زمانی سفر نه‌فقط جابه‌جایی از نقطه‌ای به نقطه‌ای دیگر که قصه‌ای بود پر از دشواری و رنج، پر از روزهای بلند و شب‌های بی‌پایان. سفر، نبردی بود با زمان، جغرافیا و حتی خویشتن، راهی بود برای پختگی، تجربه‌ای بود که با عبور از سختی‌ها و مصائب راه، به انبان آدم‌ها اضافه می‌شد. سفر در روزگاران دور کار هرکسی نبود. جاده‌ها شبیه به معماهایی پیچیده بودند. سفر شجاعت می‌طلبید و توان مواجهه با خطرات و گذر از سختی‎‌ها. امروز اما سفر یک داستان نرم و روان است که فناوری آن‌ را برایمان نقل می‌کند. این راویِ همیشه همراه؛ آنقدر به تاروپود زندگی بشر تنیده شده که گریزی از آن نیست. امروز دیگر نه نقشه‌ها و راه‌ها حکم معماهای پیچیده را دارند و نه خطرها در پس هر پیچ به کمین نشسته‌اند. کافی است به پلتفرم‌ها، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا اعتماد کنیم، سفر به همین سادگی شروع شده است. سفر دیگر نه یک نبرد، که رقصی است میان خیال و واقعیت، گام اول آن هم ورود به دنیایی است که به‌راحتی در دستان ما جا می‌گیرد.

ناگفته پیداست که با پررنگ شدن نقش فناوری در زندگی امروز، شکل سفرها به‌طور چشمگیری تغییر خواهد کرد و به‌سمت هوشمند شدن پیش خواهد رفت. با پیشرفت فناوری‌های نوین از هوش مصنوعی و اینترنت اشیا تا خودروهای خودران، دیگر مسافران برای برنامه‌ریزی سفر یا مشکلات پیش‌بینی‌نشده نگرانی ندارند. هر سفر به یک تجربه‌ یکپارچه تبدیل می‌شود و اپلیکیشن‌های هوشمند مسیرها را براساس علایق و نیازهای شخصی مسافران پیشنهاد می‌دهند. تجربه‌های سفر بااستفاده از واقعیت افزوده و مجازی غنی‌تر می‌شوند. خودروهای خودران و حمل‌ونقل عمومی هوشمند، جابه‌جایی‌ها را سریع‌تر و راحت‌تر می‌کنند و بلاک‌چین امنیت تراکنش‌ها را به بالاترین حد می‌رسانند. درنهایت، آینده سفرها دیگر تنها به مقصد محدود نیست.

هوشمندی در سفر
سفر با کمک پلتفرم‌ها در آینده به‌طور چشمگیری متحول می‌شود. سرعت این تحول به‌اندازه‌ای است که نمی‌توان به‌طور دقیق پیش‌بینی کرد که الگوی سفر در یک بازه زمانی یک‌ساله تا چه اندازه تحت‌تأثیر آن قرار خواهد گرفت. اما آنچه مسلم است، این است که سفر در آینده نزدیک، شخصی‌تر، آسان‌تر و هوشمندتر خواهد بود. هوش مصنوعی می‌تواند در شخصی‌سازی سفرها نقش پررنگی داشته باشد. پلتفرم‌های مبتنی‌بر AI بر‌اساس علایق مسافران، تاریخچه سفر و حتی انتشار تجربیات آن‌ها بر بستر شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های مرتبط با سفر، بودجه، زمان در دسترس و شرایط آب‌وهوایی، بهترین گزینه‌ها را پیشنهاد دهند.
قصه به همین‌جا ختم نمی‌شود، یکی از مهمترین چالش‌های مسافران به‌ویژه در سفر به کشوری دیگر، مسئله برقراری ارتباط با شهروندان آن کشور و ناآشنایی با زبان آنهاست؛ هوش مصنوعی این مانع را هم از سر راه مسافران برداشته است. AI می‌تواند این مشکل را با ارائه ترجمه‌های دقیق و آنی حل کند. ابزارهای ترجمه خودکار این امکان را فراهم می‌کنند که مسافران در تمام نقاط دنیا به‌راحتی با افراد محلی ارتباط برقرار کنند. ضمن اینکه چت‌بات‌ها و دستیاران هوشمند مبتنی‌بر هوش مصنوعی، به مسافران کمک می‌کنند تا در هر زمان از سفر سؤالات خود را در هر زمینه‌ای مطرح و پاسخ آن را در لحظه دریافت کنند.

بی‌اعتبار شدن محدودیت‌ها
یکی از تحولات مهم در دنیای سفر آینده، استفاده از واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR) است. مسافران می‌توانند قبل از عزیمت به یک مقصد بااستفاده از فناوری به مقصد سفر کنند و بعد در‌صورتی‌که جذابیت‌های مورد نظر خود را در آن پیدا کردند، برای تجربه ملموس به آن سفر کنند. البته این امکان برای کسانی که فرصت یا شرایط سفر به برخی نقاط دنیا را ندارند هم تجربه ناب و منحصربه‌فردی است. بسیاری از علاقه‌مندان به سفر یا بازدید از موزه‌ها، جزو مخاطبان پروپا‌قرص تورهای مجازی موزه‌های بزرگ دنیا و یا مقاصد شگفت‌انگیزی مثل ماچوپیچو و یا اهرام مصر هستند.

