کرمان و میراث جهانی

محمدجهانشاهی
خبر موفقیت تیم میراث فرهنگی ایران در سی و نهمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو در شهر «بن « آلمان و ثبت منظر فرهنگی روستای شگفت «میمند» و تپه باستانی»شوش» در فهرست میراث جهانی طی جلسات دفاعیه این هیات ، خبر خوبی بود که به سرعت در شبکه های رسمی و غیر رسمی به گردش در آمد. رسیدن تعداد پرونده های موفق ایران در فهرست جهانی به عدد 19 و ارتقاء کشور به رتبه 12 در بین نزدیک به 190 کشور عضو به هر حال برای هر ایرانی به خصوص برای علاقمندان به تاریخ و فرهنگ این مرز و بوم آنقدر ارزشمند است که بسیاری را به وجد بیاورد. از منظری دیگر این مهم نشان از ارزش های والای یکی از کهن ترین سرزمین های دنیاست که نقش زیادی در کمیت و کیفیت تاریخ و تمدن و سرنوشت ساکنان کره زمین داشته است و اگر تعداد آثار جهانی را شاخصی برای ظرفیت های هر کشوری از این بعد در نظر بگیریم ، سهم ایران بسیار بیشتر از این هاست که مطمئنن اگر شرایط نامساعد جنگ تحمیلی و تبعات آن نبود و شرایط عادی در کشور بود چه بسا اکنون آمار ایران نزدیک به 30 اثر جهانی بود و ما را در رده کشورهایی چون چین ،هند،ایتالیاو… از این لحاظ قرار می داد.البته با توجه به رشدی که طی چند سال اخیر در این رابطه شاهدیم و جدیتی که اکنون در این رابطه وجود دارد امید می رود هر ساله بر تعداد آثار جهانی ایران افزوده گردد. اما آنچه که در کنار این رویه ، اهمیت بیشتری پیدا می کند رفتار و کردار ما نسبت به این آثار ارزشمند است. اکنون ما در استان کرمان ارگ بم ، باغ شاهزاده و میمند را به جهانیان عرضه کرده ایم و بیابان لوت هم در نوبت است و پیش از این نیز محوطه های باستانی جیرفت و ساختار فرهنگی تاریخی شهر کرمان را نیز پیشنهاد داده ایم . ما حالا آثاری را داریم که بیشتر از گذشته به آنها افتخار می کنیم و این افتخار بیشتر و ارزشمند تر خواهد شد وقتی که کرمانی ها در حفاظت ، نگهداری و مدیریت این آثار جهانی، برنامه ریزی و اجرای شایسته ای داشته باشند.افزایش اعتبار و نام تک تک این آثار ، حداقل دست آوردی است که در ابتدا حاصل می آید و خود به خود ذهن تعداد بیشتری از گردشگران را به سمت و سوی خود سوق می دهد اما این به هیچ وجه کافی نیست.اکنون اگر چه مراحل سخت کار و تکمیل پرونده و رعایت ضوابط و استاندارد های لازم برای یک اثر واجد شرایط میراث جهانی را فراهم نموده ایم و این رویداد مهم را تجربه نموده ایم اما این تازه اول کار است و سختی راه از حالا شروع می شود. برخورد شایسته با این آثار و مدیریت این دست میراث جهانی به صورتی که اصالت آن حفظ گردد و حیات آن همچنان با مردم و محیط پیرامون به شکل شایسته ای ادامه داشته باشد ، نیازمند برنامه ریزی و مدیریت متفاوتی با آنچه که در شرایط معمول با آن مواجه هستیم دارد. حساسیت نهادهای نظارتی یونسکو نسبت به این آثار بالاست و در همین نشست فعلی نیز شاهد خروج برخی از آثار ثبت شده در گذشته از لیست میراث جهانی بودیم که نمونه آن یک پارک ملی در کلمبیا بود که این خود مسولیت مردم استان کرمان و نیز تصمیم سازان را بیشتر از گذشته سنگین تر می کند. در حال حاضر استان کرمان در کنار استان های فارس ، خوزستان و اصفهان بیشترین آثار جهانی را میزبانی می کند. باید از این ظرفیت بیشتر بهره برد و خوشبختانه با نگاهی به توزیع این آثار و نیز آثار پیشنهادی در سطح استان می توان به عنوان فاکتور تازه ای در مسیر توسعه ، در نظر گرفت. حالا که کرمان بزرگ و بزرگ تر می شود ما نیز بایستی در این مسیر در شان و مقام نام کرمان رفتار کنیم و نشان بدهیم که ارزش های سرزمین مان را درک کرده ایم و افتخار میزبانی جهانیان را بیش از گذشته خواهیم داشت.