پیش از آنکه جنگ ۴۰ روزه آغاز شود، سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری بهبهان فراخوانی برای نیروهای داوطلب داد. تقی چنگلوایی، کشاورز روستای «اسدآباد» بهبهان، در جمع ۱۵۰ نفری بود که در دوره‌های آتش‌نشانی شرکت کرد. او کمک‌های اولیه، صعود و فرود، امداد و نجات و… را آموزش دید تا در شرایط بحرانی و جنگ بتواند به آسیب‌دیدگان کمک کند. آتش که به جان منطقه شکارممنوع بدیل افتاد، برای اطفای حریق رفت اما در حلقه آتش گرفتار شد. پیکر بی‌جان او را همکارانش به پایین منتقل کردند.

به گفته «ابوطالب کرایی»، مسئول و رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری بهبهان، منطقه حریق صعب‌العبور بود و نیروهای مردمی به آن دسترسی نداشتند. «آتش‌نشان‌ها که نیروهای زبده‌ای بودند برای کمک اعزام و با بالگرد به قله منتقل شدند.»

حوالی ظهر دمای هوا بالا رفت و به بالای ۴۳ درجه رسید و حجم آتش زیاد شد. همزمان وزش باد شدت گرفت و مسیر آن تغییر یافت. تقی چنگلوایی و «فایز عبادی» در میان آتش گیر افتادند. فاصله آنها با هم پنج، شش متر بود. دو راه داشتند؛ یا پشت درخت پناه بگیرند یا از دره پایین بپرند. عبادی به لحاظ نقطه قرارگیری وضعیت بهتری داشت و پایین پرید، هرچند آرنج دست راست، انگشتان، پشت کمر و کتفش بر اثر حرارت آتش متورم شد و هم‌اکنون در بیمارستان حضرت ولیعصر بهبهان در حال مداواست. چنگلوایی تلاش کرد پشت درختی پناه بگیرد. «محل استقرارش طوری بود که اگر از دره پایین می‌پرید هم آسیب فراوانی می‌دید. آتش به او رسید و باعث شد ناحیه لب، زبان و دستگاه گوارش او کاملاً بسوزد.»

با وجود سوختگی زیاد، این آتش‌نشان داوطلب زنده بود. همکارانش شروع به انجام کمک‌های اولیه کردند و خنک‌سازی را برایش انجام دادند. اما صعب‌العبور بودن مسیر، کار را برای انتقالش به پایین مشکل کرد. با وجود اینکه بالگرد اورژانس، اورژانس بهبهان، نفت گچساران و ارتش در محل حضور داشتند، به‌واسطه شرایط جوی اجازه پرواز داده نشد و اعلام کردند باید تا ساعت پنج عصر که دمای هوا به ۴۰ درجه برسد، صبر کنند. بالگرد که حوالی عصر به منطقه حریق پرواز کرد، ساعتی از شهادت چنگلوایی می‌گذشت. «او تا لحظات آخر دوام آورد ولی وقتی اورژانس هوایی رسید، تمام کرده بود.»

آیا چنگلوایی سابقه حضور در برنامه‌های حریق را داشت و در این زمینه آموزش دیده بود؟ پاسخ کرایی به این پرسش مثبت است. به گفته او، اهالی روستاهای منطقه هر ساله با بحث آتش زدن کاه و کلش مواجهند. این حریق‌ها معمولاً به دامنه کوه می‌رسد و اهالی به شکل خودجوش برای اطفای آن می‌روند. «چنگلوایی آموزش‌های لازم را دیده بود.»

حرف مسئول و رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری بهبهان این است که شهادت چنگلوایی به‌واسطه سهل‌انگاری یا نابلدی اتفاق نیفتاده است. «او می‌دانست که شرایط کوهستان و حریق چطور است. می‌دانست که ممکن است برایش اتفاقی بیفتد اما انتخابش این بود که برای حفاظت از طبیعت و وطن در دمای ۴۵ درجه برای اطفای حریق به ارتفاعات برود.»

داوطلبان در حریق‌های زاگرس به شهادت می‌رسند اما تا زمانی که این شهادت از سوی نهادهای متولی احراز شود، ممکن است سال‌ها طول بکشد. درباره چنگلوایی، با دو دختری که پدرشان را از دست داده‌اند، وضعیت چطور است؟ به گفته کرایی، در محل حریق استاندار در کنار مدیرکل بحران، محیط‌زیست و منابع طبیعی استان خوزستان حضور داشتند و پیگیر این موضوع هستند. «استاندار قول داد که بحث احراز شهادت را دنبال کند. چنگلوایی به‌عنوان آتش‌نشان داوطلب اعزام شده بود و یک نیروی عادی نبود.»

«امید سجادیان»، کنشگر محیط‌زیست، سیستم آتش‌نشانی در شهر و جنگل را کاملاً متفاوت می‌داند. «پارامترها، مؤلفه‌ها و شاخص‌های اطفای حریق در جنگل با یک فضای شهری فرق دارد. کسی که در عرصه‌های طبیعی آتش را خاموش می‌کند باید نقشه‌خوانی بلد باشد، رفتار آتش را بشناسد و بتواند مفری برای خود در نظر بگیرد.»

به گفته این کنشگر محیط‌زیست، مقوله اطفای حریق بسیار پیچیده است؛ حتی کسانی که آموزش دیده‌اند همه چیز را درباره آن نمی‌دانند و باز غافلگیر می‌شوند. «مسئولان باید توضیح دهند که آتش‌نشانان داوطلب چه نوع آموزشی را دیده‌اند. آیا خط آتش را می‌شناسند؟ با ابزار و تجهیزات آشنا هستند؟»

سجادیان اطفای حریق را شامل مراحلی نظیر کنترل، مهار، خاموش کردن و پایش می‌داند. «رفتار آتش تابع متغیرهای زیادی است. کسی که برای اطفای حریق می‌رود باید مسیر فرار و منطقه امن برای خودش در نظر بگیرد. سؤال من این است که چرا تقی چنگلوایی در صخره گیر افتاده است؟ آیا در این آموزش‌ها درباره منطقه امن توضیح داده شده بود؟»
تغییر رویه برای اطفای حریق، مقوله‌ای است که این کنشگر محیط‌زیست بر آن تأکید دارد. «با وجود حریق‌های متعدد زاگرس در سال‌های اخیر، متأسفانه اتفاقات مدام تکرار می‌شوند. بارها گفته‌ایم که باید رویه‌ها عوض شود اما همچنان تغییری را شاهد نیستیم.»