یکی از مسئولان بحران و سوانح طبیعی چند بار در مصاحبه‌هایی از ابتدای سال ۱۴۰۳ عنوان کرده که براساس بررسی‌هایی که انجام داده‌اند، خشکسالی در سال دیگر به پایان می‌رسد. خشکسالی فقدان بارندگی است و برخلاف رخدادهای ناگهانی مانند سیلاب ناگهانی،  اغلب به‌عنوان یک «پدیدۀ خزنده» توصیف می‌شود. زیرا به آرامی بخش‌های زیادی از جامعه را تحت اثر قرار می‌دهد و در مقیاس‌های زمانی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و درازمدت عمل می‌کند.

آیا با سیلاب‌های ناگهانی مانند سیلاب‌هایی که در ۵ تا ۷ تیر ۱۴۰۳ در زیرآب و کجور و چالوس رخ دادند، می‌توانیم به رفع مشکل بی‌آبی امیدوار باشیم؟ البته که نه! به این دلیل که حجم آبی که در این مدت از بارش‌ها روان شده، محدود بوده و خشکسالی سال‌هاست که در این نواحی تداوم دارد. اشباع خاک به‌دلیل بارندگی بیشتر در برخی مناطق، به‌عنوان یکی از پیامدهای تغییر اقلیمی و عدم توانایی جذب آب بیشتر، همگی با ساخت جاده‌ها، خانه‌ها، پارکینگ‌ها و… مرتبط‌اند. این سطوح اکنون غیرقابل جذب هستند و بارانی که بر روی آن‌ها می‌بارد، به‌سادگی روان می‌شود. افزایش زهکشی دشت‌های سیلابی سابق، «دریچه‌های ایمنی» طبیعت برای سرریز رودخانه هستند. اما با ازبین‌رفتن یا کاهش قابل‌ملاحظۀ آن‌ها، جریان رودخانه افزایش می‌یابد. 

اگر لای‌روبی انجام شده باشد، جریان رواناب بهتر هدایت می‌شود. بارندگی به هر شکلی خشکسالی را تسکین می‌دهد. یک تشبیه خوب ممکن است نحوۀ ارتباط دارو و بیماری با یکدیگر باشد؛ یک دوز دارو می‌تواند علائم بیماری را کاهش دهد، اما معمولاً برای درمان یک بیماری نیاز به یک برنامۀ دارویی مداوم است. به‌همین‌ترتیب، با یک باران، خشکسالی از بین نمی‌رود، اما ممکن است تسکین موقتی را فراهم کند. باران ملایم اثری کوتاه‌مدت دارد. 

طوفان‌های تندری معمولاً در مدت زمان بسیار کوتاهی مقدار زیادی بارندگی تولید می‌کنند؛ بنابراین بیشتر باران به‌جای نفوذ در زمین، به کانال‌های زهکشی و نهرها می‌ریزد. بارانی که نفوذ می‌کند، بهترین دوای درد خشکسالی است. آبی که وارد خاک می‌شود، آب‌های زیرزمینی را تغذیه  و به‌نوبه‌خود پوشش گیاهی را حفظ می‌کند و جریان‌ها را در دوره‌های بدون باران تغذیه می‌کند. بارندگی باعث تسکین پایدار از شرایط خشکسالی می‌شود، اما ممکن است برای شکستن خشکسالی و بازگرداندن شرایط به محدودۀ نرمال، چندین بار در ماه‌های متوالی باید تداوم داشته باشد.

پیش‌بینی و پایش خشکسالی البته دشوار است؛ به‌ویژه زمانی که بخواهیم شروع و پایان دورۀ خشکسالی را مشخص کنیم. بنابراین اظهارنظرهایی مانند آنکه خشکسالی در کشور ما دو سال دیگر تمام می‌شود، عملاً غیرعلمی یا حداقل شبه‌علمی و فاقد استدلال و پایۀ درست است. اثرات خشکسالی نیز از منطقه‌ای به منطقۀ دیگر متفاوت است. به‌دلیل تفاوت‌های اقلیمی، آنچه ممکن است در یک نقطه از کشور خشکسالی تلقی شود، ممکن است در جای دیگری خشکسالی نباشد. بنابراین در مورد پدیدۀ خشکسالی و نحوۀ یافتن راه‌حل برای آن، باید بسیار مراقب باشیم. اینکه ما آن را خوش نمی‌داریم بسیار طبیعی است، ولی قراردادن سیلاب‌های ناگهانی تابستانی به‌عنوان راه‌حل خشکسالی، به‌همین‌ترتیب درست و منطقی نیست.