مراسم معارفه سرپرست جدید سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور محلی بود تا بار دیگر بحران فزاینده ایران در حوزه آب و خاک مورد اشاره قرار گیرد و وزیر جهاد کشاورزی از لزوم توسعه آبخیزداری در کشور سخن بگوید.

عباسعلی نوبخت رسما از دیروز مسئولیت سرپرستی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور را بر عهده گرفت و مسعود منصور از این مسئولیت کنار رفت. جلسه معارفه نوبخت که از مدیران شناخته شده سازمان منابع طبیعی است، به محلی برای بیان آمار درباره وضعیت خطرناک منابع طبیعی ایران بدل شد. وزیر جهاد کشاورزی در این مراسم گفت: باید سالانه حداقل ۱۰ میلیون هکتار عملیات آبخیزداری در حوزه آبخیز کشور انجام شود.

به گفته سرپرست سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری تعداد استان‌های بیابانی از ۱۴ مورد در آغاز برنامه چشم انداز ۲۰ ساله اکنون به حدود ۲۱ استان افزایش یافته است

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، سید جواد ساداتی‌نژاد اجرای دو میلیون هکتار عملیات آبخیزداری در سال نسبت به ۹۰ میلیون هکتار اراضی‌ای که باید در آن آبخیزداری انجام شود را نامتناسب ارزیابی کرد و گفت که این شیوه باعث می‌شود دوره اتمام کار طولانی شود.
ساداتی‌نژاد با این پیش زمینه یادآوری کرد که کشور ما اینقدر زمان در اختیار ندارد: «‌با توجه به تغییر اقلیم و وضعیت تخریب اراضی، نیاز به تامین مالی جدید و سرعتی که در اجرای آبخیزداری در عرصه‌های آبخیز کشور داریم؛ طبیعت به ما اجازه نمی‌دهد که ۳۰ یا ۴۰ سال برای اتمام این طرح صبر کنیم.»
به گفته او حداقل باید سالانه ۱۰ میلیون هکتار آبخیزداری انجام شود تا ظرف ۱۰ تا ۱۱ سال تمام عرصه‌های آبخیز تحت پوشش این عملیات قرار گیرند.
وزیر جهاد کشاورزی به درختکاری به عنوان دومین موضوع مهم در حوزه منابع طبیعی اشاره کرد و گفت: امروزه با توجه به تغییرات آب و هوایی و سطح درختکاری در دنیا، نیاز است که سطح مقیاس برنامه‌ها در این زمینه نیز تغییر و گسترش یابد و کاشت چند میلیون اصله نهال دیگر گره‌گشا در کشور ما نیست.
او بر ایجاد سازوکار، تامین مالی و بالا بردن مقیاس عملکرد در این حوزه نیز تاکید و اضافه کرد: باید به سمت کاشت میلیاردی اصله نهال در کشور حرکت کنیم.
ساداتی‌نژاد گفت: برای ایجاد تحول در منابع طبیعی باید طرحی را در این زمینه به دولت ببریم تا بتوانیم اجماع دولت را هم داشته باشیم.
وزیر جهاد کشاورزی با بیان این که برنامه هفتم توسعه در حال تدوین است، بیان کرد: ما باید در حوزه منابع طبیعی یک کار ویژه، علمی و دقیق به خصوص در زمینه صیانت از جنگل‌ها انجام دهیم، زیرا برنامه‌های سالانه در بستر برنامه هفتم توسعه تنظیم می‌شوند.
ساداتی‌نژاد درباره نگرش به توسعه هم گفت: در این زمینه یک نگاهی وجود دارد مبنی بر این که میان منابع طبیعی یا محیط زیست و توسعه تقابلی وجود دارد در حالی که همزمان با حفظ و صیانت از منابع طبیعی می‌توان برای توسعه اقدام کرد.
او افزود: با کارهای اصولی و علمی می‌توان کنار همنشینی توسعه و منابع طبیعی و محیط زیست را مشاهده کرد. وزیر جهاد کشاورزی بیان کرد: منابع طبیعی حامی و در کنار توسعه است و به آن کمک می‌کند و برای این کار نیاز به الگو و توان کارشناسی داریم.
ما متولی امنیت زیستی کشور هستیم
به گزارش ایسنا عباسعلی نوبخت هم در این مراسم با بیان این که بر اساس نقشه‌ها و مدل‌سازی‌های بین‌المللی سازمان توسعه عمران ملل متحد (UNDP) ایران جزو کشورهایی است که به دلیل تغییر اقلیم و خشکسالی در سال ۲۰۲۵ با بحران شدید آب مواجه می‌شود و در سال ۲۰۴۰ به نهایت حد بحران شدید آب می‌رسد، گفت: ما سربازان نظام و متولی امنیت زیستی کشور هستیم و با همراهی و مشارکت و استفاده از تجربیات و دانش مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی اثبات می‌کنیم که ایران در سال ۲۰۴۰ دچار بحران شدید خشکسالی نمی‌شود.
او افزود: برای حفظ و صیانت از عرصه‌های منابع طبیعی باید عملکرد و تمهیدات‌مان را در زمینه آبخیزداری افزایش دهیم و از تمام ظرفیت‌های موجود کشور برای تقویت پوشش گیاهی جنگل‌ها و مراتع با کاربری خاص خودشان استفاده کنیم.
نوبخت ذخایر طبیعی و پوشش گیاهی را زیربنای اقتصادی هر کشور خواند و تصریح کرد: براساس مطالعاتی که در زمینه پایداری منابع طبیعی توسط تشکل‌ها، نهاد توسعه عمران ملل متحد و مراکز تحقیقاتی انجام شده، ضروری است برای مدیریت خشکسالی برنامه‌ریزی شود.

