| پیام ما | دهمین روز از دی‌ماه هوای تهران باز هم در وضعیت ناسالم قرار گرفت و شرکت کنترل کیفیت هوای تهران اعلام کرد که شرایط ۲۳ ایستگاه به رنگ قرمز درآمده است. خبر آلودگی هوای تهران اگرچه تکراری نیست اما هنوز در این سال‌ها اقدامی عاجل برای حل آن صورت نگرفته تا شهروندان تهرانی هوای سالم را در این فصل سال تنفس کنند.

آلودگی هوا پدیده جدیدی نیست اما در سال‌های گذشته، هوای کثیف در فصول سرد سال بعد از مدت کوتاهی دست از سر شهروندان برمی‌داشت. حالا با گذشت زمان این آلودگی طولانی‌تر از قبل شده و نفس‌ها را به شماره انداخته است.
به گزارش ایرنا، نهم دی‌ماه همزمان با اعلام سکون هوا و انباشت آلایندگی دوباره، کارگروه اضطرار آلودگی هوا در تهران تشکیل جلسه داد و بر اساس آن همه مهدهای کودک تعطیل و همه مقاطع تحصیلی در استان‌ تهران روزهای شنبه، یکشنبه و دوشنبه غیرحضوری شد بی‌آنکه به دغدغه مادران شاغل توجهی شود؛ هرچند که در مصوبات این کارگروه تاکید شده مدیران ادارات با تقاضای مرخصی مادران دارای فرزند دانش‌آموز موافقت کنند اما باید دید این امر تا چه محقق می‌شود.

شهردار تهران، درباره ابلاغ نشدن مصوبه کاهش هزینه بلیت مترو و اتوبوس طبق مصوبه شهرداری در روزهای آلودگی هوا گفت: این مصوبه را با تمام وجود پذیرفتیم اما به دلیل اینکه زیرساخت‌های این مسئله مهیا نشده بود، فعلا نتوانسته‌ایم اجرا کنیم

مُسکن‌های موقتی
باران نمی‌بارد، باد نمی‌وزد و خودرو همچنان با حجم بالا در معابر تردد می‌کند و اینها همه دلیلی است تا شر آلودگی از آسمان این کلانشهر کم نشود. به محض اینکه باد نمی‌وزد و پدیده وارونگی دما رخ می‌دهد تمام هوای تهران را دود و آلودگی فرا می‌گیرد و دیگر نمی‌توان نفس کشید، حال سوال این است که این شرایط تا چه زمانی می‌تواند ادامه داشته باشد؟ به محض اینکه سکون و پایداری جو و کاهش کیفیت هوا اعلام می‌شود بلافاصله جلسه کارگروه اضطرار آلودگی هوا برگزار و تصمیماتی مبنی بر اجرای طرح تردد زوج و فرد خودروها از درب منازل، تعطیلی و یا غیرحضوری شدن مدارس، توقف فعالیت کارخانه‌های شن، ماسه، بتن و آسفالت، جلوگیری از تردد شبانه کامیون‌ها، موتورسیکلت‌ها، خودروهای دودزا و فاقد معاینه فنی اتخاذ می‌شود، همچنین بر استفاده از ماسک‌های مورد تأیید وزارت بهداشت از سوی مردم به‌ویژه گروه‌های حساس شامل کودکان، افراد سالمند، بیماران قلبی و تنفسی، زنان باردار تاکید می‌شود، می‌دانیم که این توصیه‌ها موقتی و به اصطلاح مُسَکِن هستند و باید به دنبال راهکار بود.

نوک پیکان آلودگی هوا به سمت سوخت و خودرو است البته نباید در این میان یک موضوع مهم را فراموش کرد و آن به حداقل رسیدن توان اکولوژیک شهری مانند تهران است، در واقع طبیعت به صورت طبیعی توان خودپالایی دارد یعنی می‌تواند آلودگی‌ها را تا حد زیادی در خود هضم کند اما عملکرد ما انسان‌ها این توان را از طبیعت گرفته

