ناترازی تولید و مصرف برق در کشور به یک چالش اساسی تبدیل شده و در نتیجه سیاستگذار هم به تسهیل سرمایه‌گذاری جدید در حوزه تولید انرژی روی آورده است. یکی از سیاست‌های وزارت نیرو توجه به توسعه ساخت نیروگاه‌های تجدیدپذیر است. برای نمونه بر اساس ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش بنیان، صنایعی که دیماند آنها بیشتر از یک مگاوات است، موظفند که در سال نخست معادل یک درصد و تا سال پنجم معادل پنج درصد از مصرف برق خود را از طریق ساخت نیروگاه تجدیدپذیر تامین کنند و در غیر این صورت یک تا پنج درصد از برق مصرفی این صنایع با نرخ تجدیدپذیر محاسبه و در قبض آنها اعمال می‌شود. این قانون و تفاهم‌نامه‌های دیگر نشان از شکل‌گیری رویکردی در کشور است. از همین رو انجمن ساتکا (سازندگان و تامین‌کنندگان کالا و خدمات انرژی‌های تجدیدپذیر) امسال دومین همایش توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در صنایع را برگزار می‌کند. محمود کریمی، عضو هیات مدیره ساتکا و دبیر همایش می‌گوید این رویداد می‌تواند زمینه ایجاد و توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر را فراهم کند. گفت‌وگوی «پیام ما» با کریمی را در ادامه می‌خوانید.
دومین همایش توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در صنایع در شرایطی برگزار می‌شود که تمایل بیشتری برای ایجاد نیروگاه‌های تجدیدپذیر در کشور شکل گرفته. درباره اهداف و دستاوردهای مورد انتظار همایش قدری توضیح دید.
وزارت نیرو و وزارت صمت خوشبختانه به موضوع احداث تجدیدپذیرها رویکرد مثبتی دارند. زیرساخت‌های قانونی و تفاهم‌نامه‌هایی هم در این زمینه شکل گرفته است. هدف اصلی ما در همایش این است که بتوانیم جزییات زیرساخت‌های شکل گرفته را برای صنایع کوچک و بزرگ تشریح کنیم. مصوبه ماده 16، مباحث مربوط به صنایع «خود تامین» و سازوکارهای، تفاهم‌نامه‌های همکاری «ساتبا» و شهرک‌های صنعتی و تفاهم وزیر نیرو و صنایع بزرگ ظرفیت‌هایی است که بسیاری از صنایع با جزییات آن آشنا نیستند. ما صنایع را دعوت کرده‌ایم تا در پنل‌های تخصصی این ظرفیت‌ها را معرفی کنیم و مسیر احداث تجدیدپذیرها را تسهیل کنیم.
شما سال گذشته هم دوره اول همایش را برگزار کردید. تفاوت عمده این دوره با همایش نخست چیست؟
پارسال همایش به صورت آنلاین برگزار شد و موضوعات پنل‌ها متفاوت بود. آن همایش مقدمه‌ای بود که با دغدغه‌ها و خواسته‌های صنایع آشنا شویم. در آن رویداد موانع مشارکت صنایع در حوزه تجدیدپذیرها را شناسایی کردیم. اما امسال قصد داریم زمینه‌های همکاری مشترک را شناسایی کنیم و توانمندی‌های شرکت‌های سازنده، تامین‌کننده و پیمانکاران را هم معرفی کنیم تا این ارتباط شکل بگیرد. پنلی دیگری هم طراحی شده که الگوهای تامین مالی معرفی شود. مباحث تامین مالی بسیار مهم است. این‌که شرکت‌ها برای انجام پروژه‌ها چگونه می‌توانند از ظرفیت‌های دریافت تسهیلات یا شیوه‌های جدید تامین مالی کنند.
