زمین همچنان تشنه است

فعال محیط زیست: 

بارش‌های اخیر نتوانسته است خشکسالی چند سال اخیر را جبران کند

بارش‌ها در پاییز امسال نرمال اعلام شده است اما کارشناسان می‌گویند با وجود این نمی‌توان گفت بحران آبی را رد کرده و وضعیت آبی خوبی را پیش رو داریم.

در پاییز پر باران امسال، حدود 92 میلی‌متر بارندگی در کشور ثبت شد که این حجم از بارش نسبت به میانگین 50 سال اخیر حدود 46 درصد افزایش نشان می‌دهد؛ این رقم‌ها به طور خاص در مقایسه با پاییز کم‌بارش و خشک سال گذشته که در همین زمان حدود 30 میلی‌متر بود، رشدی برابر 213 درصد داشته است. 

آنطور که ایسنا می‌نویسد، وزارت نیرو بیانیه‌ای را منتشر و تاکید کرده است که به‌دلیل خشکسالی طولانی مدت گذشته و خشک بودن اراضی، بارندگی کم‌تر به روان‌آب تبدیل شده است. همین امر باعث شده که تغییرات چندانی در موجودی مخازن سدهای کشور اتفاق نیفتد و کماکان حجم برخی از سدها هم‌چون دوستی، کوثر و زاینده‌رود که تامین کننده آب شرب شهرها هستند، نسبت به سال گذشته کاهش داشته باشد.

سارا اردو فعال محیط زیست در گفت‌وگو با پیام ما عنوان کرد: «متاسفانه ما در چهل سال اخیر به دلیل برداشت بی رویه از آب‌های زیر زمینی بسیاری از آب‌های زیر زمینی را مصرف کردیم و چشم به آخرین منابع آبی کشور داریم.بعبارتی تمام حساب‌های پس انداز آبی کشور را مصرف کردیم.

بارش‌های اخیر تنها توانست تا حدی سدهای ما را پرآب کند اما این بارش‌ها هم نتوانسته است خشکسالی و برداشت‌های بی رویه آب از منابع آبی چند سال اخیر را جبران کند. زمین‌های ما هنوز تشنه هستند نمونه آن هم فرونشست‌های اخیر در مناطق و دشت‌های مختلف کشور است.

این بارش‌ها باید هم آب شرب کشور را تامین کند و هم بتواند منابع و ذخایر آبی کشور را پر کند در این صورت می‌توانیم بگوییم که بارش‌ها خوب بوده و خشکسالی را جبران کرده است در صورتی که هنوز این اتفاق نیفتاده است.

از نظر تغییرات اقلیم هنوز نمی‌توانیم بگوییم وارد سال‌های ترسالی شده‌ایم. تغییرات اقلیم تغییرات بارشی را ایجاد می‌کند به نحوی که ممکن است ما در یک روز به اندازه یکسال بارش داشته باشیم و از طرفی هم ممکن است در چند سال پیاپی به اندازه یکسال هم بارش نداشته باشیم. این باعث می‌شود دچار بحران‌هایی شویم که برای کنترل آن باید مدیریت هوشمندانه و دقیقی نیاز است تا در زمان پر بارشی آب را ذخیره و در مواقع کم بارشی استفاده کنیم.»

فشار بیش از حد بر منابع آبی کشور

احد وظیفه مدیر کل پیش ‌بینی و هشدار سریع سازمان هواشناسی پیش از این به پیام ما گفته بود: با وقوع خشکسالی این چند سال اخیر، بعضی پیش بینی کرده بودند که امسال خشکسالی‌ها پایان می‌یابد که باز هم در جواب چنین سخنی باید بگویم چنین حرفی درست نیست چراکه خشکسالی و کمبود بارش‌ در سال‌های قبل به حدی بود که باعث فشار زیادی بر منابع آبی زیر زمینی شد. میانگین بارش در سال‌های گذشته از حد میانگین کمتر بود به خصوص در سال گذشته که با کمبود بارش شدیدی مواجه شدیم. به همین دلیل اگر امسال هم سال آبی خوبی باشد باز هم چنین وضعیتی را جبران نمی‌کند.

وظیفه در پاسخ به این سوال که «چه شرایطی لازم است فراهم شود تا بارش‌های خوبی که بر زمین فرو می‌ریزد را بتوان استفاده کرد و از آن‌ها به عنوان ذخایر نام برد؟» گفته: این موضوع به چندین عامل بستگی دارد. یکی از آنها «شدت بارش» است. عامل دیگر «شیب زمین» است که در جمع شدن این بارش‌ها اثر گذار است. هرچه این شیب بیشتر باشد بارش‌ها در زمین نفوذ نمی‌کند این وضعیت را در مناطق کوهستانی کاملا می‌توان مشاهده کرد. همچنین در زمین‌هایی که تا به حال باران نیامده باشد، منافذ خاک پوشیده است و اولین باران در این زمین‌ها با غبار آغشته شده و تبدیل به گل می‌شود و قدرت نفوذ در زمین را پیدا نمی‌کند«پوشش گیاهی» هم در جذب یا پس زدن آب اثر گذار است. هرچه پوشش گیاهی یک منطقه بیشتر باشد آب بیشتری را به خود می‌گیرد.