استان‌های پایین‌دست زاگرس برای کشاورزی موفق نیاز دارند پوشش گیاهی این منطقه به‌درستی حفظ شود این در حالیست که از ۶ میلیون هکتار جنگل زاگرسی نزدیک به ۱.۲ میلیون هکتار آن به دلایل مختلف از جمله تغییرات آب و هوایی و تغییراتی که انسان‌ها در زیراشکوب این جنگل‌ها ایجاد کرده‌اند با مشکلاتی همچون خشکیدگی بلوط و هجوم آفات درگیر هستند

جنگل‌های زاگرس تامین کننده ۴۰ درصد آب کشور
او درباره اهمیت جنگل‌ها و پوشش گیاهی در حفظ منابع آبی کشور اذعان داشت: از ۳۰ میلیون هکتار عرصه‌های زاگرس، نزدیک به ۶ میلیون هکتار آن جنگل است و این جنگل‌ها تامین کننده ۴۰ درصد آب کشور می‌باشند.
سرپرست سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور افزود: استان‌های پایین‌دست زاگرس برای کشاورزی موفق نیاز دارند پوشش گیاهی این منطقه به‌درستی حفظ شود این در حالیست که از ۶ میلیون هکتار جنگل زاگرسی نزدیک به ۱.۲ میلیون هکتار آن به دلایل مختلف از جمله تغییرات آب و هوایی و تغییراتی که انسان‌ها در زیراشکوب این جنگل‌ها ایجاد کرده‌اند با مشکلاتی همچون خشکیدگی بلوط و هجوم آفات درگیر هستند.
به گفته نوبخت جنگل‌های زاگرس این توان را دارند که به‌طور میانگین 1000 متر مکعب آب را در سال به‌تدریج جذب، تولید و آزاد کنند و این ظرفیت در پوشش گیاهی البرز به‌طور متوسط ۱۵۰۰ متر مکعب آب در سال است.
نوبخت با اشاره به این که سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در سال‌های گذشته کارش را به‌درستی انجام داده است، گفت: عوامل انسانی از جمله احداث سد در بالادست و میان‌بندها، حفر چاه در اراضی پایین‌دست و استفاده از آب چشمه‌سارها برای تامین آب شهرک‌های مصنوعی و صنعتی و توسعه روستاها بر تغییر پوشش گیاهی تاثیر گذارده‌اند.
او درباره روند تغییرات در عرصه‌های منابع طبیعی کشور گفت: در آغاز برنامه چشم‌انداز ۲۰ ساله، مناطق بحرانی برای ریزگردها شش میلیون هکتار بود و اکنون به نزدیک ۱۴ میلیون هکتار رسیده است.
به گفته سرپرست سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری تعداد استان‌های بیابانی از ۱۴ مورد در آغاز برنامه چشم انداز ۲۰ ساله اکنون به حدود ۲۱ استان افزایش یافته است.
او با اشاره به این که برنامه چشم انداز ۲۰ ساله در سال ۱۴۰۴ به پایان می‌رسد، تصریح کرد: زمان زیادی برای ما باقی نمانده است و باید برای تحقق اهداف سازمانی و برنامه‌های وزیر جهاد کشاورزی تلاش کنیم و عملکردمان به‌گونه‌ای باشد که دلسوزان این کشور راضی باشند و مردم در آرامش زندگی کنند.
ممیزی ۶.۴ میلیون هکتار از مراتع کشور
در این مراسم همچنین مسعود منصور، رییس سابق سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور- با ارایه گزارشی از عملکرد دو ساله خود گفت: ظرف این مدت با برنامه‌ریزی و اقدامات صورت گرفته در حوزه مرتع ۶.۴ میلیون هکتار ممیزی انجام شده و امسال ممیزی عرصه‌های مرتعی تمام می‌شود این در حالیست که ظرف سه سال قبل از آن کل ممیزی مراتع در سطح ۲.۷ میلیون هکتار بود.
او افزود: طی سال ۹۹ تا۱۴۰۰ بیش از ۱۱۵ هزار هکتار گیاهان دارویی در مراتع کشور توسعه یافته و از مرتعداری بر دامداری صرف به مرتعداری تلفیقی تغییر ایجاد کرده‌ایم.