تمایل به طبیعت گردی بعد از پاندمی کرونا افزایش یافته‌ است تمایل به طبیعت گردی بعد از پاندمی کرونا افزایش یافته‌ استاکوتوریسم فرصتی برای احیای گردشگریرئیس انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران: اکوتوریسم قطعا بعد از کرونا رشد بیشتری نسبت به سایر انواع گردشگری خواهد داشت

2025 شماره 2025 | 00/03/12
چهارشنبه 12 خرداد 1400

کرونا نمی‌تواند گردشگری را بیش از این متوقف کند. این واقعیتی است که بسیاری از فعالان این حوزه در سراسر دنیا بر آن تاکید دارند و در همین راستا در پی یافتن راهکاری برای تطابق با شرایطی هستند که کرونا در دنیا به وجود آورده است. استفاده از تدابیر و ترفندهای مختلف برای گردشگران و همچنین بهره‌مند شدن از تکنولوژی در زمینه‌های گوناگون برای حفظ ایمنی در سفر، راهکارهایی است که در یک سال گذشته در کشورهای مختلف تجربه شده یا مورد بررسی قرار گرفته است. در این میان تاکید بر موضوع فاصله‌گذاری اجتماعی برای حفظ ایمنی در برابر ویروس کرونا، در صنعت گردشگری دنیا، باعث توجه ویژه به گردشگری طبیعی شده است. بسیاری از کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند این نوع از گردشگری، در شرایط موجود می‌تواند امیدهایی را در صنعت گردشگری دنیا به وجود آورد.

