شدیدترین و سخت‌ترین خشکسالی 40 سال گذشته در ماداگاسکار، جزیره‌ای در جنوب شرق آفریقا باعث شده بیش از یک میلیون نفر را با یک سال کمبود غذا مواجه کرده است. سازمان ملل تخمین زده که به دلیل بارندگی‌های کم، جنوب این جزیره در ماه‌های آینده کمتر از نیمی از محصول معمول خود را برداشت می‌کند و بحران گرسنگی طولانی‌مدتی را که نیمی از جمعیت منطقه «گراند سود» را تحت تاثیر قرار داده است، شدیدتر می‌کند.

جنوب این جزیره طی ماه اکتبر که فصل کاشت به شمار می‌آید، برای چهارمین سال خشکسالی، شاهد کاهش 50 درصدی بارش‌هایش بوده است. به گزارش گاردین، جولی ریورس، هماهنگ‌کننده اضطراری پزشکان بدون مرز در ماداگاسکار گفته است: «بدون بارندگی، ساکنان این مناطق نمی‌توانند به زمین‌ها بازگردند و شکم خانواده‌های خود را سیر کنند. بعضی از آنها هم صراحتا می‌گویند که اگر باران نبارد و شرایط تغییر نکند، مرگ در انتظار آنهاست.»
وبسایت «شبکه سیستم هشدار سریع قحطی» اعلام کرده که خانواده‌های فقیر مجبورند به دنبال غذاهای وحشی و خوردن برگ باشند که خوردن آنها دشوار و برای کودکان و زنان باردار خطرناک است. آژانس‌های کمک‌رسان نیز گزارش کرده‌اند که بعضی از مردم شروع به خوردن موریانه و مخلوط تمر هندی و خاک رس کرده‌اند.
جولی ریورس می‌گوید که توفان‌های شن و ماسه شدید – معروف به تیومنا – در ماه دسامبر با پوشاندن زمین‌های کشاورزی مواد‌غذایی مانند میوه‌های کاکتوس که اغلب در فصول کم‌بارش به آنها تکیه می‌شود، شرایط را بدتر کرده است.
ریورس می‌گوید: «بیشترِ مردمی که در مناطق جنوبی ماداگاسکار زندگی می‌کنند، برای تامین غذا و درآمد، به شدت بر محصول خود تکیه دارند. حالا به خاطر خشکسالی و فقدان بارندگی، مردم نمی‌توانند آنچه را که معمولا می‌خورند یا در بازار می‌فروشند، برداشت کنند.»
جین لوئیس تووسوآ 52 ساله، پدر 15 فرزند است که در مناطق حاشیه‌ای آمبوومبی در آندروی، در جنوبی‌ترین منطقه ماداگاسکار زندگی می‌کنند. جین لوئیس می‌گوید که زندگی به شدت سخت و دشوار شده است. این پدر 52 ساله می‌گوید: «امسال، هیچ چیزی برای خوردن نداریم. ما برای زنده ماندن فقط به مشیت الهی تکیه می‌کنیم. البته از دولت هم کمک خواسته‌ایم. اگر کمکی به ما نشود، حتما خواهیم مُرد.»
جین لوئیس ادامه می‌دهد: «در طی پنج سال گذشته، تیومن‌ها (توفان‌های شن و ماسه شدید) قوی‌تر شده‌اند و بیشتر اتفاق می‌افتند. این توفان‌ها بخش‌های بزرگی از منطقه را تحت تاثیر قرار می‌دهند. در سه سال گذشته هیچ بارانی نباریده است. به خاطر خشکسالی مداوم، بادهای شدید و خشن هم خاک‌های خوب و مساعد برای کشاورزی را با خود می‌برند. این بادها کاکتوس‌ها را هم کشته‌اند؛ کاکتوس‌هایی که برای ما، آن‌هم در زمان قحطی بسیار ضروری هستند. این بادها حتی محصولاتمان را هم نابود کرده‌اند و حیواناتی مانند گاومیش و گاو و گوسفند و بزها را هم کشته است.»
برنامه جهانی غذای سازمان ملل اعلام کرده که سوتغذیه حاد در کودکان کمتر از پنج سال، طی چهار ماه اخیر در بیشتر مناطق جنوبی، دو برابر شده است. منطقه آمبوومبی بیشترین نرخ افزایش سوتغذیه را داشته است.
روز جمعه، سازمان طبقه‌بندی فاز یکپارچه امنیت غذایی (IPC)، یک نهاد متشکل از چند آژانس که امنیت غذایی جهانی را رصد می‌کند، هشدار داده است که از آوریل تا دسامبر 2021، وضعیت وخیمی در ناامنی غذایی در گراند‌ساوت ماداگاسکار ایجاد شده است.