مصوبه را پذیرفتیم، زیرساختِ لازم نبود
با افزایش آلودگی هوا و کاهش کیفیت هوای تهران، بحث استفاده از مترو و اتوبوس برای کاهش آلودگی هوا داغ می‌شود. معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران پیشتر از تمهیداتی برای کاهش آلودگی هوا گفته بود: «شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه برای کاهش آلایندگی اتوبوس‌های تهران در ماه‌های سرد سال تلاش می‌کند با افزایش تعداد ناوگان فعال و همچنین کاهش سرفاصله حرکت اتوبوس‌ها، خدمات مطلوبی را به شهروندان ارائه دهد. همچنین تسریع اعزام اتوبوس‌های تک‌کابین و دو کابین به مراکز معاینه فنی و انجام تعمیرات لازم و تعویض قطعات مستعمل و معیوب برای به حداقل رساندنِ میزان آلودگی ناوگان اتوبوسرانی از جمله تدابیری است که به این منظور اتخاذ شده است. به علاوه بازسازی و اورهال بالغ بر ۵۱۰ دستگاه اتوبوس در بخش خصوصی و عمومی به پایان رسیده و تعداد ۱۴۵ دستگاه دیگر نیز در حال انجام است. همچنین شرکت بهره‌برداری مترو در این روزها حداکثر توان ناوگان ریلی خود را به کار گرفته‌اند و کارکنان مرکز کنترل مترو نظارت مضاعف به عمل می‌آورند تا ایستگاه‌هایی که ازدحام بیشتری دارند با کاهش سرفاصله قطارهای منتهی به آن ایستگاه نسبت به مسافرگیری و جابه‌جایی مسافران آن ایستگاه اقدام کنند. ضمن اینکه نیروهای عملیاتی و کنترل و نظارتی مترو با حداکثر ظرفیت در ایستگاه‌ها و خطوط مرکز کنترل مشغول به فعالیت هستند. شرکت بهره‌برداری مترو سعی می‌کند با خدمات‌رسانی هرچه بهتر، شهروندان تهرانی را برای استفاده بیشتر از مترو تشویق کند.»
همچنین محسن هرمزی، مدیرعامل هلدینگ شرکت راه‌آهن شهری تهران و حومه (مترو) در رابطه با برنامه‌ کاهش آلودگی هوا به «پیام ما» گفته بود: «ما در تلاش هستیم که ایستگاه‌های نیمه‌کاره را هر چه سریعتر به بهره‌برداری برسانیم و زیرساخت‌های مترو را افزایش دهیم تا از بار حمل و نقل شهری و آلودگی هوای تهران بکاهیم. هلدینگ متروی شهر تهران از طریق شرکت بهره‌برداری در حال تشویق مردم به استفاده از حمل و نقل عمومی است و همچنین بنا دارد خط ۶ متروی تهران را راه‌اندازی کند.»
کاهش هزینه بلیت مترو اتوبوس از دیگر راهکارها برای استفاده مردم از حمل و نقل عمومی در روزهای آلوده است. اما علیرضا زاکانی، شهردار تهران، روز شنبه در حاشیه مراسم آغاز عملیات احداث و تکمیل ۲۳ تقاطع غیرهمسطح درباره ابلاغ نشدن مصوبه کاهش هزینه بلیت مترو و اتوبوس طبق مصوبه شهرداری در روزهای آلودگی هوا گفت: این مصوبه را با تمام وجود پذیرفتیم اما به دلیل اینکه زیرساخت‌های این مسئله مهیا نشده بود، فعلا نتوانسته‌ایم اجرا کنیم.
مقصر خودرو است
تمام این مشکلات و آلودگی هوا در حالی رخ می دهد که ما قانون جامع هوای پاک را داریم اما به نظر می‌رسد دستگاه‌های متولی به اجرای مفاد این قانون بی‌توجه هستند، اما معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست هفته گذشته در حاشیه جلسه هیئت دولت اعلام کرده بود: دولت با رویکردی جامع به سمت و سویی رفت که تمام دستگاه‌هایی که در قانون هوای پاک وظیفه دارند مکلف هستند، کار خود را انجام دهند.
علی سلاجقه گفت: ۱۱ دستگاه اصلی در قانون هوای پاک مسئولیت‌های مهمی را پذیرفتند و حتماً تا پایان سال ۱۴۰۱ شاهد اتفاق‌های خوبی درباره اجرای این قانون خواهیم بود.
او همچنین درباره تخصیص اعتبارات لازم برای اجرای قانون هوای پاک عنوان کرد: بعضی از دستگاه‌ها مانند وزارت نفت در بحث سوخت و یا وزارت صمت تأثیرات مهم‌تری در قانون هوای پاک دارند و طبعاً اعتبارات بیشتری نیز به دلیل نوع مسئولیت این دستگاه‌ها لازم است در نظر گرفته شود.
با این حساب نوک پیکان آلودگی هوا به سمت سوخت و خودرو است البته نباید در این میان یک موضوع مهم را فراموش کرد و آن به حداقل رسیدن توان اکولوژیک شهری مانند تهران است، در واقع طبیعت به صورت طبیعی توان خودپالایی دارد یعنی می‌تواند آلودگی‌ها را تا حد زیادی در خود هضم کند اما عملکرد ما انسان‌ها این توان را از طبیعت گرفته و توان خودپالایی به پایین‌ترین حد ممکن رسیده است، با یک مثال شاید راحت‌تر این مسئله جا بیفتد مثلا شاید ۱۰ سال پیش هوا می‌توانست آلودگی خودروها را به مدت مثلا یک هفته در خود هضم کند اما اکنون یک روز هم دوام نمی‌آورد و به محض پایداری و سکون در جو، آلودگی به مرز ناسالم برای تمام گروه‌ها می‌رسد، این موقع است که تمام امیدمان به وزش باد است تا آلودگی را متواری کند.
سرپرست دفتر هوا و اقلیم سازمان حفاظت محیط‌زیست درباره علت آلودگی هوا به خبرنگار محیط زیست ایرنا گفته بود: علت آلودگی هوا امسال هم مانند سال‌های قبل، تردد زیاد خودروها در سطح شهر است، فقط کافی است یک سر به خیابان‌ها بزنید و ترافیک را ببینید؛ این در حالی است که حجم زیادی از این خودروها فرسوده و عامل انتشار آلودگی هستند، حال زمانی که در ترافیک درجا کار می‌کنند این انتشار تا پنج برابر نسبت به زمان حرکت بیشتر می‌شود.