برخی از مدیران شهری از شکل‌گیری ساخت و سازهای غیرمجاز در بعضی مناطق شهر تهران در روزهای اعتراض‌ توسط زمین خواران خبر می‌دهند. در مناطق 5، 19 و 18 آنطور که سخنگوی شهرداری تهران گفته این ساخت و سازها رخ داده است. عبدالمطهر محمدخانی به ایسنا گفته که در این روزها شهرداری شاهد ساخت و سازهای غیرمجاز در حریم چند منطقه بوده است و با ورود دستگاه‌ها تخریب این ساخت و سازها صورت گرفته است. اما پرسش اینجاست که سرنوشت این ساخت‌وسازها به کجا رسید و چرا شهرداری در زمان این ساخت و سازها ورود جدی نداشته است؟ موضوع را از مدیران شهری جویا شدیم.

سخنگوی شهرداری تهران، 12 آبان در گفت‌وگو با ایسنا گفته بود که شهرداری شاهد ساخت و سازهای غیرمجاز در حریم مناطق 5، 19 و 18 بوده است. او گفته است: در اغتشاشات اخیر، آسیب‌های ثانویه و غیرمستقیمی علاوه بر خسارت‌های مالی و مستقیم داشتیم که از جمله آنها ساخت و سازهای غیرمجاز در حریم شهر تهران است.
او تاکید کرده است: در همین ایام شاهد ساخت و سازهای غیرمجاز در حریم مناطق ۵، ۱۹، ۱۸ و… بودیم که در مرادآباد منطقه ۵ عملیات جدی اتفاق افتاد و با هماهنگی دستگاه قضایی و ورود دستگاه انتظامی، تخریب این ساخت و سازها انجام شد.
محمدخانی گفته است: «برخی افراد سودجو شاید تصور کنند این اغتشاشات باعث شده نظارت نباشد؛ بی‌تردید تصور اشتباهی است و برخورد قاطع با ساخت و سازهای غیرمجاز انجام خواهد شد.» اما سرنوشت این ساخت و سازها به کجا رسیده است؟ حمیدرضا صارمی، معاون معماری و شهرسازی شهرداری تهران در گفت‌وگو با روزنامه «پیام ما» تاکید می‌کند که در منطقه 5 و 19 ساخت ‌و‌ ساز غیرمجاز وجود داشته است که منطقه 5 به طور کامل تخریب شده است: «در منطقه 19 اقدامات زیادی انجام و بخش زیادی از این ساخت‌ و‌ سازها تخریب شده است و گزارشی از افرادی که کوتاهی کردند به تخلفات ارسال شده است.»

حمیدرضا صارمی، معاون معماری و شهرسازی شهرداری تهران در گفت‌وگو با «پیام ما» تاکید می‌کند که در منطقه 5 و 19 ساخت‌ و ‌ساز غیرمجاز وجود داشته است که منطقه 5 به طور کامل تخریب شده است: در منطقه 19 اقدامات زیادی انجام شده است و بخش زیادی از این ساخت‌ و‌ سازها تخریب شده است و گزارشی از افرادی که کوتاهی کردند به تخلفات ارسال شده است

