کرمان بر پشت اسب
بخش 28
سفرنامه«سراسر ایران بر پشت اسب» نوشته الا سایکس خواهر «سرپرسی سایکس» است. ترجمه این سفرنامه محمد علی مختاری اردکانی است، الا به همراه برادرش به جهانگردی پرداخت و اوقات زیادی را در ایران گذراند. یکی از مقاصد این سفر کرمان بود و صفحات قابل ملاحظه ای از این سفرنامه به کرمان گزیده ای از اختصاص یافته است. صفحه کرمون خلاصه این بخش را با عنوان «کرمان بر پشت اسب» به صورت دنباله دار به شما علاقه مندان تقدیم می کند؛
«اسلام» به مفهوم «تسلیم به اراده خداوند» است. چهار اصل عمده اسلام عبارتند از: نماز، پنج وعده در روز، زکات و حج! [حضرت] محمد؛ یکی از بزرگترین مصلحین مذهبی، اخلاقی و سیاسی بود. جهان اسلام به دو فرقه بزرگ سنی و شیعه تقسیم شده است. سنی ها معتقدند که چهار خلیفه اول که جانشین پیامبر شدند خیلی دون رتبه تر از او نبودند. شیعه معتقد است که ابوبکر، عمر و عثمان سه خلیفه اول همه غاصب هستند و فقط ]حضرت[ علی و یازده امام که جانشین او شدند، حکام واقعی بعد از پیامبر هستند.
همان طور که در فصل قبل گفتم ده روز بعد از نوروز، سال نو ایران به کرمان رسیدیم که مطابق با بیست و یکم مارس است. این روز، همان طور که خورشید وارد برج حمل می شود، همیشه به صورت جشن برگزار می کنند، با مهمانی ها، سورهای آیینی، تبادل عیدی، انداختن سفره با شمع روشن، رویاندن گندم و هر نوع میوه، کیک یا شیرینی. خدمه هم از این شادی عام بی نصیب نمی مانند، هر نفر یک ماه حقوق یا یک دست لباس نو می گیرد. روزی است که امیر[ شاهزاده]یا حاکم به سلام می نشیند و در تهران شاه با تشریفات رسمی بر تخت مشهور طاووس جلوس می کند و هیئت نمایندگان خارجی را به حضور می پذیرد و بدین طریق از کوروش کبیر و پادشاهان هخامنشی تقلید می کند. در حالی که مسابقات اسب دوانی که بسیار هیجان انگیز است، برگزار می شود. نصرالله خان خیلی علاقمند بود که قبل از نوروز به مقصد برسیم. چون ایرانیان عقیده دارند که اگر کسی درا ین روز خاص در سفر باشد مجبور خواهد شد در سراسر دوازده ماه بعد هم سفر کند، اما به این کار توفیق نیافت. سیزده روز اول سال را مردم کمابیش به صورت تعطیلات برگزار می کنند و روز سیزده عید همه باید از خانه بیرون روند، چون اگر در خانه بمانند نحسی مشکل یا حادثه ای حتماً برای آنها رخ خواهد داد. با گذراندن کل روز در فضای باز، نحسی از خانه آنها دور خواهد شد و ایرانیان، زمان میان طلوع و غروب خورشید را صرف تاب خوردن، طبل زدن و خواندن آوازهای سنتی خاص خود می کنند. دیدن صدها زن چادر سفید که به صورت جمعیت انبوه نزدیک قلعه های کهنه کاملاً جدا از مردان با لباس های شاد و روشن نشسته بودند کاملاً تماشایی بود قسمت معمولا متروک شهر که ما بودیم، باغستان [Baghistan Garden District] کاملاً ظاهر سرورانگیزی به خود گرفته بود. از تحقیقات دریافتیم که تعطیلات در سال فراوان خواهد بود و به زودی در ذهن من جای گرفت چون در هر عید بازارها همه بسته می شوند و من همیشه چیزی نیاز داشتم که فقیر محمد می بایست به خاطر بیاورد که روز قبل بخرد. در این زمان من و برادرم شروع به جمع آوری حشرات کردیم دوستی، حشره شناس به من یک تور و بطری کشنده حشرات داده بود و قدم زدن روزانه ما در باغ جالب شد. گونه های متفاوتی از پروانه وجود داشت، اما اکثراً شبیه انواع پروانه های معمولی انگلیسی بودند: زنبورهای بزرگ سیاه، براق به این طرف و آن طرف وزوز می کردند و شکار انواع ملخ آسان بود همراه با انواع زنبورها.