قدرت گرفتن طالبان در افغانستان و بی‌ثباتی در این کشور در ماه گذشته به مهم‌ترین مساله منطقه تبدیل شده است. همسایگان افغانستان نگرانند که این وضعیت به گسترش تروریسم و ناامنی در منطقه تبدیل شود. سخنگوی وزارت امور خارجه هم اشاره کرده است که در نشست سران شانگهای یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث در میان کشورهای همسایه افغانستان همین مساله بوده و این کشورها تاکید دارند افغانستان باید برای همسایگان امن باشد.

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری با رسانه‌ها درمورد برنامه هیات ایرانی برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل صحبت کرد. او از سفر وزیر امروز خارجه در روز دوشنبه به نیویورک خبر داد و گفت: «در این سفر چند روزه و کوتاه او حدود 45 ملاقات دوجانبه با وزیران امور خارجه کشورهای مختلف از قاره‌های مختلف خواهد داشت.»بر اساس گفته او حسین امیرعبداللهیان در این سفر با دبیرکل سازمان ملل و روسای برخی از سازمان‌های بین‌المللی هم دیدار می‌کند.
‌خطیب‌زاده همچنین در در مورد اینکه رئیس جمهور برای شرکت در این مجمع به نیویورک سفر نمی‌کند، توضیح داد: «رئیس جمهور مانند روسای جمهور تعداد زیادی از کشورها به صورت برخط در مجمع عمومی سازمان ملل متحد سخنرانی می کند که فکر می کنم این سخنرانی در روز سه شنبه خواهد بود.»
او علت این مساله را شرایط ویژه کرونایی و پروتکل‌هایی که قبل و بعد از سفر باید انجام می‌شد، اعلام کرد.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالات خبرنگاران در مورد احتمال برگزاری نشست وزیران امور خارجه ایران و گروه 4+1 در نیویورک گفت:« من به شما تاکید می‌کنم که اگر ببینیم این ملاقات می‌تواند در مسیر آنچه که گفتیم یعنی مذاکره، سودمند باشد در مورد این موضوع تصمیم می‌گیریم. هنوز تصمیمی در مورد این موضوع اتخاذ نشده است و باید دید دستورکار آن چیست.»
خطیب‌زاده تاکید کرد که امیرعبداللهیان در سفر به نیویورک به صورت جداگانه و دو جانبه با همه وزرای خارجه 4+1 دیدار و رایزنی می‌کند. او افزود: «اگر دستور کار ویژه‌ای بود می‌تواند به صورت جمعی بین ایران و 4+1 برگزار شود ولی همانطور که گفتم تا الان تصمیمی در این خصوص گرفته نشده است.»سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این سوال که آیا در جریان سفر هیات ایرانی به نیویورک برنامه‌ای برای ملاقات هیات‌های ایرانی و آمریکایی وجود دارد، گفت: «خیر، برنامه ای در این زمینه وجود ندارد.»خطیب‌زاده در ادامه این نشست در وضعیت آوارگان افغانستانی در مرزهای شرقی کشور و دادن ویزا به آنها برای سفر به ایران به حضور حدود چهار میلیون تبعه افغانستانی در چهار دهه گذشته است در ایران اشاره کرد و گفت که اکنون بر اساس تخمین‌ها حدود نیم میلیون افغانستانی بدون جا شده‌اند. او ادامه داد: « برخی از افغانستانی‌ها به صورت قانونی و برخی نیز به صورت غیر‌قانونی وارد ایران شده‌اند. شما خودتان می‌دانید موضوع شیوع کرونا موضوعی بسیار جدی است و به‌رغم فشارهای اقتصادی که بر اقتصاد ایران وجود دارد ما تلاش کرده‌ایم تا آنجایی که امکان دارد و بضاعت ما می‌رسد کمک کنیم ولی واقعیت آن است که پذیرفتن بیش از چهار میلیون مهاجر افغانستانی با توجه به واقعیت‌ها و شرایط اقتصادی کشور برای مردم و اقتصاد ایران کار سختی است، آن هم بدون کمک از ضروری سازمان‌های بین المللی.»
سخنگوی وزارت خارجه با اظهار امیدواری برای واکسیناسیون مهاجران افغانستانی در ایران، گفت:«از سازمان‌های بین المللی خواسته‌ایم که به ما کمک کنند تا از این وضعیت عبور کنیم.» خطیب‌زاده از تلاش برای مرتفع شدن مبادلات تجاری میان بخش خصوصی ایران و افغانستان خبر داد و به صحبت‌های انجام شده در حاشیه اجلاس شانگهای در مورد افغانستان اشاره کرد: « تاکید بر این شد که افغانستان باید محلی عاری از تروریسم و محیطی امن برای همسایگان باشد و همه در راستای ایجاد صلح و ثبات و توسعه برای مردم افغانستان همکاری کنند.
