شرکت آب و فاضلاب کشور اعلام کرد تابستان امسال 282 شهر با تنش آبی روبه‌رو می‌شوند101 شهر در وضعیت قرمز کم‌آبیسخنگوی آبفای کشور: ممکن است تا چند سال آینده خشکسالی ادامه داشته باشد، باید به فکر مخازن سدها باشیم

چهارشنبه 08 اردیبهشت 1400

زنگ خطر کم‌آبی در کشور مدت‌هاست به صدا درآمده و هشدارها در مورد خشکسالی و تاکید بر لزوم مدیریت منابع، بارها از سوی کارشناسان مطرح شده است. اما تابستان در راه است و به نظر می‌رسد وضعیت وخیم‌تر از حد تصور است. دیروز معاون راهبردی شرکت آب‌وفاضلاب با تاکید بر اینکه ظرفیت سدها به شکل چشمگیری کاهش پیدا کرده، از قرمز بودن وضعیت آب در 101 شهر خبر داد. بخشی از وضعیت امروز منابع آبی کشور نتیجه خساست آسمان و کاهش بارش‌ها است اما بخشی را می‌توان معلول مدیریت نادرست منابع در سال گذشته دانست. «تابستان امسال 282 شهر در تنش آبی خواهند بود که از این تعداد 101 شهر در وضعیت قرمز، 55 شهر نارنجی و 126 شهر در وضعیت زرد قرار خواهند گرفت» این آماری است که دیروز محمدرضا کشفی در نشست خبری با اصحاب رسانه درباره وضعیت ‌آبی کشور در تابستان پیش رو اعلام کرد. معاون راهبردی و نظارت بهره‌برداری شرکت آب‌و‌فاضلاب کشور در رابطه با وضعیت آب در تابستان گفت: «سال آبی امسال به لحاظ بارش بسیار نامناسب بود، به طور متوسط میزان بارش‌ها نسبت به بلندمدت 40 درصد کاهش داشته و در برخی مناطق کشور وضعیت وخیم است»
از ابتدای سال آبی جاری وضعیت بارش‌ها این نگرانی را ایجاد کرده بود که کشور در تابستان با کم‌آبی روبه‌رو شود، اما شرایط به گونه‌ای پیش رفت که حالا وضعیت وخیم‌تر از آن است که پیش‌بینی‌ها نشان می‌داد، دیروز کشفی در خصوص وضعیت بارش‌ها و ذخایر سدها گفت: «در حوضه مرزی شرق مثل خراسان جنوبی و سیستان‌و‌بلوچستان 80 درصد نسبت به بلندمدت کاهش بارندگی داشتیم. در حوضه فلات مرکزی که 17 استان را شامل می‌شود 50 درصد، در حوضه خلیج فارس 41 درصد و در حوضه آبریز دریای خزر 18 درصد کاهش بارندگی داشته‌ایم و به این ترتیب ورودی سدها نیز 50 درصد کاهش یافته است به طوری که سال گذشته 80 درصد مخازن سدها پر بود اما امسال این رقم به 55 درصد رسیده است ضمن اینکه فصل گرم و افزایش برداشت‌ها شروع نشده است.