شما به دنبال ایجاد ارتباط میان سازندگان و تامین‌کنندگان و صنایع هستید. به جز ضعف ارتباطی، چه موانع مهم دیگری بر سر راه توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر وجود دارد که باید برطرف شوند؟
مانع اصلی بر سر راه احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر به لختی ساختار دولتی مربوط است. مثلا فرض کنید یک قانون خوب برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تصویب می‌شود اما ممکن است مدت زیادی صرف تهیه آیین‌نامه‌های اجرایی آن شود و به این ترتیب پتانسیل‌های اولیه برای اجرای قانون از دست برود. مثلا در بحث خرید تضمینی ممکن است اینقدر زمان بگذرد که نرخ پایه بعد از مدتی توجیه‌پذیری‌اش را از دست داده باشد و دوباره دولت مجبور است قیمت را سال بعد اصلاح کند. مانع دیگر به نبود زیرساخت‌های اجرای سیاست‌ها مربوط است. در مجلس و هیات دولت برای توسعه این بخش سیاستگذاری می‌شود اما باید ابزارهای تحقق این سیاست‌ها هم طراحی شود. برای مثال اگر قرار است به سرمایه‌گذاران انرژی‌های تجدیدپذیر تسهیلات بانکی اعطا شود، باید مسیر شفاف تخصیص تسهیلات هم مشخص شود تا سرمایه‌گذاران ماه‌ها معطل شبکه بانکی نمانند. در حال حاضر مقداری سردرگمی در میان سرمایه‌گذاران وجود دارد که باید برای رفع آنها برنامه‌ریزی شود.
مسئله قیمت پایین برق و فقدان جذابیات برای سرمایه‌گذاران هم یکی از موانعی است که همواره به آن اشاره می‌شود. شما در انجمن ساتکا و در همایش پیش رو چه موضعی را دربرابر قیمت‌گذاری اتخاذ می‌کنید. آیا از مکانیزم تابلوی برق سبز حمایت می‌کنید؟
به هر حال موضوع قیمت‌گذاری همواره یکی از دغدغه‌های بخش خصوصی است. ما از قیمتگذاری در بورس حمایت می‌کنیم و تابلوی برق سبز هم در بورس انرژی خوشبختانه تا الان وضعیت مطلوبی داشته و قیمت‌ها به صورت واقعی بررسی می‌شود. تنها دغدغه ما این است که تابلوی سبز هم مثل بورس برق از کارکرد اصلی‌اش بیفتد و فرمایشی شود. دغدغه این است شرکت‌های خصولتی هم وارد ‌شوند. هر چند این شرکت‌ها هم به نظام قیمت‌گذاری واقعی تن می‌دهند اما در برخی بازه‌های زمانی خاص صرفا منفعت اقتصادی برایشان مبنا نیست و به نوعی به قیمت دستوری تن می‌دهند. اگر این روند اتفاق نیفتد در مجموع می‌توان به نظام قیمت‌گذاری امیدوار بود.
برخی کارشناسان هشدار می‌دهند که چون کشور چین بخش عمده دانش تولید تجهیزات را در اختیار دارد، چنین انحصاری موجب شود ایجاد نیروگاه‌ها با چالش تامین تجهیزات روبه‌رو شود.
در حال حاضر هشتاد درصد پنل‌های خورشیدی در چین تولید می‌شود. البته به این معنی نیست که دیگر کشورها تکنولوژی را در اختیار نداشته باشند، بلکه تولیدات چین از نظر قیمتی رقابتی و باکیفیت است. ما برای تامین تجهیزات احساس خطر نمی‌کنیم.
برای اینکه مسئولان دولتی و قانون‌گذاران هم در جریان چالش‌های صنعت تجدیدپذیرها قرار بگیرند آیا در همایش مشارکت خواهند داشت؟
ما از دستگاه‌های مرتبط در قانون‌گذاری و اجرایی مانند نمایندگان مجلس، سازمان محیط زیست، وزارت صمت، وزارت نیرو و همه دستگاه‌های دخیل در این حوزه دعوت کرده‌ایم تا بتوانیم رفع موانع و مشکلات را از طریق همین دستگاه‌ها پیگیری کنیم.