خواست مردم افغانستان و اراده آنها در آینده این کشور محقق شود و اینکه هیچ دخالت خارجی توسط هیچ کشوری در افغانستان قابل قبول نیست و همه باید کمک کنند که مردم افغانستان در مورد آینده خودشان تصمیم گیری کنند.»
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در مورد نشست کشورهای همسایه افغانستان که قرار است در تهران برگزار شود و تاثیر این موضوع در حل بحران افغانستان گفت: «آنچه امروز در افغانستان رخ می‌دهد راه حل معجزه‌آمیز ندارد آنچه که اتفاق می‌افتد باید با خواست و اراده مردم این کشور پیوند بخورد و کشورهای منطقه و همسایه به تحقق این روند کمک کنند و بپرهیزند از اینکه خواست و اراده‌ای به مردم افغانستان تحمیل کنند و به مسیری بروند که بجای اعتمادسازی، اعتمادزدایی ایجاد کنند.»
او در مورد تاریخ برگزاری نشست توضیح داد که این تاریخ در حال بررسی است ولی رایزنی بین کشورهای منطقه و همسایه در جریان است رفت و آمدها در پایتخت‌ها در حال انجام است و نمایندگان ویژه کشورها در امور افغانستان با یکدیگر مشورت و رایزنی دارند.
عضویت در شانگهای
و مساله AFTF
در این نشست یکی از خبرنگاران در مورد اینکه ایران به عضویت دائم سازمان شانگهای درآمده اما برخی از کارشناسان معتقدند که در مسیر بهره‌برداری ایران از عضویت در این سازمان موانعی، از جمله نپیوستن ایران به FATF و قرار گرفتن در لیست سیاه وجود دارد، سوال کرد. خطیب‌زاده درپاسخ به او به فرآیند قانونی طولانی عضویت ایران در این سازمان اشاره کرد:« آنچه که در مورد تایید نهایی سند عضویت ایران در سازمان شانگهای گفته شده آغاز یک پروسه قانونی است که ممکن است یک سال تا یک سال و نیم طول بکشد و در طول این مدت باید یک سری کارهای تشریفاتی و آیین‌نامه‌ای از جمله تایید تمامی اسناد سازمان همکاری‌های شانگهای توسط نهادهای ذی‌ربط در ایران از جمله مجلس شورای اسلامی صورت بگیرد. بنابراین این تایید نهایی آغاز یک پروسه آئین نامه‌ای و تشریفاتی برای عضویت دائم است.»
او در ادامه همچنان از دادن پاسخ مستقیم در مورد اهمیت تصویب FATF برای استفاده از مزیت‌های عضویت در سازمان همکاری‌های شانگهای خودداری کرد و گفت: «اجازه بدهیم در مورد موضوع موانع بعدا اظهار نظر کنیم».
خطیب‌زاده با بیان اینکه طبق اظهار نظر برخی دیگر از کشورهای عضو این سازمان از جمله رئیس جمهور روسیه حضور ایران در شانگهای باعث قدرتمندتر شدن این سازمان می‌شود، اظهار کرد: «ساز و کار درونی این سازمان برای ما مهم است و تلاش داریم که این ساز و کارها را با همکاری و کمک دیگر اعضا اجرا کنیم. عضویت ایران در این سازمان پایان عملی پروژه انزوای ایران توسط برخی از کنشگران بین‌المللی از جمله آمریکا بود و این موضوع نشان دیگری از شکست خوردن اینگونه سیاست‌های یکجانبه دارد.»
خطیب‌زاده در مورد موضوع FATF و نگاه وزارت خارجه در دوران جدید به این موضوع گفت: «درخواست دارم که اجازه دهیم که این مسئله در بستر خودش جلو برود، مجمع تشخیص مصلحت نظام در یک محیط کاملا فنی و حرفه ای در حال بررسی این موضوع است و تصمیم خود در این زمینه را اعلام می‌کنند.»
صدور مجوز های جدید برای واردات واکسن
به گزارش ایسنا، سخنگوی وزارت خارجه همچنین اعلام کرد که در ماه آتی هم حدود 60 میلیون دز واکسن وارد می‌شود، او ادامه داد: «‌در مورد اینکه چه واکسنی وارد ایران شود مرجع صلاحیت‌دار وزارت بهداشت است و هر واکسنی که مورد تایید وزارت بهداشت باشد وارد می‌شود. برخی واکسن‌هایی که توسط آمریکای شمالی در حال تولید است در کشورهای دیگر خط تولید دارد و اخیرا مجوز واردات این واکسن‌ها صادر شده است.»