یکی از ظرفیت‌هایی که در گردشگری ایران همواره مورد تاکید و اشاره قرار می‌گیرد و در عین حال توجه چندانی به زیرساخت‌های مورد‌نیاز برای توسعه آن صورت نمی‌گیرد، اقلیم چهار فصل است که ایران را تبدیل به بهشتی برای طبیعت دوستان می‌کند. اکوتوریسم در بخش گردشگری ایران آنگونه که باید مورد توجه نیست و در بعضی موارد شاهد بروز سوتفاهم‌هایی در این زمینه هستیم. سوتفاهم‌هایی که ناشی از درک اشتباه از اکوتوریسم و طبیعت‌گردی است. این روزها اما این نوع از گردشگری در دنیا مورد توجه ویژه قرار گرفته و به زعم کارشناسان، ایران می‌تواند از فرصتی که رکود گردشگری در اختیار آن قرار داده، برای تقویت زیرساخت‌های لازم در این بخش بهره‌مند شود. فرید جواهرزاده رئیس انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران در خصوص وضعیت طبیعت‌گردی در ایران معتقد است: « بزرگترین مشکلی که داریم این است که ما راهبرد مشخصی در این زمینه نداریم. زیرساخت‌های گردشگری در کشور ما عملا دچار یک آسیب جدی است و این موضوع ربطی به کرونا ندارد، قبل از کرونا هم این مشکلات وجود داشت. ما جز ده کشور اول دنیا از نظر جاذبه‌های فرهنگی و جز بیست کشور اول دنیا از نظر تنوع زیستی هستیم. اما سوال این است که این ظرفیت‌های خوب کجا به کار گردشگری ما آمده است؟ به نظر می‌رسد کرونا این فرصت را ایجاد کرده که ما یک تجدید نظر اساسی و بازبینی دقیق و درست روی سیاست‌های کلان و برنامه‌ریزی‌های اجرایی صنعت گردشگری داشته باشیم.» جواهرزاده که در نشستی مجازی در شبکه اجتماعی کلاب‌هاوس در خصوص اکوتوریسم در شرایطی که کرونا برای گردشگری ایجاد کرده است، صحبت می‌کرد، به این نکته اشاره کرد که گرایش به طبیعت بعد از یک دوران محرومیت از سفر امری است که به سرشت انسانی بر‌می‌گردد و گفت: «با توجه به تراکم تقاضا بعد از کنترل کرونا، درخواست برای طبیعت‌گردی رشد و شدت بیشتری خواهد داشت. البته اعتقاد داریم که گردشگری فرهنگی و تاریخی هم اوج می‌گیرد، اما طبیعت‌گردی پر رونق‌تر خواهد بود. چرا که پارامترها اساسی در این نوع از گردشگری مورد توجه قرار می‌گیرد، مواردی مثل فاصله‌گذاری اجتماعی، حضور در فضای باز و بیرون از محیط مسقف و همچنین جاهایی که تراکم جمعیت کمتر است. در این شکل از گردشگری، افراد در جاهای حضور خواهند داشت که کمتر در معرض نگرانی‌های ایمنی هستند. بر همین اساس اگر این پارامترها را کنار هم بگذاریم به طور جدی می‌توانیم به این نکته برسیم که طبیعت گردی و اکوتوریسم قطعا در آینده رشد بیشتری نسبت به سایر انواع گردشگری خواهد داشت.»
رئیس انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران معتقد است: «بعد از کرونا سبک زندگی مردم متحول شده است. تغییراتی که در محیط کسب و کار یا در روابط بین افراد می‌بینیم، در ابعاد دیگر زندگی هم اثر‌گذار خواهد بود. اینطور نیست که در آینده مفهوم فاصله‌گذاری اجتماعی یا پروتکل‌های بهداشتی حذف شود، به نوعی اینها بعد از کنترل کرونا هم وجود دارد. وقتی از این همه‌گیری عبور کنیم، در زندگی با یک سبک متفاوت و جدید مواجه خواهیم‌بود. سفر جایگاه و اهمیت خود را خواهد داشت اما باید از این فرصت استفاده کنیم تا جلوه‌های جدیدی از گردشگری را معرفی کنیم یا به بهبود مولفه‌های این بخش کمک کنیم. باید در بسیاری از مولفه‌های گردشگری تجدید نظر، نگاهمان را چند بعدی و در برنامه‌ریزی‌های حوزه گردشگری بازنگری کنیم.»
جواهرزاده در خصوص تجاربی که کشورهای دیگر در دوران کرونا داشتند می‌گوید: «استرالیا هم مثل بسیاری از کشورها در دوران کرونا مرزهای کشورش را بست و گردشگری آن مثل تمام دنیا دچار آسیب شد. کاری که این کشور انجام داد این بود که روی گردشگری داخلی تمرکز کرد. گزارش جامع سالانه استرالیا نشان می‌دهد که وضعیت گردشگری امیدوارکننده‌ای دارند و توانسته‌اند با تمرکز بر گردشگری داخلی بخشی از مشکلات اقتصادی و تعطیلی فزاینده بنگاه‌های گردشگری را مدیریت کنند. از سوی دیگر کشوری مثل بوتسوانا در آفریقا، که 14 درصد تولید ناخالص ملی آن از حوزه اکوتوریسم تامین می‌شود و یک سوم فیل‌های آفریقایی که در این کشور زندگی می‌کنند یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی این کشور هستند. تورهای اکوتوریسم و حیات وحش از اجزا مهم گردشگری بوتسوانا است. اما منحنی درآمدی این کشور به شدت در دوران کرونا پایین آمده است. هرچند این کشور هم مثل استرالیا سعی کرد مسافران محلی را جایگزین گردشگری ورودی کند، اما مثل استرالیا موفق نبود و آورده اقتصادی چندانی نداشت»
هومر برقانی نماینده نهاد گردشگری تایلند درباره تجربه این کشور در دوران کرونا در این جلسه گفت: «موضوعی که مسئولان گردشگری این کشور در سال‌های اخیر روی آن تمرکز دارند طبیعت‌گردی است. چرا که قبل از کرونا تایلند با سرریز گردشگر روبه‌رو بود و محصولاتی که در این حوزه وجود داشت، پاسخگوی حجم گردشگران نبود. برنامه‌ای که پیش از بروز بحران داشتند تمرکز روی طبیعت‌گردی بود. کرونا فرصتی برای گردشگری تایلند ایجاد کرد تا در زمینه آموزش اقداماتی انجام دهد. با همین هدف کمیته‌های محلی در نقاطی که جاذبه‌های طبیعی داشتند، تشکیل شد و مردم محلی همگام با وزارت گردشگری، در حوزه آموزش و بازاریابی تلاش کردند تا زیرساخت‌های موجود در این بخش را تقویت کنند. برنامه‌های بعدی وزارت گردشگری تایلند، اکوتوریسم به صورت فعال ویژه برای مسافران اروپایی است. در دوران کرونا هم سعی شد تا در حوزه اکوتوریسم اقداماتی انجام شود و ظرفیت‌های این بخش معرفی شود.» به گفته برقانی 20 درصد تولید ناخالص ملی تایلند از محل گردشگری تامین می‌شود به عبارتی یک چهارم درآمد سالانه ناخالص ملی از گردشگری است: «زیرساخت‌های گردشگری این کشور بسیار گسترده بود، و ضربه‌ای که کرونا به تایلند وارد کرد بسیار زیاد بود. اما با برنامه‌هایی که اجرا کردند سعی کردند تا حدودی این ضرر‌و‌زیان را جبران کنند. مرخصی اجباری به کارمندان برای سفر، دادن بن سفر، و تخفیف‌های ویژه به این شکل که دو شب پرداخت و سه شب اقامت داشته باشند. همچنین برگزاری فستیوال برای خارجی‌هایی که مقیم تایلند هستند، و ایجاد فرصت سفر برای این افراد و موارد دیگر کارهایی که بود که انجام شد و سعی کردند مقداری از ضربه وارده به گردشگری را بگیرند، اما حجم ضررهای وارده به بخش خصوصی فراتر از این است. بسیاری از صنایع که ورشکست شدن، در زمینه هتلداری چینی‌ها اقدام به خرید هتل‌ها کرده‌اند و این برای آینده گردشگری تایلند خوب نیست. دولت هنوز نتوانسته این بخش را اداره کند» برنامه جاری تایلند برای احیا بخش گردشگری به گفته برقانی این است که یکی از جزایر کشور را با واکسینه کردن مردم محلی و فعالان گردشگری به صورت پایلوت در حوزه گردشگری فعال کنند: « از اول جولای جزیره پوکت را به عنوان پایلوت بازگشایی می‌کنند. بیش از 60 درصد بومی‌ها و فعالان گردشگری جزیره واکسینه شده‌اند. تلاش می‌کنند که تا اکتبر بتوانند شهرهای دیگر را هم اضافه کنند» با وجود امیدهایی که در پی واکسیناسیون در کشورهای مختلف ایجاد شده است، هنوز کسی نمی‌داند پایان کرونا چه روز و چه سالی است، به همین دلیل دنیا به دنبال یافتن راهکارهایی برای زندگی و کسب‌و‌کار در شرایط موجود است. شرایطی که دو سال تداوم آن اثر بسیاری بر اقتصاد جهان گذاشته است و تبعات این گذاری همچنان متوجه بخش‌های مختلف است که گردشگری تنها یکی از این بخش‌هاست که باید تدبیری برای احیا و نجات آن اندیشید.

اکوتوریسمصنعت گردشگریکروناگردشگری
مطالب مرتبط

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *