فناوری و آموزش جایگزین رفتارهای هیجانی در مواجهه با حریق جنگل‌هاجهان با آتش جنگل‌ها چه می‌کنداگر پیچیدگی‌های تغییرات اقلیمی را نادیده بگیریم نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم آتش‌نشانان از ما محافظت کنند

یکشنبه 07 شهریور 1400

تصویر شعله‌های خروشان، درخت‌های زغال‌شده و زمین سوخته برای تمام مردم جهان عادی شده است. از ایران تا ترکیه، یونان تا ایتالیا و کالیفرنیا تا بریتیش‌کلمبیا وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده، مناطق جنگلی و مسکونی بسیاری را تحت تاثیر قرار داده است. تغییرات اقلیمی و روند پرسرعت گرم شدن کره زمین، میزان و شدت وقوع این آتش‌سوزی‌ها را بیشتر کرده است. مقابله با آتش‌سوزی‌های گسترده و جنگلی کار آسانی نیست. زنان و مردان امدادگر که دل به آتش می‌زنند به خوبی آموزش دیده‌اند تا آتش‌سوزی‌های جنگلی را مهار کنند.

با اینکه تغییرات اقلیمی باعث وقوع آتش‌سوزی‌های بیشتری شده و زمین با دمای بیشتر و سریعتری می‌سوزد، تکنیک‌های اولیه مهار آتش با گذشت سال‌ها تغییرات کمی داشته و کار آتش‌نشانان سخت‌تر و فرسایشی‌تر شده است. ویتینگتون، مسئول پیشین روابط عمومی آتش‌نشانی آمریکا می‌گوید که تبعات گرم شدن کره زمین از مقابله با آتش‌سوزی پیشی گرفته است. به گفته ویتینگتون برای درک تغییر ماهیت آتش‌سوزی‌های جنگلی باید شیوه مقابله آن را تغییر داد؛ روش‌های مورد استفاده در گذشته، شیوه یادگیری و شیوه آموزش. ویتینگتون می‌گوید: «خطر همیشه وجود دارد. این بر عهده شماست که بخواهید چقدر در معرض خطر قرار بگیرید. این هنر آتش‌نشانی است.»
ممکن است تجهیزات مورد استفاده از لحاظ فنی تغییر چندانی نکرده باشند اما هنگام برنامه‌ریزی از تجهیزات با تکنولوژی پیشرفته استفاده می‌شود.
امدادگران و آتش‌نشانان چگونه با این آتش‌سوزی‌ها مقابله می‌کنند. بیشتر آمریکایی‌ها از کودکی آموزش می‌بینند تا اگر زمانی دچار حریق شدند از تکنیک سه مرحله‌ای که شامل ایست (توقف کامل)، افتادن روی زمین و غلت خوردن (تا فردی که لباسش دچار حریق شده از رسیدن اکسیژن به آن جلوگیری کند) است، استفاده کنند. بعضی‌ها حتی استفاده از پتوی مخصوص ضد آتش و کپسول آتش‌نشانی را بلدند.
آتش‌سوزی‌های روزافزون و شرایط خطرناک، تکینک‌های خاموش کردن آتش را به چالش کشیده است. اگر پیچیدگی‌های تغییرات اقلیمی را نادیده بگیریم نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم آتش‌نشانان از ما محافظت کنند. از یک سو هلیکوپتر‌ها و تانکرهای هوایی برای پاشیدن آب و مواد شیمیایی مقاوم به آتش و از سوی دیگر امدادگران و آتش‌نشانان کار سخت و خسته‌کننده‌ای را برعهده دارند. برخی از این تکنیک‌ها شامل سوزاندن منطقه‌ای است که سر راه آتش در حال گسترش قرار دارد تا سوخت مورد نیاز آن قطع شود. تانکرهای آب نیز گاهی به کمک آتش‌نشانان می‌آیند و در برخی مناطق کوهستانی نیز ماموران آتش‌نشانی باید به همراه پمپ و شلنگ آتش‌نشانی از کوه‌ها و تپه‌ها بالا روند. اقدامات اولیه امدادگران، استفاده از تجهیزات لازم برای کندن زمین است تا مرزی بدون درخت و پوشش گیاهی به دور آتش درست کنند. امدادگران آنقدر زمین را می‌کنند تا به خاک معدنی برسند.
بسیاری از افرادی که این وظیفه را برعهده دارند کارگران فصلی هستند، برخی از آنها هم زندانی. کیت آنها شامل ابزار تخریب با تکنولوژی غیرپیشرفته مانند اره‌برقی و بیل است. «پولاسکی» وسیله‌ای است که دو سر متفاوت چسبیده بهم دارد: یک طرف تبر و طرف دیگر تیشه‌ای که بتواند کپه‌های گل را از هم جدا کند.
قدرت و تناسب اندام امدادگران هم مسئله مهمی است. در کنار ۴۰ ساعت کلاس آموزشی، آتش‌نشانان باید نشان دهند که می‌توانند ۴۵ دقیقه در حالی که جلیقه‌ای ۲۰ کیلویی به تن دارند راه بروند. این جلیقه‌ها جایگزین وسایل سنگینی است که باید برای مهار آتش به همراه داشته باشند. این وسایل شامل ابزارآلات، رادیو، مواد غذایی، آب و همچنین سرپناه قابل حملی است که ماموران آتش‌نشان بتوانند زمانی که آتش خیلی نزدیک شده از خود حفاظت کنند. به گزارش نیویورک تایمز دولت آمریکا از سال ۱۹۷۷ حمل چادرهای کوچک و تاشو را برای آتش‌نشان‌ها اجباری کرد که تاکنون جان صدها نفر را نجات داده است. بافت فویل و سیلیکای این چادرها، از آتش‌نشان‌ها در برابر دود و گرمای شدید محافظت می‌کند اما در برابر شعله مستقیم مقاوم نیست. همه‌گیری ویروس کرونا و تغییرات اقلیمی کار امدادگران را مشکل‌تر کرده است. بیماری کووید-۱۹ باعث کاهش تعداد زندانیانی شد که در عملیات ضد حریق کالیفرنیا شرکت می‌کنند. در عین حفظ فاصله‌گذاری اجتماعی در میان امدادگران کار بسیار مشکلی است.
قدم اول: آماده‌سازی
وب‌سایت منابع طبیعی و محیط زیست کانادا در توضیح شیوه‌های مقابله با آتش‌سوزی‌های جنگلی می‌نویسد که در مرحله اول جان آتش‌نشان و امنیت عمومی در اولویت قرار دارند. آگاهی از شیوه رفتار آتش برای آتش‌نشانان حیاتی است. فاکتورهای بسیاری بر آتش‌سوزی‌های جنگلی و میزان سختی کنترل آن تاثیر می‌گذارند. سه ضلع مثلث رفتار آتش شامل شرایط آب‌وهوایی، توپوگرافی و محرک‌هاست. برای مهار آتش، دما، سوخت یا اکسیژن باید حذف شوند. کپه‌های گل و آب یا استفاده از مواد شیمیایی اکسیژن مورد نیاز حریق را حذف می‌کند. آتش‌نشان نیز می‌تواند با استفاده از تجهیزات دستی مانند بیل، تبر یا پولاسکی آتش‌های کوچک را خاموش کنند. آتش‌سوزی‌های بزرگتر به تجهیزات و افراد بیشتر، موتور، پمپ، بولدوزر، هلیکوپتر و تانک‌های هوایی نیاز دارد. تانک‌های هوایی آتش را خاموش نمی‌کنند. این کار به‌وسیله آتش‌نشانان روی زمین انجام می‌شود. آتش‌نشانانی که به مناطق جنگلی اعزام می‌شوند همزمان در جهت‌های مختلف با آتش مقابله می‌کنند و همواره از تغییرات شعله‌ها آگاهی دارند. این آگاهی از موقعیت بسیار مهم است. منطقه‌ای که در آتش می‌سوزد بیشتر گنبدی شکل است تا اینکه مثل تخته شطرنج صاف باشد. الکساندر هلد، کارشناس آتش‌سوزی‌های گسترده می‌گوید که مالکان زمین و مقامات کشورها می‌توانند شیوه‌های بهتری را برای آماده‌سازی به منظور مقابله با آتش‌سوزی‌های جنگلی انجام دهند. اولویت با مدیریت میزان پوشش گیاهی است که ممکن است موجب فراگیری آتش شود. می‌توان از تجهیزات ماشینی یا انتقال چراگاه‌ها به آن مناطق استفاده کرد. اگر آتش‌سوزی‌های جنگلی به علفزارها برسند کم کم خاموش می‌شوند چون سوخت کافی به آنها نمی‌رسد.
تشخیص دود
به گفته الکساندر بسیاری از کشورهایی که در معرض آتش‌سوزی‌های جنگلی قرار دارند از سیستم هشداردهنده زودهنگام استفاده می‌کنند. کنترل دما، سطح اکسیژن، رطوبت و سرعت باید تخمین زده شود. اگر خطر آتش‌سوزی‌ها بالاتر رود، از ماموران آتش‌نشانی بیشتری استفاده می‌شود، تانکرها آماده می‌شوند و خلبان‌های هواپیماهای آتش‌نشانی در حالت آماده‌باش قرار می‌گیرند. اولین قدم تشخیص دود است که یا شهروندان اعلام می‌کنند و یا در مناطق دورافتاده با استفاده از دوربین‌ها و برج‌های مراقبت تشخیص داده می‌شوند.
