پیام ما | در حالی که رئیس‌جمهوری دیروز پیگیری اقدامات سازمان حفاظت محیط‌زیست برای حل مشکل آلاینده‌ها و معضل گرد و غبار را تا حصول نتیجه مطلوب، ضروری خواند و وزیر امور خارجه در نشستی با معاونان و کارشناسان حقوقی این وزارتخانه به بحث و گفت‌وگو برای یافتن راهکارهای برون‌رفت از این بحران پرداخت، رئیس سازمان محیط زیست تاکید کرد که در روزهای گذشته با مقام‌های دو کشور عراق و سوریه در این رابطه گفت‌وگو کرده و امیدوار است که ظرف یک ماه آینده تفاهم‌نامه‌ای را با عراقی‌ها به امضا برساند.

نخستین روزهای همین خردادماهی که حالا آرام به نیمه‌اش نزدیک می‌شویم، روزهایی بود که کنار هزار و یک مصیبت و گرفتاری معیشتی و غیر معیشتی، آسمان هم انگار با این خاک سر ناسازگاری گذاشته بود. از همان روزها و بلکه ساعات نخست خردادماه 1401، وقتی بار دیگر توده‌ای از «گرد و غبار» از آن‌سوی مرزهای غرب و جنوب غرب کشور وارد شد و به سرعت باد آسمان را از این‌سوی مملکت تا آن‌سو تیره کرد، زندگی از آن‌چه بود، دشوارتر شد. روزگاری که کنار درد و مصیبت معیشت و غم و اندوه هزار و یک قصور و ندانم‌کاری، نفس کشیدن هم دشوارتر از همیشه بود و تلخ‌تر و سخت‌تر آن‌که چاره‌ای هم نبود، مگر آن‌که باد، همان‌طور که آسمان را به سیاهی این توده عظیم گرد و غبار آلوده بود، باز بوزد و آسمان را از این سیاهی، بیالاید. اتفاقی که خوشبختانه افتاد و حالا حال و هوای مملکت از آن‌چه از روزهای نخست خردادماه 1401 در خاطرمان مانده، متفاوت است.

رئیس سازمان حفاظت از محیط‌زیست از دیدار وزیران نیرو و جهاد کشاورزی و نهادهای مسئول بحث گرد و غبار دو کشور ایران و سوریه در آینده نزدیک خبر داد و پیش‌بینی کرد با اقداماتی که طی روزهای آینده انجام می‌شود و سفرهایی که او به مقصد دیگر کشورهای منطقه در برنامه کاری خود در نظر دارد، زمینه‌ساز دستیابی به تفاهمی مطلوب در 21 تیرماه شود

آن‌چه البته در آن هیچ تردیدی نیست، این است که نمی‌توان چنین معضلی را که به این سادگی زندگی میلیون‌ها ایرانی را مختل می‌کند، به دست باد سپرد و البته جای خرسندی است که دولت در شرایطی که سخت درگیر تلاطم و دشواری‌های پس از حذف ارز ترجیحی است و همزمان تحت فشار تحریم‌هایی که هنوز پس از نزدیک به یک سال، راهی برای خلاصی از آن‌ها نیافته، دست‌کم برای حل معضل «گرد و غبار» چند قدمی بر زمین محکم کرده و پیش می‌رود. دولتی که شاید بیراه نباشد اگر بگوییم دیروز را بیش از موضوع و بحثی، بر همین معضل محیط‌ زیستی تمرکز کرد. آن‌جا که رئیس دولت در نشست هفتگی هیات دولت و در جمع وزیران و معاونانش بر «ضرورت پیگیری اقدامات سازمان حفاظت محیط زیست برای حل مشکل آلاینده‌ها و معضل گرد و غبار تا حصول نتیجه مطلوب» تاکید کرد، آن‌هم در حالی که سخنگوی دولت که در یک نشست خبری به پرسش‌های اصحاب رسانه پاسخ می‌گفت، در بخشی از سخنانش، به همین «رایزنی‌های رئیس سازمان محیط زیست برای حل مشکل گرد و غبار با مقام‌های کشورهای همسایه» پرداخت. حال آن‌که وزیر امور خارجه این دولت که در نشستی با مدیران و کارشناسان ارشد معاونت حقوقی و بین‌المللی این وزارتخانه حاضر شده بود، در بخش عمده این نشست به بحث و گفت‌وگو درباره چند موضوع از جمله «موضوعات مربوط به مهار پدیده گردوغبار و مشکلات ‌ محیط زیستی» مشغول بود. دولتی که حالا از قبل آن‌چه در این ماه‌ها با تعبیر «حاکمیت یکدست» در ادبیات سیاسی‌مان می‌شناسیم، مجلسی همسو و همراه را نیز کنار خود می‌بیند و همین همراهی، هیچ فایده‌ای که نداشته باشد، دست‌کم باعث شده حال که دولت بر حل معضل «گرد و غبار» تمرکز کرده، مجلس و نمایندگانش را نیز کنار خود ببیند. نمایندگانی همچون فداحسین مالکی که در قامت یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، از لزوم استفاده از «ظرفیت دیپلماسی پارلمانی برای مقابله با گرد و غبار» گفته و تاکید دارد که دیپلماسی پارلمانی برای مقابله با این معضل ‌محیط زیستی، بسیار موثر است و به همین دلیل نیز باید، فعال‌تر شده و از این ظرفیت استفاده کرد. این نماینده مجلس که از جمله اعضای مجمع نمایندگان استان سیستان و بلوچستان در مجلس یازدهم نیز هست، با تاکید بر این‌که «موضوع گرد و غبار به‌خصوص استان‌های مرزی به چالشی جدی تبدیل شده که باید برایش فکر اساسی کرد»، گفته است: «همانطور که رئیس‌جمهوری تاکید داشت باید موضوع گرد و غبار را از طریق دستگاه دیپلماسی دنبال کنیم؛ به‌خصوص اینکه گرد و غبار از طریق عراق و ترکیه وارد استان‌های همجوار شده و حتی به مراکز استان‌ها هم رسیده‌اند.» فداحسین مالکی که ابراز امیدواری کرده دستگاه دیپلماسی به این مسئله جدی‌تر ورود کند، از تمرکز ویژه مجلس بر این موضوع گفته و اضافه کرده است: «از آن‌جا که دیپلماسی پارلمانی هم در این باره اثرگذار بوده، باید تیم‌هایی از مجلس در قالب فراکسیون‌ها و کمیسیون‌ها و حتی انجمن‌های دوستی پارلمانی به کشورهای عراق، ترکیه، آذربایجان، افغانستان و حتی پاکستان سفر کنند تا موضوع با جدیت مورد پیگیری قرار گیرد.»

