آخرین وضعیت تالاب‌های کشور پس از سیلاب‌ها

مجموعه تالاب‌های بین النهرین ۹۰ درصد و تالاب مهارلو در نزدیکی شیراز ۷۰درصد آبگیری شده است.

معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست ضمن اشاره به آخرین وضعیت تالاب‌های کشور پس از سیلاب‌ها گفت: در حال حاضر مجموعه تالاب‌های بین النهرین ۹۰ درصد و تالاب مهارلو در نزدیکی شیراز ۷۰ درصد آبگیری شده است.

 احمد لاهیجان زاده در نشست خبری روز جهانی تالاب‌ها که در سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شد، اظهار کرد: دوم فوریه  سال ۱۹۷۱ میلادی اولین کنوانسیون بین‌المللی در حوزه محیط زیست تحت عنوان «حفاظت از تالاب‌ها» به  میزبانی ایران در شهر رامسر به تصویب رسید. در آن زمان ۱۸ کشور عضو این کنوانسیون شدند و در حال حاضر حدود ۱۷۰ کشور عضو آن هستند.

معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با بیان این که ۱۴۳ تالاب در کشور وجود دارد که طی سال گذشته با هماهنگی وزارت نیرو تحت عنوان پیوست قانون حفاظت از تالاب‌ها ثبت شدند، تصریح کرد: این ۱۴۳ تالاب سه میلیون هکتار وسعت دارند و در مصوبه اخیر دولت قرار شده است که صخره‌های مرجانی و پهنه‌های گلی نیز  تحت عنوان حفاظت از تالاب‌ها ثبت شوند.

لاهیجان‌زاده ادامه داد: از میان این ۱۴۳ تالاب ۲۵ مجموعه تالابی در کنوانسیون رامسر ثبت شده‌اند و ۱.۴ میلیون هکتار وسعت دارند همچنین ۴۵ تالاب کشور می‌تواند منشا گرد و غبار باشند و از نظر مساحت نیز دو میلیون و صد هزار هکتار را در برمی‌گیرند.وی با بیان این که تالاب‌های هامون ، بختگان، هورالعظیم و شادگان می‌توانند تبدیل به کانون گرد و غبار شوند، گفت: در حال حاضر چهار عامل تالاب‌های ما را  تهدید می‌کنند. اولین آن تامین آب و حقابه تالاب‌ها با توجه به کمبود آب در کشور است. دومین مورد نیز آلودگی‌هایی از جمله فاضلاب‌های انسانی، شهری و روستایی و پساب کشاورزی و صنعتی است که وارد تالاب‌ها می‌شوند.

لاهیجان‌زاده اضافه کرد: تصرفات و تغییر کاربری تالاب‌ها از جمله عوامل دیگر تهدید است که این موضوع بیشتر در تالاب‌های  شمال کشور دیده می‌شود. چهارمین عامل تهدید تالاب‌های کشور ورود گونه‌های غیر بومی مانند «تیلاپیلا» به جنوب و سنبل آبی به تالاب انزلی است.

معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در ادامه اظهار کرد: سازمان حفاظت محیط زیست سیاست‌های جدیدی را برای مدیریت تالاب‌ها شروع کرده است که از جمله مهمترین آن‌ها می‌توان به تعیین نیاز آبی تالاب‌ها اشاره کرد. براساس قانون سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است نیاز آبی تالاب‌ها را تعیین و پس از آن وزارت نیرو این نیاز آبی را تامین کند. در حال حاضر مطالعات نیاز آبی در تالاب‌ها در ۳۴ تالاب و مجموعه رودخانه‌ای به اتمام رسیده است و ۱۸ تالاب و مجموعه رودخانه‌ای دیگر در حال مطالعه هستند. امیدواریم مطالعات نیاز آبی آنها تا تیر ماه سال آینده به اتمام رسد.

لاهیجان‌زاده با بیان این که در حال حاضر تدوین برنامه مدیریت جامع زیست بومی تالاب‌ها در دستور کار محیط زیست است، تصریح کرد: از دیگر اقدامات محیط زیست در تالاب‌های کشور پایش کمی و کیفی تالاب‌ها است. براساس برنامه‌های پیش‌بینی قرار است که آخرین ورودی به تالاب‌ها را محاسبه و در محل ورودی رودخانه‌ها به تالاب‌ها سیستم‌های دبی سنج نصب کنیم. از سوی دیگر برای سنجش کیفیت تالاب‌ها نیز نصب سیستم‌هایی پیش‌بینی شده که برخی از آن‌ها آنلاین هستند و برخی دیگر نیاز دارند که براساس نمونه برداری کیفیت تالاب را گزارش دهند همچنین برخی از نمونه برداری‌ها مخصوصا برای اندازه‌گیری فلزات سنگین در آب‌های شور به خارج از کشور فرستاده می‌شود.

معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در ادامه درباره آخرین وضعیت تالاب گاوخونی توضیح داد: متاسفانه ما در شرایط پر آبی سال گذشته نتوانستیم حقابه این تالاب را تامین کنیم و این مورد اعتراض ما به وزارت نیرو است. طی ۵۰ سال گذشته سه بار رشته کوه کوهرنگ بیش از ۲۰۰۰ میلیمتر بارش دریافت کرده است که یکی از این دفعات سال گذشته بود. سد زاینده رود در خرداد ماه امسال ۷۸۰ میلیون متر مکعب آب در پشت خود ذخیره کرده بود که طی ۱۸ سال اخیر تقریبا بی‌سابقه بود ولی متاسفانه طی این سال پر بارش وزارت نیرو حقابه تالاب گاوخونی را تامین نکرد.