نگاهی به مدیریت بحران فرونشست زمین در ایران
۱۲ تیر ۱۴۰۰، ۲۳:۵۷
یک بحران علاوه بر تهدید به عنوان یک فرصت نوآوری نیز درک میشود. از این نظر، گرچه روالهای اجتماعی را مختل میکند، فضا را برای تعریف مجدد مشکلات و پیشنهادهای جدید باز میکند. البته شرط مهم آن است که اساسا ماهیت بحران فهمیده شده و اثر آن بر روال زندگی انسانها و سلامتشان درک شوند. خشکسالی و افت بیش از حد سطح آبهای زیرزمینی و فرونشست زمین مهمترین فاجعه و مشکلات اساسی در چند سال گذشته در ایران بودهاند است.
زمین لرزه به شیوهای متفاوت از سیلاب، ولی هر دو ناگهانی موجب آسیب زیاد به زندگی انسان و اکوسیستمهای طبیعی میشوند. اثر تدریجی خشکسالی در دوره نسبتاً طولانی مدت، عدم امکان تعیین زمان شروع و پایان دقیق و میزان جغرافیایی اثر آن موجب میشود تا همان اقداماتی که برای زلزله یا سیل به عنوان مدیریت کاهش ریسک انجام میشود، برای خشکسالی و فرونشست زمین اساسا اولویت و جایگاهی پایدار در برنامههای اجرایی و مدیریتی نیابد. با این حال با افزایش جمعیت، برداشت بیرویه منابع آب زیرزمینی و عدم مدیریت مناسب، امروزه خسارات زیادی دیدهایم. پدیده فرونشست زمین است که در اثر خشکسالی و کاهش سطح آبهای زیرزمینی ایجاد شده است که در بیشتر دشتهای ایران ظاهر شده است. در این مقاله با استفاده از یک بررسی جامع در مورد کشور ایران، مطالعات و تحقیقات گستردهای در مورد وضعیت افت سطح آب زیرزمینی و پدیده فرونشست زمین با در نظر گرفتن عوامل اثرگذار اساسی و خسارات آن انجام شده است. همچنین، برای روشن شدن و درک بهتر موضوع، چندین مطالعه موردی و با شناسایی پارامترهای اصلی موثر و روند بحرانی افت سطح آبهای زیرزمینی و همچنین کلیه خسارات ناشی از نشست بیش از حد سطح زمین، راهبردهای مدیریتی مناسب جهت کنترل و مقابله با این بحران در سالهای اخیر از سوی دانشمندان ارائه شده است. نتایج بدست آمده از برداشت زیاد و افت سطح آبهای زیرزمینی به ویژه در چند سال گذشته، نشست زمین و ایجاد شکاف در زمینهای کشاورزی و ساختمانها و سایر خسارات به زیرساختها نشان میدهد که اگر روندهای فعلی بدون اقدامات جدی برای کاهش برداشت بیش از حد در استانهایی مانند تهران، سمنان، خراسان رضوی، کرمان، فارس، چهارمحال بختیاری و … ادامه یابد در آینده نزدیک ما با اثرات محیط زیستی و مشکلات اقتصادی و اجتماعی مهمی روبرو خواهیم شد. ما امروزه اثر اقدامها ناکافی مدیریتی را در پرداختن به زمینه فرونشست در کشور خودمان را، به ویژه در شهرهای بزرگ با تراکم جمعیتی بالا میبینیم. نگاهمان به فرونشست زمین به عنوان یک مسئله سیاست کلان و همچنین به عنوان یک پدیده ترکیبی زمین شناسی-انسانی است که به طور یکنواخت در بافتهای شهری تجربه نمیشود. تحلیل برداشتهای نقشه برداری زمینی و دادههای ماهوارهای نشان میدهد که با رشد جمعیت پیرامون شهرها مساله بهره برداری و تخریب سفرههای آب زیر زمینی با وقوع بحران فرونشست زمین به ویژه پیرامون شهرهای بزرگ ما مانند تهران، تبریز، مشهد، شیراز، کرمان و … وضعیت را بحرانی کرده است. از سوی دیگر رشد و توسعه شهرهای بزرگ به ویژه در شش دهه اخیر رابطهای مستقیم با فرونشست زمین در همین محدودهها نشان دهند. اعمال یکنواخت اقدامات نظارتی بر همه حوزههای آبی و سفرههای آب زیرزمینی، چالشهایی مهمی ایجاد کرده که مهمترینش وضع بحرانی در سفرههای آب زیرزمینی است. همچنین دادههای نقشهبرداری و نقشههای جدید نشان میدهد که سیاستهای تأمین آب شهری و استخراج آبهای زیرزمینی، ربطی کلان و سامانمند با منطقه بندی و کاربری اراضی نداشته است. پدیدهای چند بعدی مانند فرونشست مدیریت نمیشود، مگر آنکه دیدی کلان، ملی و همه جانبه با اولویت کاهش ریسک در برنامه ریزی و اجرای سیاستهای توسعه حاکم شود.
برچسب ها:
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
«گچساران» و ثروتی که هر شب میسوزد
کاهش قنوات فعال در استان مرکزی؛
میراث کهن مدیریت آب در مسیر زوال
به بهانه برگزاری دادگاه پژمان جمشیدی؛ چرا درک فرد آزاردیده از تجاوز و همراهی با او برای ما مشکل است؟
سمت درست تاریخ
رئیس اداره حفاظت تالابهای محیطزیست گلستان:
تالاب آلاگل همچنان در تنش آبی است
فارس در آستانه فصل خطر؛ بسیج کامل برای مهار احتمالی آتشسوزی مراتع
گفتوگو با «سید فؤاد توحیدی»، پژوهشگر موسیقی نواحی درباره ریشههای جغرافیایی و فرهنگی نغمههای جنوب
نغمههایی که از دریا میآینــــــد
«محیطزیست از نگاه هنرمندان» منتشر شد
نگاهی به دغدغههای محیطزیستــی از دریچه تصاویر
در گفتوگو با «مهرداد زوارهمحمدی» معمار و پژوهشگر مطرح شد
خیابان؛ عرصه مشترک یا میدان تقابل؟
بنبست آموزش
دراما در زمینِ سوخته
سینمای ایران و لکنت در روایت بحرانهای اقلیمی
وب گردی
- «سهم ما از قدردانی»؛ حمایت ویژه هتلهای دُنسه از قهرمانان امداد
- درخواست ایجاد مسیر دوچرخهسواری ۱۰۰ کیلومتری در قم
- چند روز بعد از سمپاشی ساس از بین میرود؟ (راهنمای کامل سمپاشی ساس + قوی ترین سم ساس)
- باغ پرندگان تهران کجاست؟ معرفی، ساعت کاری و آدرس
- مقایسه قیمت ورق شیروانی، سیاه، استیل و گالوانیزه در یک نگاه
- درخواست برقراری دورکاری و تعطیلی پنجشنبه برای کادر غیرعملیاتی (پشتیبانی) درمان سازمان تأمین اجتماعی
- طریقه ی ساخت دستگاه واکس زن برقی
- خرید لوازم یدکی لودر فابریک
- حضور فعال شرکت کرچنر سولار گروپ ایرانیان در نمایشگاه بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر
- جدیدترین تغییرات قیمت ارزهای دیجیتال و تحلیل رفتار بازار جهانی بیشتر
بیشترین نظر کاربران
صلح یا تداوم جنگ؟
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها




دیدگاهتان را بنویسید