بازار بزرگ کرمان؛ یک مجموعه بی‌نظیر
الهه عقیلی
هر استان کشورمان با داشتن یک جاذبه گردشگری شاخص در جهان بیرون شناخته شده است. کمتر ایرانی‌ای است که با غار علیصدر همدان، نقش جهان اصفهان، تخت‌جمشید شیراز، گنبد‌ قابوس بن وشمگیر، گنبد کاووس و فلک‌الافلاک خرم آباد غریب باشد یا این که نام «گنجعلی‌خان» را بشنود و کرمان در ذهنش نقش نبندد؛ مجموعه‌ای که شاید اگر در دل پیکره عظیم بازار جا نداشت از چنین محبوبیتی برخوردار نبود.
بازار وسیع و کهن کرمان در مرکز بافت قدیم شهر با مظاهری زیبا از ادوار گذشته به یادگار مانده است که ویژگی‌های معماریش بینندگان را متحیر می‌کند.
در هر قسمت بازار که قدم بگذاری حس عجیب و متفاوتی را تجربه می‌کنی؛ بازار مسگری بیشتر قدمت و سنتی بودن این مکان را یادآوری می‌کند. بازار مظفری عمومی‌ترین جنبه بازار یعنی داد و ستد و خریدهای معمول مردم برای رفع نیازهای روزمره را نشان می‌دهد. گردشگران و علاقه‌مندان به آثار باستانی بیشتر در بازار گنجعلی‌خان و ارگ دیده می‌شوند.
سابقه بازار در کرمان به بیش از ۶۰۰ سال قبل می‌رسد. به عصر تیموریان و زمانی که عده‌ای دور هم جمع شدند و بازار اختیاری را به عنوان اولین شالوده بازار بزرگ کرمان پی‌ریزی کردند. از آن پس در مقاطع مختلف تاریخی قسمت‌های دیگری به آن اضافه شد و نهایتاً به شکل‌گیری بازاری منتهی شد که امروز از جهت راسته‌ بودن بزرگترین بازار کشور به شمار می‌رود.
این مجموعه ارزشمند به صورت شرقی، غربی از میدان ارگ شروع شده و به خیابان میرزا رضای کرمانی ختم می‌شود و در طول ۱۲۰۰ متر فضای مسقف (به جز بازار مظفری) جاذبه‌های گران بهایی چون گنجعلی‌خان، مجموعه وکیل، سرای‌سردار، قیصریه‌ها و …. را در خود جای داده است که در ادامه به معرفی مهم‌ترین این بخش‌ها می‌پردازیم:
بازار ارگ
این بخش غربی‌ترین قسمت بازار کرمان است که از میدان ارگ آغاز و به چهار سوق گنجعلی‌خان ختم می‌شود و مانند مستطیل دور محوطه میدان توحید را محاصره کرده است و خود از دو قسمت بازار «نقاره خانه» و «سراجی» تشکیل شده است. بازار نقاره‌خانه در نخستین قدم از میدان ارگ آغاز می‌شود که دارای سقف بلند و مزین به کاشی‌کاری‌ است و چند اتاق در بالا دارد که در گذشته هنگام غروب برای تعطیل کردن بازار بر روی آن نقاره نواخته می‌شد.
بازار سراجی نیز از بازار نقاره‌خانه شروع و به چهار سوق ختم می‌شود؛ این بازار در گذشته محل سراج‌ها و چمدان‌ساز‌ها بوده است.
ضرابخانه گنجعلی‌خان (موزه سکه)
در ضلع شمال میدان گنجعلی‌خان، داخل بازار مسگری شمالی و روبه‌روی حمام، ضرابخانه گنجعلی‌خان قرار دارد که با گچ‌بری زیبایی تزیین شده است. در گذشته در آن مسکوکات طلا و نقره دولتی را ضرب می‌کردند. در سال ۱۳۷۰ همزمان با بزرگداشت خواجوی کرمانی، این مکان به عنوان موزه سکه مورد بهره‌برداری قرار گرفت.
در این موزه مسکوکات متعلق به ادوار مختلف تاریخی از قبیل اشکانی، ساسانی، قاجاری و پهلوی به همراه اطلاعات مربوط در معرض دید بازدیدکنندگان قرار دارد