اوضاع آبی در کشور نامطلوب است، 470 شهر به آب‌های سطحی وابسته‌اند که تمامی آنها متاثر از کاهش بارندگی هستند. شهرهایی که از آب‌های زیرزمینی و چاه‌ها تغذیه می‌شوند نیز دچار افت منابع شده و به لحاظ کیفی هم آلایندگی افزایش یافته است. تعدادی از چاه‌ها را به دلیل اینکه به لحاظ کیفی مشکل‌دار شده‌اند از مدار خارج کرده یا می‌کنیم»
یکی از تدابیری که کارشناسان برای کنترل و مدیریت منابع آب در کشور مطرح می‌کنند، کاهش میزان تلفات تبخیر و سیلاب آب بارندگی‌هاست. موضوعی که چند روز پیش حمید سینی‌ساز، کارشناس حوضه آب در گفت‌و‌گو با خبرگزاری مهر آن را تشریح کرده و درباره راهکار کوتاه مدت، میان مدت و بلند‌مدت چالش آبی کشور با توجه به خشکسالی و ترسالی‌هایی که به طور سینوسی شاهد آن هستیم، گفته است: «ما باید به طور همزمان به سمت کاهش چشمگیر تلفات تبخیر و تلفات حاصل از سیلاب‌ها در کشور گام برداریم. با تسریع نفوذ دادن آب به سفره‌های آب زیرزمینی در حقیقت در مسیر اجرایی شدن همزمان این دو هدف حرکت کرده‌ایم. اگر آبی که بر اثر بارندگی شاهد آن هستیم در سفره‌های آب زیرزمینی نفوذ داده نشوند، یا بر اثر تابش نور خورشید و وزش باد تبخیر می‌شوند یا با جاری شدن روی زمین در سراشیبی‌ها، قدرت تخریبی پیدا می‌کنند و علاوه بر ایجاد آسیب از دسترس خارج می‌شود. اگر از ابتدای بارش‌ها بتوانیم این نزولات را به سمت سفره‌های آب زیرزمینی هدایت کنیم از تلفات حدود ۷۰ درصدی آب باران در کشور، کاسته می‌شود.» سینی‌ساز با بیان اینکه حدود ۱۰ تا ۱۱ درصد بارندگی‌های کشور تبدیل به سیلاب می‌شود، گفت: «حدود ۸۰ درصد از نزولات آسمانی را از دست می‌دهیم. این در حالی است که با مدیریت این منابع حتی به میزان ۳۰ تا ۴۰ درصد، می‌توان شاهد تعریف منابع آبی جدید برای مدیریت چالش آب در کشور باشیم. در این میان نباید سهم تلفات شبکه توزیع و انتقال آب را فراموش کنیم» در همین رابطه دیروز کشفی اعلام کرد: «متوسط هدر رفت واقعی حدود 12 درصد و هدررفت ظاهری نیز 13 درصد است و به طور کلی 25 درصد آب بدون درآمد داریم که نیمی از آن هدر می‌رود حتی در استان‌هایی مثل خوزستان و بوشهر آب بدون درآمد 40 درصد است. ما بنا داریم که در مناطقی که آب گران وارد شبکه می‌شود، میزان هدررفت کاهش پیدا کند.
طی سال‌های گذشته دولت اعتبار خاصی برای کاهش هدررفت اختصاص نداده است. اما امسال 500 میلیارد تومان برای کاهش هدررفت در نظر گرفته شده است»
روی دیگر سکه کم‌آبی، مدیریت مصرف است و کشفی در رابطه با مصرف آب در تابستان در شرایط فعلی می‌گوید: « طبق آمار، تا پایان تابستان 15 درصد مشکل تولید داریم که اگر صرفه‌جویی شود این مشکل را نخواهیم داشت البته در شهرها و مناطق مختلف این رقم متفاوت خواهد بود.»
او همچنین اشاره‌ای هم به اثرات کرونا در افزایش مصرف آب داشته و می‌گوید: «پاندمی کرونا و قرنطینه موجب شده تا مصرف آب و نیاز به آب شرب افزایش پیدا کند. در شرایط قرنطینه، افراد در منزل حضور دارند، میزان استفاده از وسایل سرمایشی از جمله کولرهای آبی افزایش یافته درحالی‌که در خصوص مصرف بهینه آب کولرهای آبی و گازی، نقشه راه مشخصی طراحی نشده اما استاندارد سازی کولرهای گازی و بهینه شدن مصرف آب کولرهای آبی در دستور کار است.» به گفته سخنگوی آبفای کشور در حال حاضر 16 میلیون کولر آبی در کشور مورد استفاده قرار دارد. در شهر یزد 260 هزار کولر آبی و در کل این استان 400 هزار دستگاه در حال فعالیت است.
