به گزارش پیام ما ، مناطق گرمسیری زیستگاه حدود ۸۰ درصد از موجودات زنده جهان هستند و از مهم‌ترین بخش‌های تعیین‌کننده در حفظ تعادل طبیعی زمین محسوب می‌شوند. کشورهای جهان هرساله در تاریخ ۲۹ ژوئن «روز جهانی مناطق گرمسیری» را گرامی می‌دارند؛ مناسبتی که بر اساس قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۶ و به مناسبت انتشار نخستین گزارش «وضعیت مناطق گرمسیری» در سال ۲۰۱۴ نام‌گذاری شد.

اهمیت مناطق گرمسیری در تعادل آب‌وهوای زمین

این روز فرصتی برای برجسته‌سازی تنوع خارق‌العاده زیستی، چالش‌های زیست‌محیطی و ظرفیت‌های توسعه‌ای مناطق گرمسیری است. مناطق گرمسیری به‌طور تقریبی میان دو مدار رأس‌السرطان و رأس‌الجدی قرار دارند و به دلیل شرایط حرارتی پایدار، الگوهای بارندگی ویژه و ساختار اقلیمی خاص، یکی از مهم‌ترین نواحی طبیعی زمین به شمار می‌روند.

در بسیاری از نقاط نزدیک به خط استوا، بارندگی فراوان و طبیعت مرطوب غالب است و با فاصله گرفتن از خط استوا، فصلی شدن بارش‌ها افزایش می‌یابد. این مناطق حدود ۴۰ درصد از سطح زمین را شامل می‌شوند و محل زندگی نزدیک به ۴۰ درصد جمعیت جهان هستند؛ جمعیتی که به‌دلیل رشد مداوم، با چالش‌های گسترده‌تری در حوزه زیست‌محیطی و توسعه پایدار روبه‌رو است.

چالش‌های مناطق گرمسیری؛ از جنگل‌زدایی تا تغییرات اقلیمی

گزارش‌های سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که با وجود پیشرفت‌ها، بخش قابل‌توجهی از جمعیت مناطق گرمسیری با مشکلاتی چون فقر، سوءتغذیه و افزایش زاغه‌نشینی مواجه‌اند؛ مشکلاتی که با تغییرات اقلیمی، جنگل‌زدایی، شهرنشینی سریع و نابودی زیستگاه‌ها تشدید می‌شود.

اهمیت مناطق گرمسیری برای جهان بسیار گسترده است. این مناطق دارای بیشترین تنوع زیستی سیاره هستند و اکوسیستم‌های حیاتی مانند جنگل‌های بارانی، صخره‌های مرجانی و جنگل‌های حرا نقش کلیدی در حفظ تعادل آب‌وهوای زمین ایفا می‌کنند. تغییرات در این مناطق، از قطع درختان تا نابودی زیستگاه‌ها، می‌تواند موجب تغییر در الگوهای جهانی بارندگی، تشدید تغییرات اقلیمی و کاهش دسترسی به منابع بالقوه دارویی شود.

نقش مناطق گرمسیری در توسعه پایدار و آینده جهان

بر اساس گزارش «رِمیِتلی»، جنگل‌زدایی در مناطق گرمسیری باعث تغییر میزان کربن موجود در هوا شده و الگوهای هواشناسی از جمله فصلی بودن بارندگی را مختل می‌کند. همچنین نابودی گیاهان و حیوانات نادر ممکن است دسترسی آینده بشر به منابع طبیعی مورد نیاز برای تولید داروهای جدید را با خطر روبه‌رو کند.

گزارش «دیزپدیا» نیز نشان می‌دهد که این مناطق با وجود برخورداری از منابع طبیعی غنی، همچنان با بحران‌هایی همچون جنگل‌زدایی، کاهش تنوع زیستی، تغییرات اقلیمی، افزایش سطح دریا، فقر، نابرابری، آلودگی محیط زیست و دسترسی محدود به آموزش و خدمات بهداشتی روبه‌رو هستند.

روز جهانی مناطق گرمسیری یادآور این نکته است که سلامت این مناطق با سلامت کل سیاره پیوند دارد. حفاظت از اکوسیستم‌های گرمسیری و تقویت جوامع محلی، نقش بنیادی در آینده زیست‌محیطی جهان دارد و هر تغییری در این مناطق می‌تواند پیامدهای وسیعی بر سراسر زمین داشته باشد.