بازداشت تعدادی از هنرمندان در پی اعتراض‌های هفته‌های اخیر در کشور موجب شد تا انجمن‌های صنفی با صدور بیانیه‌هایی از بازداشت هنرمندان انتقاد کنند. در تازه‌ترین اتفاق انجمن صنفی فیلمنامه‌نویسان سینما در بیانیه‌ای فعالیت‌های خود را به حالت تعلیق درآورد. اما پرسش این است که صدور این بیانیه‌ها چقدر بر تصمیم‌های مسئولان اثر می‌گذارد؟ احمد طالبی‌نژاد، منتقد سینما، بر این نظر است که صدور این بیانیه‌ها چندان راهگشا نیست.
در روزهای اخیر اخبار مختلفی درباره بازداشت هنرمندان منتشر شده است و در پی این بازداشت‌ها، کمیته‌ای برای پیگیری وضعیت آنها تشکیل شد. مهدی کوهیان، عضو کمیته پیگیری وضعیت هنرمندان بازداشتی، در گفت‌وگو با بخش آنلاین روزنامه شرق در رابطه با تعداد افراد بازداشت‌شده از اهالی سینما گفته بود: «تعداد کسانی که بازداشت شده‌اند در واقع حدود ۴۰ نفر است اما همه آنها افراد مشهور نیستند. افراد گمنام بسیاری در میان بازداشت‌شدگان اهالی سینما هستند که ما برای حفظ حریم شخصی آنان تا زمانی که خانواده‌هایشان اسامی بازداشت‌شدگان را اعلام نکنند، از رسانه‌ای کردن اسامی افراد خودداری می‌کنیم.»
او در ادامه تاکید کرده بود: «نباید تصور شود که تعداد بازداشت شدگان اهالی سینما کم است یا فقط به افراد چهره ختم می‌شود.»
انجمن صنفی فیلمنامه‌نویسان در بیانیه‌ای اعلام کرده که همه فعالیت‌های صنفی خود را به حالت تعلیق در می‌آورد. این خبر پس از آن منتشر شد که بسیاری از بازیگران سینما و فعالان این حوزه بازداشت شدند.
هیئت مدیره این انجمن در این بیانیه گفته است: «نویسندگان فیلمنامه داوطلبانه قلم به‌دست می‌گیرند تا درباره مردم بنویسند؛ درباره آزادی، عدالت و کرامت انسان. این مفاهیم، مطالبات اصلی مردمی‌ست که این روزها نارضایتی خود را به هزار زبان ابراز می‌کنند.
ما فیلمنامه‌نویسان با اندکی امید صبور ماندیم، به انتظار پاسخ حاکمیت، اما نادیده انگاشتن و انکار مطالبات مردم، گسیختگی و انسدادِ بی‌سابقه‌ای میان اراده حاکمیت و خواست مردم ایجاد کرده که اینک سخن گفتن از آزادی و عدالت و کرامت انسان، ناممکن، و بدتر از آن بیهوده می‌نماید. در زمانه‌ای که نوشتنِ حتی پاره‌ای کم‌تر از حقیقت، و نگفتن تمامِ حقیقت، چیزی جز دروغ نیست، ما تصمیم گرفتیم تمام فعالیت‌های صنفی خود را به حالت تعلیق درآوریم و کلماتِ دل‌مان را به امید رسیدن روزهای خوش، گرم کنیم.»
در ادامه متن بیانیه آمده است: «تا فرجام نامعلوم این شرایط، اعضای صنف می‌توانند بر اساس میل و اراده خود، برای دیگران و برای خویش بنویسند و یا فعالیت حرفه‌ای خود را متوقف کنند؛ اما مدیریت صنف، بنا به وظیفه اجتماعی و حرفه‌ای خود، فعلا از هرگونه ارتباط با نهادهای دولتی و در هر سطحی، اجتناب می‌کند. چراکه عمیقا درک می‌کنیم که در این زمانه نو، ما دیگر صدای مردم نیستیم، بلکه این مردم هستند که به‌عنوان قوی‌ترین نهاد اجتماعی سخن می‌گویند و ما سخن آن‌ها را شنیده‌ایم.»
احمد طالبی‌نژاد، نویسنده و منتقد سینما درباره تاثیر این نوع بیانیه‌ها به «پیام ما» می‌گوید: «صدور بیانیه از طرف صنف‌ها و گروه‌های اجتماعی در همه جای دنیا رایج است و تاثیراتی دارد مشروط بر اینکه مخاطب این بیانیه‎ها برای آرای مردم ارزش قائل باشد. ولی برای جامعه ما که معمولا گوش شنوایی برای حرف‌های مردم و صنف‌ها وجود ندارد این بیانیه در حد رفع تکلیف است. خود دوستان فیلمنامه‌نویس هم می‌دانند که تاثیر زیادی نخواهد داشت. نه فقط این صنف بلکه هر صنف دیگری هم بیانیه دهد حالت رفع تکلیف دارد.»
او با بیان اینکه به‌جای بیانیه باید کارهای دیگری انجام داد، ادامه می‌دهد: «انجمن منتقدان اعلام کرد که ما امسال در هیچ جشنواره‌ای شرکت نخواهیم کرد بدون اینکه بگوید اعتصاب کرده‌ایم. این شرکت نکردن یک اقدام عملی است و با بیانیه لفظی تفاوت دارد. بیانیه دادن مثل شعار دادن در یک آپارتمان بدون پنجره است. اینها زیاد کارساز نیست. در عین حال بدون تاثیر هم نمی‌تواند باشد. وقتی یک صنفی اعلام همراهی با مردم می‌کند خود این برانگیزاننده است.»
تحریمِ بدون تاثیر
همزمان با نزدیک شدن به جشنواره فیلم فجر، انجمن صنفی فیلمنامه‌نویسان در این بیانیه اعلام کرده که: «اعضای این هیئت مدیره در هیچ رویداد سینمایی پیش‌ رو مشارکتی نخواهند داشت.» در بخش پایانی این خبر آمده است: «در ماه‌های آتی در هیچ‌ یک از جشنواره‌های پیش رو هیچ حضوری نداشته و نخواهیم داشت و هیچ مسئولیتی را هم نمی‌پذیریم.»
طالبی‌نژاد درباره تاثیر این تحریم و دستاورد آن می‌گوید: «فیلمنامه‌نویسان نمی‌توانند در مورد حضور فیلمنامه در جشنواره تصمیم بگیرند. آنها فیلمنامه را فروخته و تهیه‌کننده و کارگردان تصمیم می‌گیرد که فیلم به جشنواره برود یا نه.»
او ادامه می‌دهد: «مثلا وقتی یک بازیگر می‌گوید جشنواره را تحریم می‌کنم، فیلم در جشنواره اکران می‌شود و مستلزم حضور بازیگر نیست. کما اینکه در سال گذشته هم این موضوع پیش آمد. در اینجا هم این مسئله دست خود فیلمنامه‌نویس نیست. این حرف شاید در حد شعار نباشد اما تاثیری هم ندارد.»