تغییر اقلیم با خاورمیانه چه می‌کند؟

تغییر اقلیم، بحران پیش روی همه جهانیان است. اما برخی مناطق نظیر خاورمیانه آسیب‌پذیرتر هستند. خاورمیانه یکی از بزرگ‌ترین مناطق خشک و نیمه‌خشک و فوق‌خشک در جهان است. پیامدهای تغییر اقلیم نظیر خشکسالی و گرمای شدید و تغییر کیفیت هوا در اثر بیابان‌زایی و افزایش ریزگردها زندگی مردم این منطقه را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. افزایش میانگین دمای هوا و زیاد شدن تعداد روزهای گرم می‌تواند خاورمیانه را به منطقه غیرقابل‌سکونت جهان تبدیل کند. زیرا این منطقه به میزان دو برابر میانگین جهانی در حال گرم‌شدن است. ممکن است دما به حدود 60 درجه در روزهای تابستان برسد. منابع محدود آب شیرین و دشواری دسترسی به منابع آبی چالش بزرگی برای خاورمیانه خواهد بود.

مطابق تخمین کارشناسان تا سال ۲۰۵۰ منابع آب در حوضه‌های آبریز تا 12 درصد کاهش خواهد یافت. کاهش بارش افراد را به سمت تامین آب از طریق منابع زیرزمینی سوق می‌دهد که پیامدهای خاص خود را دارد. هرچند که بخش زیادی از آب خاورمیانه صرف کشاورزی می‌شود که خود به معنای بهره‌وری بیش از حد آب‌های زیرزمینی است. بالا آمدن سطح دریاها در پی گرمایش زمین و تغییر اقلیم سبب ورود آب‌شور به منابع آب شیرین شده و وضعیت کمبود آب را وخیم‌تر می‌کند. البته بروز سیلاب در بندرها و مناطق ساحلی مانند کویت و مصر و تونس و… و زیر آب رفتن برخی مناطق از عواقب بالا آمدن سطح آب دریاها هستند. اقداماتی نظیر شیرین‌کردن آب‌های شور که برخی دولت‌های خاورمیانه برای تأمین آب شرب انجام می‌دهند، پرهزینه و برای محیط ‌زیست مخرب محسوب می‌شود. افزایش دما و محدودیت منابع آب و اقدامات کشاورزی نامناسب با شرایط منطقه منجر به بیابان‌زایی می‌شوند. بیابان‌زایی نیز به نوبه خود سبب افزایش ریزگردها خواهد شد. افزایش گردوغبار در هوای عربستان و عراق و سوریه در سال‌های اخیر موید این مسئله است. تاثیرات امنیتی تغییر اقلیم بر خاورمیانه بیش از سایر جهان پیش‌بینی می‌شود. هرچند که فشار بیشتری به کشورهای کمتر توسعه‌یافته و کم‌برخوردار منطقه اعمال خواهد شد؛ به‌ویژه برای مردمی که چاره‌ای جز خو گرفتن به شرایط نامساعد اقلیمی ندارند. جابه‌جایی جمعیت و مهاجرت از روستا به شهر در اثر نبود امکان کشاورزی و نزاع بر سر آب می‌توانند عواملی برای بروز جنگ‌های داخلی و بی‌ثباتی‌های اجتماعی باشند. این مسئله مناقشات ریشه‌دار در برخی مناطق را تشدید کرده و آنها را بیش‌ازپیش درگیر جنگ می‌کند.همه موارد مذکور با تداوم رشد جمعیت و عدم اصلاح الگوهای مصرف و سبک زندگی، وضعیت زندگی ساکنان منطقه را دشوارتر خواهد کرد. هرچند که خیل کثیری از مشکلات ناشی از تغییر اقلیم قابل پیش‌بینی نیستند. دولت‌های منطقه تا حدودی تغییر اقلیم را به‌عنوان مؤلفه‌‌ای تهدیدآمیز پذیرفته‌اند. اما از آنجا که اقتصاد عمده کشورهای خاورمیانه نفت محور و متکی بر سوخت‌های فسیلی است، تاب‌آوری را به یافتن راهکار اقتصادی جایگزین در مسیر توسعه ترجیح می‌دهند. هیچ یک از کشورهای خاورمیانه اقدام جدی و سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی به‌قصد کاهش تولید و انتشار گازهای گلخانه‌ای نکرده‌اند. البته عربستان در تلاش برای طراحی و اجرای برنامه‌هایی نظیر بهره‌جویی از منابع تجدیدپذیر است و برخی کشورها از جمله ایران به دنبال پیشرفت در فناوری هسته‌ای به‌عنوان تضمینی برای تأمین بلندمدت انرژی خود هستند. اگر جهان مسیر خود را به سمت بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر سوق دهد، خواه‌ناخواه درآمدهای نفتی خاورمیانه کاهش می‌یابد. این مسئله به کشورهای منطقه به‌ویژه آنهایی که مدت‌ها درگیر جنگ بوده‌اند فشار مضاعفی وارد خواهد کرد. خاورمیانه در آینده چاره‌ای جز ارائه راهکارهایی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و یافتن راهی برای تاب‌آوری و جلوگیری از این معضل نخواهد داشت. ایجاد روحیه همبستگی و همکاری بین کشورهای خاورمیانه می‌تواند مؤلفه تهدیدآمیز تغییر اقلیم را به فرصتی برای ایجاد ثبات و تأمین امنیت تبدیل کند. تلاش کشورهای خاورمیانه در راستای تحقق حقوق مرتبط با تأمین انرژی و پشتیبانی از طرح‌های مساعد بهره‌گیری از انرژی‌های پاک با توجه ‌به امکانات طبیعی بالقوه منطقه تدابیر اندیشیده شده با توجه ‌به شرایط کنونی هستند.