در این هشدار آمده است: «بیش از 1.1 میلیون نفر در این منطقه به دلیل بارندگی ناکافی، افزایش قیمت مواد غذایی و توفان‌های شن، در معرض ناامنی شدید غذایی قرار گرفته‌اند. انتظار می‌رود که اتمام مواد غذایی و خوراکی، بسیار زودتر از معمول آغاز شود و خانواده‌ها به دلیل تولید حداقلی و ذخایر کم مواد غذایی، دچار گرسنگی می‌شوند.»
ووریاندرو تیاندرینی، 42 ساله، پدر چهار فرزند در منطقه دوم تولیارا در ساحل غربی است. او می‌گوید که خشکسالی مانع از آن شده که بسیاری از کشاورزان بتوانند برنج بکارند. تیاندرینی می‌گوید: «قبلا از آب‌وهوای مرطوب و پر باران لذت می‌بردیم. طی سال‌های اخیر، آب‌وهوا خشک و خشک‌تر شده است. کشاورزان مجبور شده‌اند کاشت برنج را کنار بگذارند. بسیار یاز مردم حالا فقط یک وعده در روز غذا می‌خورند.»
این مرد 42 ساله ادامه می‌دهد: «پدر و مادران هم نمی‌توانند هزینه شهریه مدرسه فرزندانشان را پرداخت کنند. به علاوه بیماری جدیدی هم سراغ گاومیش‌هایمان آمده است. ما هیچ‌وقت چنین بیماری‌ای نداشتیم. این مرض حدود 10 تا 20 درصد حیواناتمان را کشته است.»
در واکنش به این بحران پزشکان بدون مرز در ماداگاسکار از اواخر ماه مارس شروع به کار سیار کلینیکی کرده‌اند و تاکنون بیش از 800 کودک را که مبتلا به سوتغذیه بودند، مداوا کرده‌اند. یک سوم از این کودکان در شرایط سختی بسر می‌بردند.
ریورس می‌گوید که کارکنان پزشکان بدون مرز ماداگاسکار بیماری‌های دیگری را هم در مناطقی که فعالیت می‌کنند، مشاهده کرده‌اند از جمله بیلارزیا (بیماری ناشی از مصرف آب دارای کرم‌های انگلی)، اسهال، مالاریا و عفونت‌های تنفسی. پزشکان می‌گویند که این بیماری‌ها بر اثر سوتغذیه و همچنین کمبود آب تمیز است.
بر اساس آژانس غذایی سازمان ملل، تعداد افرادی که از گرسنگی رنج می‌برند، سال گذشته حدود 85 درصد افزایش داشته است و دلیل آن هم، اثرات انباشته شده سال‌ها خشکسالی است. مردم مجبور شده‌اند که دام‌هایشان و وسایل خانه را برای خرید غذا و سیر کردن شکم خود و خانواده‌شان بفروشند.
مردم در جنوب ماداگاسکار هنوز هم اعضای خانواده را به شهرهای دیگر می‌فرستند تا به دنبال کار باشند اما تعداد کمی از آنها موفق به پیدا کردن کار می‌شوند، چراکه با وجود همه‌گیری کرونا، بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک تعطیل شده است و کارهای فصلی ایجاد شده در صنعت توریسم را که درآمد خوبی را برای افراد ایجاد می‌کرد، به تعطیلی کشانده است.
بسیاری از دانشمندان و فعالان محیط زیستی نسبت به گرم شدن کره زمین هشدار داده‌اند. دانشمندان معتقدند که گرم شدن زمین و بالا رفتن دما باعث تغییرات آب‌وهوایی می‌شود و این نیز به نوبه خود، تبعات خطرناکی را به دنبال خواهد داشت. خشکسالی‌های مکرر، توفان‌های شدید، بارندگی‌های سیل‌آسا، آتش‌سوزی جنگل‌ها، آب شدن یخ‌های قطبی و بالا رفتن سطح دریاها و مواردی از این دست که اثرات آنها به همین‌جا ختم نمی‌شود.
خشکسالی‌های پیاپی که در چند سال اخیر، کشورهایی از جمله استرالیا، آمریکا و برخی از کشورهای خاورمیانه را تحت تاثیر قرار داده، باعث از بین رفتن محصولات کشاورزی شده، و چرخه تولید و توزیع غذا را مختل می‌کند.
با آسیب دیدن زنجیره تولید غذایی، قحطی و بیماری‌ها سر برمی‌آورند، و ثبات جای خود را به ناآرامی‌های اجتماعی و نزاع می‌دهد.