اولین حمله
کرستن لانگ‌مید، آتش‌نشان اهل استرالیا در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی می‌گوید تیم ضربت در ابتدا به منطقه اعزام می‌شوند. آنها مامورانی هستند که تجهیزات مناسب و ماشین‌های حاوی تانکر آب را حمل می‌کنند. اگر دسترسی به منطقه آتش‌گرفته دشوارتر باشد، هواپیماها و هلی‌کوپترهای کوچک خیلی سریع فرستاده می‌شوند. آنها معمولا تخمین می‌زنند که وسعت آتش‌سوزی چقدر است. در این مرحله از تکنیک‌های خشک یا تر استفاده می‌شود. استفاده از تکنیک خشک حفاری زمین حول منطقه آتش‌گرفته است که آتش محصور شود و آنقدر بسوزد تا خاموش شود.
اگر آتش در این مرحله کنترل نشود،‌ مرحله بعدی استفاده از منابع بیشتر است. هر چه آتش زمان بیشتری برای سوختن داشته باشد، بزرگتر می‌شود و کنترل آن سخت‌تر.
به گفته لانگ‌مید، زمانی که مراحل اولیه کنترل آتش‌سوزی جواب ندهند، تیم کنترل حادثه تشکیل می‌شود. این بدان معنی است مسئولان از دفتر خود عملیات را هدایت می‌کنند و استراتژی گسترده‌تری را در نظر می‌گیرند.
اگر آتش‌سوزی نزدیک به منطقه شهری باشد، از هر تکنیکی استفاده می‌شود. اینجا البته تکنیک مورد استفاده به نوع زمین بستگی دارد.
اگر میزان آتش‌سوزی شدید باشد و فرستادن ماموران و ماشین‌های آتش‌نشانی جان آنها را به خطر بیندازد باید از شیوه‌های غیرمستقیم استفاده کرد. در این روش از هواپیماها استفاده می‌شود. سوزاندن پوشش گیاهی پیش رو از گستردگی آتش جلوگیری کرد.
مهار کامل آتش
زمانی که آتش‌سوزی تحت کنترل قرار بگیرد و گسترده‌تر نشود روند خاموش کردن آتش‌های باقی‌مانده شروع می‌شود. ماموران آتش‌نشانی از اطراف وارد می‌شوند و آتش درختان را خاموش می‌کنند. آنها اطمینان حاصل می‌کنند که دمای آنچه اطراف منطقه قرار دارد سرد شده باشد. در شرایط آب‌وهوایی خشک، چند روز یا چند هفته بعد از آتش‌سوزی، اگر منطقه‌ای همچنان داغ باشد و باد شدت بگیرد، یک جرقه کافی است تا دوباره شعله‌های آتش خروشان شوند.
پس از مهار آتش
به گفته کرستن حتی هفته‌ها بعد از سرد شدن آتش، آتش‌نشان‌ها به منطقه سر می‌زنند تا اطمینان حاصل کنند منطقه امن است. آنها منطقه را پایش می‌کنند تا مطمئن شوند درخت شکننده‌ای جان شهروندان را به خطر نیندازد.
بعد از هر آتش‌سوزی گسترده، زندگی ساکنان آن مناطق ممکن است تا سال‌ها بعد تحت تاثیر قرار می‌گیرد. اختلال پس از بحران یکی از مسائلی است که دولت استرالیا آن را جدی می‌گیرد و برای شهروندان آسیب‌دیده مشاوره تامین می‌کند تا زندگی و کسب و کار خود را دوباره به راه بیندازند. آتش‌نشان‌ها سعی می‌کنند در جنگ با آتش احساساتی نشوند. آنها ممکن است بعد از ۱۰ ساعت تلاش مزارع و خانه‌هایی را ببینند که در آتش می‌سوزند. اما زمانی که آتش مهار شود آنها به ارزش کار خود پی می‌برند.

آتشآتش سوزیآتش سوزی جنگلآتش سویفصل آتش سوزی
مطالب مرتبط
اقلیم
۲۰۷۹
آتشآتش سوزی
آتش‌سوزی لوداب پس از چهار روز شدت گرفته و مسئولان بویراحمد درخواست نیرو کرده‌اندآتش «نیر» خاموش نمی‌شود
اقلیم
۲۱۰۸
آتشآتش سوزی
داوطلبان حاضر در آتش‌‌سوزی «نانه‌ویژه» و «شرکان پاوه» در گفت‌وگو با «پیام ما»‌:جنگل می‌سوزد، چاره‌ای جز تماشا نداریم
مهتاب جودکیمهتاب جودکی
پیام جامعه
۲۰۵۳
آتشآتش سوزی جنگل

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *