سه روز است که آتش دست از سر ارتفاعات شاه‌بهرام در منطقه باشت برنداشته. پنجشنبه غروب بود که خبر آمد آتشی که کشاورزان این منطقه از کهگیلویه‌و‌بویراحمد برای از بین بردن پس‌چر (بقایای محصولات‌ و کاه‌ و کُلش کشاورزی) روشن کرده‌اند شعله‌ور شده و دامن شاه‌بهرام را گرفته است. صبح جمعه در حدود شصت نفر از نیروهای امدادی و اداری منابع طبیعی، کوهنوردان، گروه‌های مردمی و بسیج و سپاه به منطقه رفتند اما آتش یاغی‌تر از این حرف‌ها بود. آتش‌‌سوزی کوه‌های پرزه شهرستان رستم، در مرز بین استان فارس و کهگیلویه‌وبویراحمد هم درست از روز جمعه شروع شده بود و دیروز این خبر همه جا پیچید که شعله‌های این آتش جان دختر‌بچه‌ عشایری را گرفته است. عصر دیروز اما در لحظه تنظیم این گزارش نیز خبر رسید که یکی از داوطلبان در آتش‌سوزی منطقه لار کوه شاه بهرام از ناحیه پا دچار سوختگی شده است.

اخبار آتش‌سوزی، از تصویر دختری سه ساله‌ به نام نگار پر شده است. معاون فرماندار رستم صبح دیروز گفته بود که این کودک، وقتی پدر و مادرش برای مهار آتش رفته بودند در چادر عشایری‌شان اسیر آتش شده و سوخته. هرچند ساعتی بعد خبر آمد که آتش چادر، ربطی به آتش‌سوزی گسترده منطقه نداشته و آتشی بوده که آنها کنار چادر روشن کرده بودند و به چادر سرایت کرده. هنوز اطلاعات درستی از این ماجرا در دست نیست و آنچه می‌دانیم این است که جان کوچک نگار طعمه آتش شده است.
شهرام نوروزی، عضو انجمن سبزگامان گچساران به «پیام ما» خبر می‌دهد که مقداد خلیلی‌پور، از داوطلبان حاضر در آتش‌سوزی در منطقه لار کوه شاه‌بهرام، عصر دیروز از ناحیه زانو به پایین دچار سوختگی و با بالگرد به بیمارستان یاسوج منتقل شده است اما به دلیل امکانات کم این بیمارستان امیدوارند بتوانند مقداد را به شیراز یا اصفهان منتقل کنند. این در حالی است که هنوز درصد آسیب و میزان سوختگی مقداد مشخص نیست.
آتشِ رستم گسترده‌تر می‌شود
بهمن ایزدی، رئیس هیات مدیره کانون سبز فارس می‌گوید در یک ماه گذشته در منطقه فارس در حدود صد آتش‌سوزی رخ داده که با کمک نیروهای مردمی و با سرعت مهار شده اما آتش‌سوزی رستم گسترده است و می‌تواند گسترده‌تر شود. او به «پیام‌ما» می‌گوید: «آتش‌سوزی‌ها در این منطقه بسیار زودتر از همیشه شروع شده و همین نگرانی‌های بسیاری برای فعالان منطقه به دنبال دارد. هنوز هیچ آمار دقیقی از میزان خسارت و شدت آنها در دست نیست اما ماجرا تکراری این است که امکانات مهار آتش وجود ندارد. هنوز هم اگر طبیعت‌ دوستان برای مهار راهی منطقه شوند و بلایی سرشان بیاید، هیچکس مسئولیتش را برعهده نمی‌گیرد.» به گفته این فعال محیط زیست بیشتر این آتش‌سوزی‌ها عامل انسانی دارد و تکرار این اتفاقات نشان از این است که برخورد مراجع قضایی و مسئولان مرتبط، هم‌رتبه با کاری که متخلفان کرده‌اند نیست. «آنها بلوط ۵۰۰ ساله را آتش زده‌اند، آن هم در منطقه‌ای که نهال بلوط در آن کم است و ما درخت‌های کهنسالمان را از دست می‌دهیم.»