مطالب مرتبط
چالش آب در مرزهای غربی
آبگیری سد ایلیسو ترکیه علیرغم مخالفت‌های ایران و عراق به دستور مستقیم رجب طیب اردوغان را اگر نوعی مانور جنگی و چشم‌اندازی از آینده مناقشات آب فرض نکنیم، احتمالا به بیراهه خواهیم رفت. سدی با حجم حدود 11 میلیارد مکعب که به تنهایی با نیمی‌از حجم سدهای بزرگ خوزستان که حدود 24 میلیارد مترمکعب است، […]
نیره خادمینیره خادمی مدیران سه استان جنوبی از آلودگی‌های نفتی در دریا می‌گویند
مرجان‌های سفید و استخوانی جزیره‌های جنوب سال به سال تیره‌تر شده‌اند. خلیج فارس این سال‌ها چندان روبه‌راه نیست. نفت و آنچه به نفت گره خورده، از شناورها و تجهیزات پوسیده راهی به سوی خلیج فارس و دریای عمان پیدا می‌کند و به دردسر بزرگ اکوسیستم‌های دریایی تبدیل می‌شود. بوشهر، هرمزگان و خوزستان یا سیستان‌وبلوچستان چهار […]
رئیس‌جمهور گفته با اعصاب مردم بازی نکنید. ما که نه وقت و نه حال بازی‌کردن را داریم اما افراد زیر گویا در دل چیزی گفته‌اند که اگر دوست داشتید بخوانید. پدر: بچه صدبار گفتن باهاش بازی نکن خراب میشه! روان‌شناس: بچه‌ها باید بازی کنند. نماینده مخالف: بچه‌ها! بریم بازی کنیم. نماینده موافق: آره، برین بازی […]
حملات موشکی و پهپادی سپاه به اقلیم کردستان 
نیروی زمینی سپاه از آغاز دور تازه حملات موشکی و پهپادی به مواضعی در اقلیم کردستان عراق خبر داد؛
هنوز ۲۴ ساعت از واکنش دولت اقلیم کردستان به ادعای ارسال سلاح از گذرگاه‌های مرزی اقلیم کردستان عراق به ایران نگذشته بود که روابط عمومی نیروی زمینی سپاه با انتشار اطلاعیه‌ای از آغاز دور جدید حملات موشکی و پهپادی به این منطقه در آن سوی مرزهای غربی کشور خبر داد. اطلاعیه‌ای که سپاه پاسداران در […]
دیگر مطالب شماره 2260
مظفرشیروانی، مشاور بین‌المللی جنگل و محیط ‌زیست:بهره‌برداری غیرعلمی جنگل‌های ایران را ویران کردنمی‌توان با گرته‌برداری مستقیم از یک طرح در کشوری اروپایی انتظار داشته باشیم به همان نتایج در ایران نیز خواهیم رسید
برای دومین سال متوالی در ۴۰ سال گذشتهانتشار متان رکورد زددانشمندان اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا می‌گویند کاهش گاز متان ارزان‌ترین راه جلوگیری از فاجعه اقلیمی است کنترل گاز متان علاوه بر صرفه اقتصادی می‌تواند سرعت گرمایش زمین را کاهش دهد
دبیر ستاد ملی گردوغبار در گفت‌وگو با «پیام ما»دیپلماسی غبار پیچیده استناچاریم که فشار را از روی منابع برداریم متوسط غبارخیزی کانون‌های خارجی چهار برابر کانون‌های داخلی است گرد و غباری که تجربه می‌کنیم بسیار متاثر از تغییر اقلیم است

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *