آیین‌نامه ماده ۱۶ قانون تولید دانش بنیان صنایع کشور را ملزم می‌کند تا ظرف پنج سال، پنج درصد از برق مصرفی خود را از محل انرژی‌های پاک و تجدیدپذیر تأمین کنند. شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر یکی از صنایعی است که در زمینه ایجاد نیروگاه‌های تجدیدپذیر پیشرو بوده است. با «احسان موسی‌احمدی»، مدیر انرژی شرکت گل‌گهر در این زمینه گفت‌وگو کرده‌ایم.

انرژی مورد نیاز مجموعه گل‌گهر از کجا و چگونه تأمین می‌شود؟
دستیابی به سبد محصولات زنجیره فولاد مستلزم داشتن حامل‌های انرژی پایدار و مطمئن است. مصرف فعلی گاز منطقه گل‌گهر ۳۰۰ هزار مترمکعب بر ساعت است که در حال حاضر از طریق خط سرخون تأمین می‌شود. برای سند چشم‌انداز منطقه گل‌گهر نیاز به یک میلیون مترمکعب گاز است که در این زمینه یک خط ۲۴ اینچ با انشعاب از خط ارسنجان-پاریز در حال انجام است. مصرف برق منطقه گل‌گهر نیز در حال حاضر حدود ۵۰۰ مگاوات است. در این زمینه، بلوک اول نیروگاه گهران با ظرفیت ۵۰۰ مگاوات در حال بهره‌برداری است و برای افق آینده منطقه گل‌گهر نیاز به ۲۱۰۰ مگاوات برق داریم که در حال حاضر بلوک ۲ نیروگاه گهران به ظرفیت ۵۰۰ مگاوات در مرحله احداث قرار دارد و بلوک‌های ۳ و ۴ نیز در مرحله امکان‌سنجی و برگزاری مناقصه هستند.
چه اقداماتی برای تأمین برق تجدیدپذیر انجام شده است؟
برای تامین انرژی، احداث بزرگترین نیروگاه خورشیدی کشور به ظرفیت ۴۰ مگاوات را‌ شروع کرده‌ایم که اگر مشکل خاصی در تأمین تجهیزات به‌وجود نیاید، فاز اول آن به ظرفیت ۱۰ مگاوات در شهریورماه سال جاری افتتاح می‌شود. اعمال کاهش مصارف و محدودیت‌های برق از سمت دیسپاچینگ ملی به منطقه گل‌گهر در سال‌های اخیر خسارات سنگینی را بر جای گذاشته است. در سال ۱۴۰۱ میزان خسارات تولید به منطقه گل‌گهر چندین هزار میلیارد تومان بوده است. البته در سال ۱۴۰۲ شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر با خرید تضمینی برق از نیروگاه سمنان توانسته است در پیک بار تابستان امسال، امکان تولید پایدار را فراهم کند تا قطعی و محدودیت برق نداشته باشیم.
به نظر شما انرژی‌های تجدیدپذیر مانند نور خورشید یا باد منابعی مناسب و مطمئن برای تأمین انرژی هستند؟
استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر بستگی به نوع قرارداد و نحوه استفاده دارد. به‌طور کلی اگر وزارت نیرو همکاری لازم را در خصوص قیمت تعیین شده برای نرخ خرید برق را داشته باشد، علاوه بر صنایع قطعاً مصرف‌کنندگان خانگی نیز به سمت و سوی تأمین انرژی از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر خواهند رفت.
آیا مجموعه گل‌گهر تاکنون با شرکت‌های فعال در زمینه توسعه این نوع انرژی‌ها همکاری مشترکی را آغاز کرده است؟
بله در این زمینه با ساتبا و شرکت‌های فعال در حوزه تأمین و اجرای نیروگاه‌های خورشیدی مرتباً در حال مراوده کاری هستیم.
هیئت وزیران مصوب کرده که واحدهای صنعتی با بیشتر از یک مگاوات مصرف برق سالانه، یک درصد از برق مصرفی‌شان را به صورت تجدیدپذیر تولید کنند. آیا دولت برای این مصوبه، با واحدهای صنعتی مشورت کرد؟
با وجو اینکه ما از بزرگترین شرکت‌های صنعتی کشور هستیم، ولی درباره این مصوبه کسی با ما مشورت نکرد. با وجود این، گل‌گهر همین الان نیروگاهی خورشیدی با توان تولید 40 مگاوات را در مدار تولید قرار خواهد داد که اگر میزان برق مصرفی گل‌گهر را 450 مگاوات در نظر بگیریم، این نیروگاه نزدیک به ۱۰ درصد میزان برق مصرفی ما را تأمین خواهد کرد. این بدین معناست که ما همین الان دو برابر مصوبه هیئت دولت در حال تولید برق از منابع تجدیدپذیر هستیم.
چالش‌های پیش روی مجموعه‌های صنعتی و معدنی در استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر چیست؟
وجود بروکراسی زمان‌بر برای اخذ مجوزهای لازم یکی از چالش‌های اساسی است. همچنین وجود محدودیت برای تعیین محل نیروگاه خورشیدی در منطقه گل‌گهر نیز از دیگر چالش‌هاست. با این حال، تحریم‌های ظالمانه و مشکلات عدیده در تأمین تجهیزات خورشیدی شاید مهمترین مشکل باشد.
فکر می‌کنید سرمایه‌گذاری در این زمینه چگونه باید انجام شود‌؟ آیا صاحبان صنایع خود در زمینه احداث و راه‌اندازی نیروگاه سرمایه‌گذاری کنند؟
ما اعتقاد داریم تمامی صنایع باید در زمینه انرژی‌های تجدید‌پذیر سرمایه‌گذاری کنند. چون آینده جهان به سمت تجدیدپذیرها خواهد رفت. به‌طور کلی با توجه به عدم امکان تأمین گاز صنایع و نیروگاه‌های گازسوز کشور، بهتر است صنایع میزان برق مورد نیاز خود را از طریق انرژی‌های تجدید‌پذیر در نقاط بهینه تولید کنند. وزارت نیرو نیز با عقد قراردادهای مناسب، برق مورد نیاز را خریداری کند یا آنکه برق مورد نیاز صنایع در محل مصرف را تهاتر کند. درباره بازپرداخت باید وزارت نیرو تضامین مناسبی را ارائه کند که سرمایه‌گذار با اطمینان خاطر ورود کند.