داریوش حیاتی، عضو سازمان مردم‌نهاد حامیان طبیعت زاگرس ممسنی هم گفته‌های ایزدی را تایید می‌کند و می‌گوید از زمانی که زمین‌خواری و قاچاق چوب در منطقه به سهولت انجام گرفت شاهد افزایش آتش‌سوزی بوده‌ایم. «قاچاقچیان و تخریب‌گران طبیعت به راحتی این مناطق را به آتش می‌کشند و برخورد درستی هم با آنها نمی‌شود.» او می‌گوید عده‌ای از فعالان داوطلب از دیروز به ارتفاعات رستم رفته‌اند و هنوز برنگشته‌اند و معلوم نیست منطقه چقدر آسیب دیده است. «منطقه صعب‌العبور است. هفت، هشت ساعت کوهنوردی سخت دارد. منابع طبیعی شهرستان رستم هم سه، چهار نیرو بیشتر ندارد و امکانات هم بسیار ابتدایی است. همین‌ها کار را سخت کرده است. هنوز تا فصل برداشت محصول یعنی بیست روز دیگر که اوج آتش‌سوزی‌هاست زمان مانده با این حال شاهد آتش‌سوزی گسترده در منطقه هستیم.»
باشت هنوز می‌سوزد
دو نقطه از شهرستان باشت استان کهگیلویه‌و بویراحمد هنوز در آتش می‌سوزند. سه روز بعد از شروع آتش محمد محمدی، مدیرکل مدیریت بحران استان کهگیلویه‌و‌بویراحمد به ایسنا گفته که هم اکنون شاهد وزش باد شدید در منطقه محل آتش‌سوزی هستیم که مهار آتش را با کُندی مواجه کرده است.
به گفته او اکیپ‌های مختلفی از یاسوج، تیپ ۴۸ فتح استان و گروه‌های کمکی از شهرستان‌های همجوار برای مهار این آتش‌سوزی به منطقه اعزام شدند و یک بالگرد از سوی هلال‌احمر و دو بالگرد از سوی هوافضای سپاه به این منطقه اعزام شده است. «بالگرد هلال احمر تاکنون ۷ سورتی پرواز برای انتقال نیروهای امدادی به ارتفاعات محل آتش‌سوزی انجام داده و بالگرد سپاه به منطقه «پیچاب» اعزام شده. بالگرد دیگر سپاه نیز هم ۳ سورتی پرواز برای کمک به مهار آتش‌سوزی منطقه «لار» در باشت انجام داده است.» آغاز آتش‌سوزی‌ها در باشت در حالی است که سال گذشته در این شهرستان ۲۵۵ هکتار از جنگل‌ها و مراتع دچار آتش‌سوزی شد.
امید سجادیان، دبیر شبکه محیط زیستی و منابع طبیعی استان کهگیلویه‌و‌بویراحمد این میان نگران کسانی است که برای کمک به مهار حریق رفته‌اند. به ویژه آن‌که پارسال هم بلال امینی، مختار خندانی و یاسین کریمی، فعالان محیط زیستی برای مهار آتش در پاوه جان دادند و حالا پیدا نیست شرایط برای فعالان در مناطق سوخته فعلی چطور پیش خواهد رفت. او به «پیام‌ما» می‌گوید: «پرسش ما از وزارت کشاورزی و منابع طبیعی است که چطور بعد از این همه سال آتش‌سوزی و این مقدار آسیب هنوز که هنوز است به کشاورزان آموزش داده نمی‌شود که آتش زدن پس‌چر چنین آتش مهار نشدنی می‌آفریند. مشکل دیگر هم نبود حمایت از فعالان محیط زیستی و مردمی است که برای مهار آتش می‌روند، آنها بدون تجهیزات جانشان را برای حفظ طبیعت می‌گذارند و در نهایت هم هیچکس توجهی به آنها ندارد.»
