|پیام‌ما| حوالی ظهر روز پنجشنبه هفته گذشته جنگل‌های محدوده یانه سر، رادکان و درازنو در کردکوی دچار حریق شدند. هواشناسی گلستان در روزهای اخیر با اعلام افزایش دما، نسبت به احتمال آتش‌سوزی در جنگل‌های هیرکانی هشدار داده بود و در نهایت آتش به جان جنگل خورد و تا زمان نوشته شدن این گزارش هم هنوز در ارتفاعات شعله‌ها زبانه می‌کشند.

روز گذشته بالگردی برای خاموش کردن آتش‌ به منطقه رفت اما موفقیت چندانی نداشت و رسول حسام، مدیرکل مدیریت بحران استانداری گلستان گفت که در صورت مهیا بودن شرایط سه فروند بالگرد برای مشارکت در عملیات اطفای حریق جنگل‌های کردکوی از شنبه به این استان ارسال می‌شوند. «ده‌ها دستگاه خودروی آتش نشانی، تراکتورهای آب پاش، ادوات راهداری و خودرو های کمک دار در منطقه جنگلی کردکوی حضور دارند و بیش از ۱۰۰ نیروی تازه نفس از دستگاه‌های مختلف تا بامداد فردا به نیروهای حاضر در عملیات افزود می‌شوند.» بالگردها اما امکان پرواز نداشتند. مه غلیظ مانع اصلی حضور آنها برای خاموش کردن آتش شد و الهه موسوی، خبرنگار حوزه محیط زیست که در منطقه حضور دارد هم به «پیام ما» می‌گوید مه آنچنان غلیظ بوده که امکان پرواز آنها ممکن نشده است «آنها ساعات محدودی پرواز می‌کنند و بعد از هربار آب ریختن باید برای آب‌گیری برگردند و همین هم زمان‌بر است. در حال حاضر به دلیل وضعیت جوی آنها در فرودگاه گرگان مستقر هستند و شرایط پرواز وجود ندارد.» او می‌گوید حالا آتش‌سوزی به سومین روز خود نزدیک می‌شود و تنها امید این است که همین ابرها و مه، با بارش باران همراه شوند و آتش در ارتفاعات خاموش شود «شرایط در منطقه واقعا سخت است. وزش باد شدید است و آتش‌سوزی هم گسترده بوده است. همین هم باعث شد تا تعدادی از نیروها مصدوم شوند و به دلیل دود ناشی از آتش خفگی ایجاد شود.»
موسوی همچنان بر کمبود امکانات تاکید می‌کند و می‌گوید از میان صد نیروی حاضر در منطقه حداقل 50 نفرشان با دستان خالی درحال خاموش کردن آتش هستند و این مشکل به دلیل صعب العبور بودن راه‌ها هم بیش از پیش خود را نشان داده است. عبدالرحیم لطفی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان هم با اشاره به کمبود تجهیزات فردی به علت تعدد حریق‌ها در استان گفت: «از طریق سازمان جنگل‌ها، از ۴ استان همجوار استان درخواست شده تا تجهیزات فردی برای مقابله با حریق را به استان گلستان ارسال کنند.»
تعارض منافع، عامل آتش‌سوزی
هنوز از میزان دقیق خسارات و تلفات اطلاع دقیقی در دست نیست اما منطقه حفاظت شده جهان‌نما به گفته یکی از محیط بانان که نخواست نامش در این گزارش بیاید مدت کمی است که طعمه حریق می‌شود و پیش از این شاهد آتش زدن‌هایی از این دست در این مناطق نبودند. او می گوید یکی از دلایل این اتفاق تعارض منافع ایجاد شده میان جامعه محلی با رئیس جدید منابع طبیعی کردکوی است و به دلیل برخوردهای بعضا ناشایست انجام گرفته، عده‌ای برای انتقام‌گیری ممکن است تصمیم به چنین کاری گرفته باشند «من سال‌هاست در این منطقه شاهد آتش، آن‌هم در این ابعاد نبوده‌ام. این آتش را در شرق و غرب برپا کرده‌اند و همین هم باعث شده امکان رسیدگی و خاموش کردن توسط نیروهای موجود کم باشد. این‌کار با تصمیم و فکر اتفاق افتاده و باز هم همان ناراحتی جامعه محلی از برخوردهای نادرست می‌تواند یکی از دلایلش باشد.»او به آتش‌سوزی شهریور ماه در این منطقه هم اشاره می‌کند و می‌گوید این تعارض منافع در حدود چند ماه است که شکل گرفته و در همین مدت اندک هم شاهد آتش‌های بزرگ بوده‌ایم «در آتشی که شهریور‌ماه به‌جان منطقه جهان‌نما افتاد، گفتند 150 هکتار از بین رفته اما نقشه‌های توپوگرافی از سوختن حدود 300 هکتار خبر می‌دهد که این برای ما بسیار ناراحت‌کننده است».