او در پاسخ به این پرسش که آیا از مدیران شهرداری هم جزو متخلفین بوده‌اند، نیز می‌گوید: «آنجا باید بررسی کنند، اما بعید می‌دانم چون همه پای کار بودند اما به هر حال توانایی‌شان محدود است و ما گزارش را به مراجع ذیصلاح فرستادیم.»
صارمی در پاسخ به پرسش دیگری که چرا این اتفاق در این برهه رخ داده است، نیز توضیحاتی می‌دهد: «این اتفاق همیشه مسبوق به سابقه است، عده‌ای فرصت‌طلب از این فضا سوء استفاده می‌کنند و به این دلیل که بخشی از نیروهای انتظامی درگیر موضوعات دیگر هستند از این فرصت زمین‌های غیر را که معمولا زمین‌های موقوفی هستند تملک می‌کنند و با حمایت دادستان محترم، نیروی انتظامی و عوامل شهرداری همه مجموعه‌های ذیربط بخشی زیادی از آن تخریب شد.» مهدی عباسی، رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی هم روایت دیگری از موضوع دارد. او در پاسخ به این پرسش که چرا همزمان با اعتراض‌ها در تهران شاهد ساخت و سازهای غیرمجاز بودیم، به «پیام ما» می‌گوید: «در دوران اعتراض ساخت و ساز غیرمجاز شکل نمی‌گیرد، چون اعتراض شکل مناسبی دارد جامعه در مدار قانون حرکت می‌کند، در دوران آشوب و اغتشاش جامعه به سمت بی‌نظمی می‌رود یعنی در بستر اغتشاش و ناآرامی‌های از این، جامعه به سمت این رفت سوداگران و سوءاستفاده‌کنندگان این کار را رقم زدند و عده‌ای زمین‌خوار با استفاده از اراذل و اوباش و قلچماق باعث این موضوع شدند.»
او اشاره می‌کند: در مناطق 18 و 19، 5 این موضوع را داشتیم، در منطقه 5 کاملا رفع تصرف شد. در منطقه 18، بسیاری از اراضی رفع تصرف شد، در منطقه 19 اقداماتی انجام شد.
عباسی در پاسخ به این پرسش که نیروهای شهرداری در زمان ساخت و ساز چرا اقدامی انجام ندادند، می‌گوید: «ببینید اینجا مطمئنا در مصاحبه‌های قبلی من هم ذکر شده، نیروهای شهرداری به تمام تکالیف خود عمل نکردند اما شرایط حاکم بر جامعه و عدم حمایت کافی از نیروهایی که در شهرداری وجود دارند و همچنین ابزار و روشی افرادی که ساخت و ساز انجام می‌دهند مثل اجیر کردن افراد، مظلوم‌نمایی و استفاده از سالمندان و کودکان، ابزاری است که گاهی دست ماموران شهرداری را می‌بندد. اما من خودم از افرادی هستم که معتقدم شهرداری باید در این عرصه با قدرت بیشتری جلوگیری می‌کرد تا بعدا به تخریب منجر نشود.»
او در پاسخ به این ابهام که گفته می‌شود، برخی نیروهای شهرداری ممکن است برای کمک به نیروی انتظامی ملحق شده باشند و به همین دلیل سرکار نبودند، نیز می‌گوید: «خیر نیروهای شهرداری در هر منطقه وظیفه خودش را انجام می‌دادند ولیکن ببینید نیروی شهرداری هم در محاسبه شخصی و درونی قدرت خودش را در مواجهه با موضوع محک می‌زند و می‌بیند که اکنون در این شرایط اگر بخواهد جلوی این کار را بگیرد چه حجمی از حمایت از او اتفاق می‌افتد، چه حمایت انتظامی، چه قضایی وقتی این حمایت‌ها را نمی‌بیند طبیعی است که قدرت کافی را برای اجرا و پیشگیری از تخلف را نخواهد داشت.»
او ادامه می‌دهد: «در سطح کلان مدیریت شهری وقتی در نقطه‌ای آسیب را شناسایی کرد تمام قدرت شهرداری را باید به سمت جلوگیری از این اتفاق ببرد. خیلی به ماموران نمی‌شود ایراد گرفت. از طرف دیگر در مناطقی مانند منطقه 19 که ظرف یک سال سه مدیر در آن مستقر شد در بی‌ثباتی آن منطقه بی‌تاثیر نیست.» سخنان اعضای شورای شهر نشان از آن دارد که تخلفات ساختمانی افراد صاحب نفوذ در ایامی که توجه افکار عمومی متوجه اعتراض‌ها بوده، افزایش یافته است. باید دید شهرداری تهران که مدعی مقابله با فساد است فهرستی از این تخلفات و شیوه مقابله با آنها منتشر می‌کند یا خیر.