رئیس دولت سیزدهم در جریان نشست هفتگی هیات دولت گفت: «پیگیری اقدامات سازمان حفاظت محیط زیست برای حل مشکل آلاینده‌ها و معضل گرد و غبار تا حصول نتیجه مطلوب ضروری است.»

این‌ها همه اما به‌خصوص آن‌گاه حائز اهمیت هستند که بدانیم نهاد متولی محیط زیست در بدنه دولت در این مدت چه اقدامی را برای مهار گرد و غبار و یافتن راه‌حل ریشه‌ای این معضل به انجام رسانده است. موضوعی که باز روز گذشته و در حاشیه برگزاری نشست هفتگی هیات دولت و مشخصاً در گوشه‌ای از حیاط پاستور به آن اشاره شد. وقتی علی سلاجقه در قامت رئیس سازمان حفاظت از محیط‌ زیست در جمع خبرنگاران حاضر در پاستور حاضر شد و به خبرنگاران از عقد تفاهم‌نامه‌ای میان ایران و عراق در این رابطه خبر داد که قرار است روز 21 تیرماه به امضای طرفین برسد. او که اخیراً در سفر به کشورهای منطقه، با روسای سازمان‌های محیط زیست عراق و سوریه در این زمینه به مذاکره نشسته، با تاکید بر این‌که سفرهایش به کشورهای اصلی منشا گرد و غبار بوده، گفته است: «در کشور عراق نشست بسیار مفصلی با وزیر امور خارجه، وزیر کشور، وزیر کشاورزی، وزیر منابع آبی، وزیر محیط زیست و نهایتا نخست‌وزیر این کشور داشتیم که همه به اتفاق نسبت‌به ابتکار منطقه‌ای جمهوری اسلامی که بتوانیم یک همسویی و هم‌گرایی ایجاد کنیم، نظر واحد داشتند.» سلاجقه که از موافقت طرفین جهت امضای تفاهم‌نامه‌ای در این رابطه در روز 21 تیرماه خبر داده، همچنین گفته است: «مقرر شد جلسات کارشناسی برای مباحث عملیاتی برگزار شود.» رئیس سازمان حفاظت از محیط‌ زیست همچنین با اشاره به سفر دیگرش به کشور سوریه، گفته است: «در کشور سوریه خوشبختانه تفاهم‌نامه‌ای امضا شد که برنامه بسیار خوب و روبه‌جلویی بود و یک پایلوت اجرایی برای آن در شهر دیرالزور در نظر گرفته شد.»
او همچنین از دیدار وزیران نیرو و جهاد کشاورزی و نهادهای مسئول بحث گرد و غبار دو کشور ایران و سوریه در آینده نزدیک خبر داده و پیش‌بینی کرده با اقداماتی که طی روزهای آینده انجام می@شود و سفرهایی که او به مقصد دیگر کشورهای منطقه در برنامه کاری خود در نظر دارد، زمینه برای دستیابی به تفاهمی مطلوب در 21 تیرماه فراهم شود. نکته‌ای که از قضا علی بهادری‌جهرمی نیز در جریان نشست خبری سخنگوی دولت به آن اشاره کرده و گفته است: «توافق‌های بسیار خوبی با وزیران دو کشور عراق و سوریه صورت گرفته و مذاکرات دیگری هم در سایر وزارتخانه‌های دو کشور در حال انجام است.»
این در حالی است که ابراهیم رئیسی نیز در جریان نشست هفتگی هیات دولت گفته است: «پیگیری اقدامات سازمان حفاظت محیط زیست برای حل مشکل آلاینده‌ها و معضل گرد و غبار تا حصول نتیجه مطلوب ضروری است.» رئیس دولت سیزدهم که در بخش دیگری از سخنان خود با تسلیت شهادت دو محیط‌بان در استان فارس در درگیری با شکارچیان غیرمجاز، برای محیط‌بان دیگر که در این حادثه مجروح شده، آرزوی بهبودی کرده است، همچنین بر لزوم حمایت قاطع از محیط‌بانان که مقابل متعرضان به قانون و حقوق عمومی می‌ایستند، تأکید کرده است؛ نشانه‌ای دیگر از توجه دولت به محیط ‌زیست و مباحث و مسائل زیست ‌محیطی.