سفرهای دوستدار محیط‌زیست
با افزایش توجه به مسائل زیست‌محیطی، و تشدید نگرانی‌ها در مورد تغییراقلیم و گرمایش زمین، در دنیای فناوری هم توجه ویژه‌ای به موضوع حفاظت از محیط‌زیست شده است. براین اساس، پلتفرم‌ها می‌توانند به مسافران این امکان را بدهند که سفرهایی سازگار با محیط‌زیست برنامه‌ریزی کنند. به‌طور مثال پلتفرم‌ها گزینه‌های حمل‌ونقل سبز مانند قطار یا اتوبوس‌های برقی یا هتل‌ها و اقامتگاه‌هایی را که از منابع انرژی تجدیدپذیر استفاده می‌کنند و با اصول گردشگری سبز انطباق دارند، پیشنهاد می‌دهند.
فناوری در مقاصد گردشگری هم می‌تواند به یاری مدیران اقامتگاه یا تاسیسات گردشگری بیاید. از جمله اینکه با کمک پلتفرم‌ها می‌توان اقداماتی در زمینه مدیریت آب و انرژی انجام داد. بهینه‌سازی مصرف انرژی از طریق تنظیم دما به‌طور خودکار براساس حضور یا عدم حضور مهمانان، استفاده از نورپردازی و سیستم‌های تهویه مطبوع هوشمند که تنها زمانی روشن می‌شوند که به آنها نیاز است و موارد دیگری ازاین‌دست که در برخی مراکز گردشگری دنیا تجربه شده و مورد استقبال قرار گرفته است. به‌طورکلی در آینده AI می‌تواند بیشتر از امروز به مسافران و فعالان صنعت گردشگری کمک کند تا تجربه‌های بهتری در سفر داشته باشند و درعین‌حال به حفظ منابع‌طبیعی و کاهش اثرات منفی سفر بر محیط‌زیست کمک کنند.
بهره‌گیری از فناوری در سفر نیازمند توسعه زیرساخت‌های اینترنت و سهولت دسترسی به آن در تمام مناطق دنیا دارد. موضوعی که در کشور ما با چالش‌های جدی مواجه است.

گردشگری ایران و راهی که تا بهره‌گیری از فناوری دارد
به‌رغم اینکه ایده‌های خلاقانه‌ای در حوزه فناوری‌های سفر در کشور ارائه می‌شود، ضعف زیرساخت‌ها از طرفی و نبود حمایت‌های لازم برای اجرایی شدن این ایده‌ها از سوی دیگر، مانع از تجربه بهره‌گیری از فناوری در بخش گردشگری ایران شده است. در شرایطی که این بخش سال‌هاست در رکودی اجباری فرو رفته است، اما بهره‌گیری از فناوری به‌ویژه در حوزه بازاریابی و مدیریت مقصد می‌تواند تا حدودی این رخوت را در بخش گردشگری ایران کمرنگ کند.
یکی از بزرگترین مشکلات زیرساختی در ایران، دسترسی به اینترنت پرسرعت و پایدار است. در برخی مناطق، به‌ویژه شهرهای کوچک یا مناطق روستایی، اینترنت با سرعت و کیفیت مناسب در دسترس نیست. این محدودیت می‌تواند استفاده از اپلیکیشن‌های گردشگری، رزرو آنلاین هتل و بلیت، یا خدمات مبتنی‌بر واقعیت افزوده و مجازی را برای مسافران دشوار کند. درحالی‌که بسیاری از مسئولان حوزه گردشگری از تلاش برای جذب گردشگران خارجی می‌گویند و در راستای تحقق این هدف فم‌تورهایی برای بلاگرها برگزار می‌کنند، هنوز ضروری‌ترین نیاز گردشگران که دسترسی سریع و آسان به اینترنت است، در برخی مراکز و جاذبه‌های گردشگری به‌شکل مطلوب امکانپذیر نیست. راهکار دولت قبل برای ارائه سیم‌کارت گردشگری بدون فیلتر هم بدون توجه به زیرساخت‌های موجود ارائه شد و پیشنهادی بود که درنهایت در میان اختلاف‌نظرهای بین‌بخشی به فراموشی سپرده شد. اما متولیان گردشگری باید به این نکته توجه داشته باشند که دسترسی به اینترنت نیازی نیست که تنها بتوان برای گردشگران ورودی آن را به رسمیت شناخت و نسبت به نیاز گردشگران داخلی در این زمینه، بی‌توجه بود. نقش فناوری در آینده گردشگری جهان موضوعی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت یا انکار کرد.