نمی‌شود با آتش جنگید
از صبح دیروز که نگار در آتش سوخت، صالح سروستانی مثل گلوله آتش است. «نگران بچه‌ها هستم آن بالا. اضطراب سراسر وجودم را گرفته. مرگ آن دختربچه بسیار غمگینم کرده.» او مدرس مهار آتش در ارتفاعات است و از دوستانش شنیده که «پدر نگار با بچه‌های محیط زیست تماس گرفته و آتش‌سوزی را خبر داده است».
او می‌گوید: «من و دوستان کوهنوردم عضو باشگاه کوهنوردی کیان قلعه‌تل و انجمن دوست‌داران محیط زیست قلعه‌تُل هستیم. اعضای باشگاه از 10 سال پیش که ارتفاعات ماهدشت در باغ ملک آتش گرفت، هر سال از اواخر اردیبهشت تا اوایل آبان که زبانه‌های آتش خاموشی بگیرد، برنامه صعود به قله‌ها را لغو می‌کنیم و کارمان خاموش کردن آتش است.» او مدام سرفه می‌کند. سرفه‌ها اثر آتش‌سوزی سه روز پیش ارتفاعات «مُنگشت» در شهرستان باغ‌ملک خوزستان است. سروستانی از آخرین وضعیت مقداد خلیل‌پور که در آتش‌سوزی آسیب دیده هم اینطور می‌گوید: «در بخش اورژانس بیمارستان شهید بهشتی یاسوج در حال رسیدگی به زخم‌هایش هستند. ما پیگیریم که او را به اهواز یا اصفهان منتقل کنیم.»
تلفن‌های فعالان داوطلبی که برای مهار آتش ارتفاعات پای‌تف در رستم رفته‌اند، در دسترس نیست.
او می‌گوید: «آتش‌سوزی در بخش زاگرس میانه به خاطر شرایط دمایی و موقعیت جغرافیایی، هر ساله رخ می‌دهد. بیشتر بچه‌های فعال محیط زیست و کوهنورد در این سال‌ها همیشه آمده‌اند پای کار. اما بعد از چند تلفات بچه‌های کوهنورد عقب‌نشینی کرده‌اند. حالا تعداد نیروها کمتر از گذشته است.»
آنچه شرایط را سخت‌تر کرده شتاب‌زده عمل کردن گروه‌های داوطلب است. سروستانی می‌گوید آنها به خاطر عشقی که به این میراث سبز دارند، هیجانی تصمیم می‌گیرند و این‌چنین می‌شود. «خاموش کردن آتش در بعضی مناطق از دست ما خارج است. در ارتفاعات جهت و شدت باد متغیر است. نمی‌شود با آتش جنگید. باید فاصله گرفت و در یک نقطه امن اقدام به مهار کرد. امسال آتش‌سوزی‌ها بیشتر از پارسال خواهد بود. با این وضعی که پیش می‌رود شاید نفرات بعدی که در آتش می‌سوزند، ما باشیم.»
آنها هم بارها و بارها از کمبود تجهیزات گله‌ کرده‌اند اما بی‌فایده بوده.
او می‌گوید از کرمانشاه تا چهار محال و بختیاری و خوزستان و کهگیلویه‌و‌بویراحمد، نیروها را مشخص کردند و معلوم شد چقدر تجهیزات اولیه نیاز است. «گفتیم پول نمی‌خواهیم، به ما پول ندهید. فقط مقداری تجهیزات برای بچه‌ها بخرید و بفرستید به شهرشان تا جلوی آتش را بگیرند. زندگی‌ام را رها کردم و دادِ تجهیزات این بچه‌ها را زدم اما دریغ از یک جفت کفش. هزینه هر آتش‌سوزی دست کم یک جفت کفش 400، 500 هزار تومانی است که به دستمان نمی‌رسد.»