم مسلم است که باید تابستان‌هایی سخت‌تر از گذشته را انتظار داشته باشیم. در چنین شرایطی پرسش مهم این است که چگونه می‌خواهیم به مصرف ادامه دهیم؟ تا کجا و چه زمانی می‌خواهیم منابع ایران را اینگونه مصرف کنیم؟ این پرسش مدت‌هاست پیش روی همه ما، از شهروندان گرفته تا مسئولان و برنامه‌ریزان قرار داشته است اما آنقدر پاسخ دادن به آن را به تعویق انداخته‌ایم که در چنین روزهایی که سرمایه اجتماعی به حداقل کیفیت خود در ایران رسیده مجبوریم برایش راه حل بجوییم.
ما ایرانیان برخلاف پیشینیان خود که بسیار در تطبیق خود با اقلیم هوشمندانه عمل کرده‌اند چنین نبوده‌ایم و تصور کرده‌ایم با جادوی «بتن» و «لوله»های بزرگ می‌توان مسائل آبی در این اقلیم را حل کرد. اما نکته اساسی این است که ما از دو مولفه بسیار مهم در مورد آب و برنامه‌ریزی برای آن غافل بوده‌ایم؛ فرابخشی بودن آب به این معنا که مدیریت منابع آب به تنهایی از یک ارگان برنمی‌آید و از آن حیاتی‌تر اینکه هربرنامه‌ای در اقلیم ایران بدون توجه به مسئله ‌آب نباید اجرا شود. مولفه دوم این است که ما همواره گمان کرده‌ایم که با راهکارهای فنی و مهندسی می‌توانیم از پس مدیریت آب برآییم در حالی که «اقتصاد» عامل موثرتری در حل و فصل مسائل مربوط به آب است. شاید یک سده قبل با ایجاد سد و توجیه انباشت آب و تولید برق از آن می‌شد به مدیریت آن پرداخت اما اینک با توجه به افزایش جمعیت و بی‌دقتی در جایگذاری صنایع و تمرکز ناشی از آن چنین کاری ارزان برایمان تمام نمی‌شود.
بی‌هیچ تعارفی باید خطا بودن سیاست‌های پروژه محور تامین آب را بپذیریم. سیاستمداران هم با دخالت‌های نادرست خود نمی‌توانند در برون‌‌رفت از مشکلات آبی نقشی ایفا کنند. ناگزیریم بپذیریم که باید با استفاده از اهرم‌های اقتصادی و بهره‌برداری از فناوری‌های جدید برای منابع آب برنامه‌ریزی کنیم. ما هنوز ۲۵درصد از منابع آب‌مان را در شبکه توزیع هدر می‌دهیم. در اقلیم گرم و خشک ایران بخش قابل توجهی از آب را در معرض تبخیر قرار می‌دهیم و هنوز به شیوه سده‌های پیشین کشاورزی می‌کنیم. از سوی دیگر جایگاه آب در تولید ناخالص ملی‌امان مشخص نیست. یک کالا بدون مشخص بودن ارزش آب در آن روانه بازار می‌شود در حالی که خدا می‌داند برای تولید آن چقدر یارانه پنهان و آشکار تخصیص داده شده است. از سوی دیگر ما در زمینه مصرف نیز از دستگاه‌ها و ابزارهایی که استفاده می‌کنیم که تا بهینه‌سازی فاصله بسیار دارند. در عین حال که فقط از راه‌های معروف و مرسوم گذشته یعنی استخراج آب از منابع زیرزمینی، احداث سد و به تازگی آب‌شیرین‌کن‌ها بهره‌برداری می‌کنیم به همان شیوه نیز به توزیع آب مشغولیم. جالب‌تر اینکه دولت سیزدهم همت گسترده‌ای در آبرسانی به روستاها تحت عنوان «جهاد آبرسانی» کرده است. باید توجه داشت که ایران جغرافیای متنوعی دارد. پستی و بلندی بسیار هم دارد و اگر قرار باشد به همان شیوه‌ای که در خوزستان به روستاها آبرسانی می‌کنیم در استان‌های یزد یا تهران هم چنین کنیم فقط انرژی بیشتری صرف کرده‌ایم. بنابراین چاره‌ای نداریم تا دست به دامان فناوری و شیوه‌های جدید استحصال آب برویم. نه آنگونه که به جان عمق ۳هزارمتری زمین در سیستان افتاده‌ایم تا آب را با شوری همسان با آب دریا با صرف برق فراوان استخراج کنیم. مسئولان و برنامه‌ریزان ارشد کشور به ویژه در وزارت نیرو باید به این پرسش پاسخ دهند که برپایی نمایشگاه‌هایی چون نمایشگاه آب و فاضلاب تا چه اندازه در معرفی شیوه‌های مدرن و بهره‌گیری از فناوری‌‌های جدید برای مدیریت آب موثر بوده‌اند؟
هنوز این پرسش باقی است که چرا وزیر نیروی دولت سیزدهم بخش اجتماعی آب و انرژی را منحل کرد در حالی که آثار و تبعات بحران آب روز به روز بیشتر خود را نمایان می‌کند.
ساختار اداری کشور نشان داده توان فهم چندبخشی بودن آب در مدیریت کلان را ندارد و از همه مهمتر اینکه هنوز آگاهی این نهاد در بهره‌برداری ‌از فناوری‌های نوین برای بهبود وضعیت آب کشور قابل اتکا نیست.