این فعال حوزه می‌گوید آنچه ما را بیشتر از گذشته نگران کرده این است که در چندین سال گذشته فقط دو تا سه مورد آتش‌سوزی و آن هم به صورت نقطه‌ای و محدود داشتیم و حالا در مدتی به این کوتاهی شاهد دو آتش بزرگ، آن هم در عرصه‌های جنگلی اُرس و شاخه زاد هستیم که ارس‌ها برایمان از اهمیت زیادی برخوردارند.» وجود دلایل انسانی برای این آتش‌سوزی، دلیلی بود که روز گذشته رئیس کل دادگستری گلستان دستور ویژه برای شناسایی و برخورد با عاملان آتش‌سوزی جنگل‌های درازنو کردکوی را صادر کند.
حیدر آسیابی در این خصوص گفت: «دادستان کردکوی ماموریت دارد موضوع آتش‌سوزی جنگل‌های منطقه حفاظت‌شده جهان نما و منطقه درازنو را به صورت ویژه بررسی و عاملان آن را شناسایی کند و عوامل انسانی این آتش‌سوزی‌ها شناسایی و در اسرع وقت به‌سزای عمل خود می‌رسانند.»به گفته او جنگل‌های هیرکانی، گنجینه و میراث کهن کشور است و آتش‌سوزی گسترده جنگل های منطقه حفاظت شده جهان نما در کمتر از یک ماه، جای تاسف دارد.
گلستان، دومین منطقه پر آتش کشور
عصر دیروز آخرین خبرهای رسمی از منطقه را مسعود منصور، رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری داد. به گفته او در نتیجه تلاش گسترده نیروهای مردمی و امدادی با بهره‌گیری از حداکثر توان ممکن، سطح آتش ارتفاعات جنگلی زرشک‌چال درازنوی کردکوی نسبت به روزگذشته حدود ۸۰ درصد کمتر شد. او به دلایل آتش‌سوزی در منطقه هم پرداخت و گفت که با توجه به دستگیری باند قاچاق چوب در منطقه به احتمال زیاد عامل انسانی بروز این حادثه است. «منطقه از طریق دوربین های نظارتی در حال پایش است تا عوامل بروز آتش‌سوزی شناسایی و معرفی شوند.» به گفته منصور سال قبل ۲ هزار و ۶۶۲ مورد با سطح ۳۹ هزار و ۵۰۰ هکتار آتش‌سوزی در عرصه‌های منابع طبیعی کشور ثبت شد که امسال از لحاظ تعداد و سطح با ۴۵ درصد کاهش به هزار و ۴۶۰ مورد با سطح ۲۳ هزار هکتار کاهش یافته است. «استان فارس با ۵۲۹ مورد و سطح ۱۴ هزار و ۸۰۰ هکتار شاهد بیشترین آتش‌سوزی بود و گلستان با ۱۹۹ مورد و ۱۰ هزار و ۷۰۰ هکتار رتبه دوم کشور را به خود اختصاص داد.» تا روز گذشته تعداد تیم‌های امدادی مستقر در منطقه هم زیاد بود و به گفته فرهاد میقانی، مدیرعامل هلال‌احمر گلستان، هفت تیم امدادی شامل ۱۸ نیروی عملیاتی از شعبه کردکوی، پایگاه‌های امداد و نجات درازنو، بندرترکمن، آق‌قلا به همراه تیم مرکز استان و واکنش سریع برای پشتیبانی امدادی نیروهای عملیات اطفای حریق در محل حادثه مستقر شدند. «پنج نفر از نیروهای عملیات اطفای حریق مصدوم شدند که یک مرد ۳۰ ساله به دلیل ترومای پای راست به بیمارستان امیرالمومنین کردکوی اعزام و سایر مصدومان با صدمه جزئی به صورت سرپایی مداوا شدند».گلستان ۴۵۲ هزار هکتار عرصه جنگلی و ۸۶۲ هزار هکتار عرصه مرتعی دارد که جزو مناطق پرخطر از نظر وقوع آتش‌سوزی هستند و گردشگران، دامداران و حاشیه‌نشینان جنگل‌ها و مراتع نقش بسزایی در حفظ و نگهداری این نعمت خدادادی دارند. خشکسالی‌های امسال موجب شد تا ریسک وقوع حریق در زیستگاه‌های استان افزایش یابد و حالا فعالان محلی از تعارض منافع و عمدی بودن آتش‌سوزی‌ها می‌گویند. نکته‌ای که باید مسئولان محلی به آن توجه کنند و به دنبال راهی برای همراه کردن جامعه محلی با خود برآیند.