«محمدرضا شیرزادی»، رئیس گروه بیماری‌های قابل انتقال از حیوان به انسان مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، به خبرگزاری ایلنا گفته است: «تعداد موارد حیوان‌گزیدگی در سال قبل افزایش پیدا کرده و به حدود ۳۷۰ هزار نفر رسیده است. این درحالی‌است که در سال ۱۴۰۱ این تعداد حدود ۳۲۰ هزار نفر بوده است. در سال گذشته متأسفانه موارد هاری هم به ۱۸ مورد افزایش پیدا کرده است. این افراد هم از کسانی بوده‌اند که بعد از حیوان‌گزیدگی برای دریافت واکسن هاری به‌موقع به مرکز درمانی مراجعه نکرده‌اند.»

۷۵ درصد گزش‌ها مربوط به سگ‌گزیدگی است
او همچنین گفته است: «از ۳۷۰ هزار مورد گزش ۷۵ درصد سگ‌گزیدگی است و مابقی موارد گزش گربه و سایر حیوانات مانند حیوانات اهلی مانند گاو، گوسفند و حیوانات وحشی در مناطق روستایی است، اما عمده‌ترین قسمت حیوان‌گزیدگی مربوط به سگ‌گزیدگی است و این مهم است که مراقب باشیم تا مورد گزش قرار نگیریم.»
به‌گفتهٔ او، در کشور بالغ بر ۷۰۰ واحد مراقبت و پیشگیری از حیوان گزیدگی و هاری داریم که در مراکز خدمات جامع سلامت به‌صورت ۲۴ساعته خدمات ارائه می‌دهند. افرادی که مورد گزش قرار گرفته‌اند نیز به این مراکز مراجعه و سرم و واکسن دریافت می‌کنند.

هاری و آسیب به انسان و دام
هاری یک بیماری ویروسی است که موجب التهاب مغزی حاد می‌شود. عامل این بیماری نوعی ویروس است که می‌تواند در بدن تمام حیوانات خون‌گرم ایجاد بیماری کند و انسان نیز از این قاعده مستثنی نیست. این ویروس از بزاق حیوان مبتلا به هاری و از طریق محل گزیده‌شده وارد بدن میزبان بعدی می‌شود، درماهیچه‌ها به‌سمت اعصاب انتهایی می‌رود و شروع به تکثیر می‌کند. شیرزادی گفت کلاً گوشتخواران وحشی و اهلی به‌عنوان مخزن بیماری هاری شناخته می‌شوند: «این گوشتخواران بیماری را به سایر پستانداران منتقل می‌کنند و متأسفانه با افزایش جمعیت سگ‌ها در حاشیهٔ شهرها این بیماری از پستانداران وحشی به سگ‌ها منتقل می‌شود و در بین سگ‌ها گسترش پیدا می‌کند و حتی دام‌ها هم به این بیماری مبتلا می‌شوند.»

او همچنین اضافه کرده: «این ویروس پس از ورود به بدن معمولاً به‌طور متوسط در کمتر از سه ماه از طریق اعصاب محیطی به سیستم اعصاب مرکزی وارد می‌شود و باعث بروز علائم در فرد می‌شود. بعد از بروز علائم، بیمار به کما می‌رود و حداکثر در طی دو هفته فوت می‌شود.»
علائم اولیهٔ هاری شامل سرفه، خستگی، تب، سردرد، بدن درد، سوزش در محل گاز گرفتگی، کاهش اشتها، احساس تهوع، درد عضلانی و گلودرد است. همچنین فرد مبتلا در طول این دوره ممکن است به صدا و نور بسیار حساس شود. پس از بروز این مراحل بهبودی فرد مبتلا تقریباً ناممکن است.

آن‌طورکه دستورالعمل‌های بهداشتی مشخص کرده‌اند، افراد پس از گزش توسط حیوانات، چه اهلی و چه وحشی باید سریعاً برای دریافت واکسن به مرکز درمانی مراجعه کنند. این موضوع حتی شامل حیوانات خانگی نیز می‌شود.

شیرزادی در این‌ب اره گفته است: «سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و مسئول کنترل بیماری در این حیوانات هستند. همچنین جمعیت سگ‌ها را باید کنترل کرد و حیوانات رهاشده را مورد واکسیناسیون قرار داد. در مراکز نگهداری سگ‌های ولگرد، واکسیناسیون این حیوانات دنبال می‌شود. نگهداری حیوانات و یا غذا دادن به حیوانات باعث می‌شود احتمال گزش توسط حیوانات بیشتر شود.»

ارقام نجومی واکسیناسیون
مرکز پژوهش‌های مجلس، شهریورماه گذشته در یک مطالعه اعلام کرد تنها در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار دوز واکسن هاری در کشور تزریق شده است. افرادی که به‌دلیل حیوان‌گزیدگی به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند، بین سه تا چهار دوز واکسن هاری دریافت می‌کنند که قیمت هر دوز واکسن بین ۰.۵ تا ۰.۷ یورو است. براساس اعلام مرکز پژوهش‌های مجلس، تنها در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ رقمی بالغ‌بر ۹ میلیون یورو برای تهیهٔ واکسن انسانی هاری هزینه شده است.
طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، هاری در ۱۵۰ کشور جهان وجود دارد و هرساله جان صد‌ها نفر را می‌گیرد که به‌طور متوسط ۴۰ درصد از قربانیان را کودکان زیر ۱۵ سال تشکیل می‌دهند. این سازمان همچنین اعلام کرده که سالانه بیش از ۲۹ میلیون نفر در جهان واکسن هاری دریافت می‌کنند که از صدها هزار مرگ ناشی از هاری جلوگیری می‌کند. اما برای تأمین این میزان واکسن، عددی بالغ‌بر ۸.۶ میلیارد دلار هزینه می‌شود.