هر کولر آبی در شهر یزد در سال 40 متر‌مکعب مصرف آب دارد که با احتساب 400 هزار دستگاه، 16 میلیون متر مکعب یعنی 15 درصد آب سالانه این استان به مصرف کولرهای آبی می‌رسد. غیر از یزد، پایتخت هم جزء شهرهای پرمصرف آبی کشور است، با این حال کشفی می‌گوید: « تامین آب تهران بی شک با مشکل مواجه است اما هنوز دچار تنش آبی شده است.
برای اینکه بتوانیم آب مورد‌نیاز تهران را به طور پایدار و بدون قطع شدن تامین کنیم نیاز است در برخی مناطق این امر با تغییر فشار مدیریت شود و البته مردم نیز باید مصرف خود را مدیریت کنند.» خبرهایی هم از فارس می‌رسد و استاندار فارس که از مواجهه با مشکل تامین آب آشامیدنی در روزها و ماه‌های آینده می‌گوید، به گفته عنایت‌الله رحیمی 400 روستا و 14 شهر فارس دارای تنش آبی است.
به گفته استاندار فارس: «با توجه به کاهش 50 درصدی بارندگی‌ها، نیازمند این هستیم که در زمینه رفع مخاطرات خشکسالی، اجاره تانکر، اجاره چاه کشاورزی، تعمیر پمپ‌ها و‌…. برای تامین آب شرب مورد‌نیاز تدبیر لازم را داشته باشیم»
کشفی در نشست دیروز تاکید کرد: «بر پایه حدسیات ممکن است تا چند سال آینده خشکسالی ادامه داشته باشد بنابراین باید به فکر مخازن سدها در سال‌های آینده نیز باشیم.»
معاون راهبری و نظارت بهره‌برداری شرکت آبفای کشور با اشاره به اینکه در سال جاری هیچ برنامه‌ای برای سهمیه‌بندی آب در شهرها وجود ندارد، گفت: «در سال 98 پنجاه میلیون دلار از صندوق توسعه ملی برای پروژه‌های آبی کشور برداشت کردیم که اگر چنین اقدامی انجام نمی‌شد اکنون 600 شهر در کشور شاهد تنش آبی بودند.»
او درباره افزایش تعرفه آب نیز گفت: «در طول تابستان غیر از 16 درصد افزایش که از اول خرداد ماه و بعد از مصوبه هیات وزیران اعمال می‌شود هیچگونه افزایش قیمتی در نظر گرفته نشده است» بسیاری از کارشناسان و مسئولان در هفته‌های اخیر تاکید داشته‌اند که تابستان سخت و کم‌آبی در انتظار ایرانی‌هاست، امری که نیازمند تدبیری جدی‌تر از سوی متولیان انرژی و آب در کشور است، تدبیری که همراه با نگاهی بلند باشد و به قیمت عبور از یک بحران، موجب ایجاد بحران دیگری نشود.

تامین آبخشکسالیصرفه جوییکرونا
مطالب مرتبط
انتقاد مرکز پژوهش‌های مجلس به طرح جدید تشکیل شورای عالی آبشورای عالی آب اقتدار ندارد
مرکز پژوهش‌های مجلس: یکی از ایرادهای کنونی شورای عالی آب نبود ضمانت اجرا و یا کندی در اجرای مصوبات است
آیسان زرفامآیسان زرفام
چارسوق
۲۰۳۹
آبخشکسالی
به رغم ابلاغ مصوبه امهال تسهیلات کرونا از سوی بانک مرکزی، بانک‌ها همچنان ابراز بی‌اطلاعی می‌کنندامهال تسهیلات کرونا روی کاغذ
دریافت کنندگان تسهیلات کرونایی در بخش گردشگری می‌گویند بانک‌ها به ازای هر ماه امهال وام، از ما جریمه دریافت می‌کنند
رئیس‌جمهوری هشدار دادزنگ خطر آغاز موج چهارم کرونا
وزیر بهداشت: باید خودتان را برای مبارزه با چموش‌ترین ویروس موتاسیون یافته‌ای که دارد مملکت را گرفتار می‌کند، آماده کنید

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *