اگر فقط به تبلیغات تئاترهایی که به صحنه می‌روند یا فیلم‌هایی که اکران می‌شوند دقت کرده باشید متوجه می‌شوید که گروه‌هایی تکراری و مشابه اجرا و بازی می‌کنند. تعداد قابل توجهی از نویسندگان، به‌خصوص نویسندگان تازه‌کار، برای پیدا کردن کارگردان و تهیه‌کننده با مشکل مواجه‌اند که اگر موفق به شکل‌گیری ارتباط نشوند متن‌شان باید در گوشه‌ای خاک بخورد. «فامون»، پلتفرمی است برای فروش آنلاین متون نمایشی که کمک می‌کند نویسنده‌ها در این فضا کارگردانی برای اجرای آثار خود پیدا کنند و کارگردان‌ها هم به متون نمایشی ایرانی دسترسی داشته باشند. همچنین این استارت‌آپ در «جایزه نوآوری آزاده» که امسال با هدف حمایت از کارآفرینان زن برگزار شد، توانست رتبه سوم را به‌دست بیاورد. در گفت‌وگو با «شکوفه آروین»، موسس و مدیرعامل این استارت‌آپ که خود او نمایشنامه‌نویس و دکترای پژوهش هنر است، درباره ایده شکل‌گیری این پلتفرم و اهداف آن گفت‌وگو کردیم.

خانم آروین! استارت‌آپ «فامون» چطور و با چه هدفی شکل گرفت؟
این استارت‌آپ یک پلتفرم ارتباطی بین نویسندگان و کارگردان‌هاست و ایده آن از آنجا آمد که من نمایشنامه‌نویس هستم و برای پیدا کردن کارگردان و اجرای متن همیشه با مشکل مواجه بودم. چند کارگردان می‌شناختم که اگر آنها امکان اجرای متن را نداشتند، من هم نمی‌توانستم نمایشنامه را اجرا کنم. زمانی که این ایده را با دوستان و همکارانم مطرح کردم، متوجه شدم که آنها هم چنین مشکل مشابهی را دارند. از طرف دیگر کارگردان‌ها هم این شکایت را داشتند که به متن ایرانی باکیفیت دسترسی ندارند. بعد از کمی جست‌وجو متوجه شدم که سایت خارجی‌ای وجود دارد به نام Dramatic Publishing که نویسندگان می‌توانند در این سایت متنشان را به فروش برسانند. بنابراین سعی کردم پلتفرم مشابهی را طراحی کنم.
چه مدت است که فامون آغاز به کار کرده؟
ایده اولیه آن سال 97 شکل گرفت و از سال 98 در پارک علم و فناوری گیلان آغاز به کار کردیم. سال 99 در جشنواره کارآفرینی دانشگاه تهران حائز رتبه شد. سال 1400 به‌عنوان هسته فناور در پارک علم و فناوری مورد حمایت مالی قرار گرفت و در حال حاضر در مرحله ورود به بازار و تجاری‌سازی است.
تا به حال چند نمایشنامه از طریق این استارت‌آپ به فروش رسیده است؟
در حال حاضر یک نمایشنامه. البته هنوز معرفی به بازار صورت نگرفته است اما در مرحله تست یک نمایشنامه به فروش رسیده است.
نویسندگان چطور می‌توانند مطمئن شوند نوشته‌شان مورد سوء‌استفاده قرار نمی‌گیرد و حق کپی رایت رعایت می‌شود؟
نویسنده‌ها در حال حاضر هم این امنیت را ندارند. حتی با وجود اینکه صنف خانه تئاتر را داریم اما هر بار که کسی اعلام می‌کند متنش بدون اجازه یا بدون اسم اجرا شده، قوانین روشن و مشخصی در این زمینه وجود ندارد. اما مزیت فامون این است زمانی که متن‌تان را در این پلتفرم ثبت می‌کنید، تاریخ ثبت، نام و نشانی دارد. همه اینها مرجعیتی ایجاد می‌کند برای اینکه اثبات کنید متن برای شماست و اگر جایی مورد سوءاستفاده قرار گرفت می‌توانید مالکیت متن را با استناد به ثبت در این پلتفرم اعلام و پیگیری قانونی کنید. البته در زمینه تئاتر این زمینه بغرنج نیست به این علت که نمایشنامه بارها می‌تواند اجرا شود اما این قابلیت در فیلمنامه وجود ندارد و یک بار فروخته و یک بار اجرا می‌شود.
چقدر فکر می‌کنید این استارت‌آپ مورد استقبال قرار بگیرد؟
من فکر می‌کنم این نیاز جدی است. البته اهالی تئاتر و سینما به این عادت دارند کار را رابطه‌ای پیش ببرند و تغییر این سیستم به یک سیستم ساختاریافته نیازمند زمینه‌سازی است. اما از آنجایی که ما کمپانی تئاتر و سینما نداریم و جایی وجود ندارد که نویسنده‌ها متن خود را اجرا کنند و در این حوزه خلائی وجود دارد، فکر می‌کنم این پلتفرم با استقبال مواجه شود.
آیا قصد گسترش این پلتفرم را دارید تا فیلمنامه‌نویسان هم بتوانند از این طریق با کارگردانان و تهیه‌کنندگان ارتباط ارتباط بگیرند؟
بله، چون من نمایشنامه‌نویس بودم و پایگاهم در تئاتر بود، سعی کردم با جامعه هدفی آغاز به کار کنم که آن را می‌شناسم تا راحت‌تر اعتماد به وجود بیاید. اما چشم‌انداز من این است که این پلتفرم برای متن فیلمنامه، ترانه، انیمیشن و هر متنی که احتیاج به پروسه اجرا دارد هم گسترش پیدا کند.