شوکران زندگی با کم‌آبی را سر بکشیم

شنبه 06 آذر 1400

تا اصفهانی نباشیم نمی‌دانیم چه آشوبی در دل آدمی به‌پا می‌شود وقتی قدم بر مسیر خشک رودخانه‌ای بگذاری که روزی سرچشمه سرزندگی زادگاهت بوده است.تا اهوازی نباشیم نمی‌دانیم وقتی لب کارون بیایی و به جای شنیدن صدای مرغان دریایی یا گاومیش‌ها صدای ریختن فاضلاب به داخل مسیری که حالا با کم‌آب و کم‌آب شدن آن بیشتر زشتی فاضلاب را به خود می‌گیرد چه حسی بر سرت آوار می‌شود.اصفهان که روزی به دلیل میزبانی از گردشگران در صدر خبرهای خوب بوده حالا جایش را در صدر خبرهای بد نگاه داشته است. مردم حق دارند از جاری نبودن زاینده‌رود کلافه باشند. کشاورزان شرق اصفهان حق دارند که برای معیشت خود لب به اعتراض بگشایند. اما پرسش این است که اگر همین امروز آن لوله‌ای که دیروز شکستند و انتقال آب به یزد را مختل کرد برای همیشه مسدود کنند زاینده‌رود به جریان می‌افتد؟

در طول سال ممکن است چند بار لوله انتقال آب به یزد به عمد بشکند، آسیب ببیند تا روند انتقال آب به این شهر متوقف شود. آیا در تمام دفعاتی که این اتفاق افتاده حال مردم یزد را پرسیده‌ایم؟ آیا آن‌ها هم به خیابان ریخته‌اند و انگشت اتهام به سوی کسی دراز کرده‌اند؟
واقعیت این است که ما به درستی حال هیچ کدام از مردمان ایران‌زمینی که درگیر کم‌آبی هستند را درک نکرده‌ایم. ما منظور پایتخت‌نشینان و به طور خاص مسئولان و تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان ارشد کشور است. اگر برای یک بار زندگی در کنار «هوتک»‌ها در روستاهای اطراف چابهار را تجربه می‌کردند که برای هربار تأمین آب ممکن است با حمله دندان‌های تیز گاندو مواجه می‌شوند آن وقت شاید وضع فرق می‌کرد. اگر به جای دست آن دختر روستایی دست دختر یکی از مسئولان در دهان گاندو قطع شده بود، بهتر می‌فهمید نبود آب شرب و بهداشتی در این منطقه چه حسی دارد. اما واقعیت این است که امروز هم هیچ‌کس از مسئولان پایتخت‌نشین و تصمیم‌گیران این حس مردمان سرزمین کم‌آب ایران را درک نکرده‌اند وگرنه وعده حل ضرب‌الاجلانه نمی‌دادند. باید صادقانه با مردم سخن می‌گفتند که اگر همه آب زاینده‌رود را هم روانه این رودخانه کنند مثل تریاکی است که وقتی خماری‌اش پرید تازه علاوه بر رودخانه‌ای خشک با لوله‌های خشک‌تری مواجه می‌شویم که دیگر آب شرب ما را هم تامین نمی‌کنند. تصمیماتی که ما را به نقطه کنونی رسانده ظرف یک سال یادوسال گرفته نشده است که امروز با جاری شدن مردم در مسیر خشک‌زاینده رود منجر به جاری شدن آب شود. فرض کنیم که این فشاد سیاسی باعث شود حجمی از آب را روانه زاینده‌رود کنند پس از پایان این حجم آب قرار است چه کنیم؟ روزی که مردم هویزه و بستان یا سوسنگرد و شوش از بی‌آبی نگران مرگ گاومیش‌هایشان بودند حجمی از آب پشت سد کرخه رها شد تا گاومیش‌ها تلف نشوند اما آیا مشکل مردم هور حل شد؟ آیا کسی از وضعیت کنونی خوزستانی‌ها خبر دارد؟ در پاییز کم بارش کنونی چگونه می‌تواند مشکلی به عمق سه دهه دستکاری در طبیعت را با اردوکشی خیابانی حل کرد. چه خوب چه بد مسأله آب مسئله‌ای چند وجهی است. مسأله‌ای چند انضباطه که فقط با گفتگو با دیدن منافع همه ذی‌نفعان می‌توان در میان‌مدت و دراز‌مدت دست به کار حل آن شد. این کار شجاعتی خاص می‌طلبد زیرا باید اول بپذیریم که از دست مهندسان و معجزه بتن‌ و فولادشان کاری برنمی‌آید و سازه‌ها دیگر حلال مشکل نیستند. باید شوکرانی را سر بکشیم که در آن قید تصمیمات کوتاه مدت را بزنیم و کارهایی که بیشتر نمایشی است را کنار بگذاریم.
بپذیریم که این سرزمین از دیرباز کم‌آب بوده و تنها راه حل موجود سازگاری با کم‌آبی است. در غیر اینصورت فردا مردم کرج هم باید طی کردن پیچ و خم جاده چالوس را به جان بخرند و در مخزن خالی سد امیرکبیر تجمع کنند تا آب به تهران منتقل نشود! یا نیشابوری‌ها یا رفسنجانی‌ها یا همه مردم ایران که در دو سال اخیر کمترین میزان بارش را تجربه کرده‌اند. باید نشست و تلخی این جام را به جان خرید و آن را سرکشید که راهکارهای مهندسی و تصمیماتی که برای تقویت حوزه‌های انتخابیه در مجلس به دولت‌ها تحمیل می‌شده جز به نابودی حوزه‌های انتخابیه به نتیجه دیگری منجر نشده است. دلیل آن را در انباشت جمعیت در مناطق کویری و بی‌جاذبه بودن سواحل جنوبی می‌توانید جستجو کنید. دلیل آن را در ده‌ها کارخانه فولاد و پتروشیمی یا آلومینیوم‌سازی در دل مناطق بی‌آب ایران باید جستجو کنیم. باید بنشینیم و به سختی با هم در این‌باره حرف بزنیم وگرنه همه جمعیت هم در مسیر زاینده‌رود جمع شوند فقط نتیجه‌ای به اندازه یک قرص مسکن برای یک درد عمیق خواهد داشت.

بی آبیبی آییسازگاری با کم آبیکم آبی
مطالب مرتبط
نتایج پژوهش تازه منتشر شده «فقر انرژی و آب در ایران» نشان می‌دهد:جنوب‌شرق ایران در فقر انرژی و آب
چارسوق
آبانرژی
معاون راهبری و نظارت بر بهره‌برداری آبفا مطرح کرد:مصرف سرسام‌آور آب در کولرهای آبی
کولرهای آبی به‌طور متوسط ۲۰۰ لیتر آب در شبانه‌روز مصرف می‌کنند
چهره‌های دانشگاهی حوزه آب در میزگرد آنلاین دانشگاه شهید چمران، درباره بروز بحرانی شدیدتر در پایان تابستان هشدار دادند:پاییزی بحرانی‌تر در ر اه است
فرزانه قبادیفرزانه قبادی
چارسوق
آببی آبی
محسن موسوی خوانساریمحسن موسوی خوانساری

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *