جهان در برهه کنونی با بحران‌های امنیتی نوین و غیرسنتی مواجه است. به‌نحوی‌ که مفهوم امنیت متحول شده و به همه ارکان زندگی بشر تسری یافته است. جامعه امن به‌عنوان هدف اساسی حکومت‌های مردمی، جامعه بدون تهدید تعریف می‌شود. با این اوصاف چالش‌های محیط زیستی به‌ویژه تغییر اقلیم تهدیدی جدی برای حیات بشر و امنیت انسانی و امنیت روابط بین‌الملل تلقی خواهد شد. پیشروی سریع آثار و پیامدهای تغییر اقلیم نمایانگر درهم‌تنیدگی امنیت جهان و محیط‌ زیست در همه ابعاد است. این آثار متوجه همه جهانیان است. اما در کشورهای ناتوان در انطباق و سازگاری با وضعیت جدید و کشورهای بی‌ثبات از لحاظ سیاسی تأثیرات عمیق‌تری بر جای خواهد گذاشت.

تغییر اقلیم با تغییر در شیوه معیشت مردم در مناطق مختلف جهان و تشدید فقر و مختل کردن اقتصادهای ملی و در معرض خطر قرار دادن سلامت مردم و کمبود منابع آب و غذا و تغییر در مرزبندی‌های جغرافیایی سیاسی می‌تواند جدی‌ترین تهدید عصر حاضر برای صلح و امنیت روابط بین‌الملل باشد. مسئله‌ای که می‌تواند منازعات ریشه‌دار را بسط داده و سبب بروز انواع مناقشات جدید شود. بحران آب و کمبود آب شیرین به دنبال تغییر در وضعیت بارش و نوسانات و کاهش بارندگی از یک سو و بالا آمدن سطح آب دریاها و اقیانوس‌ها به دلیل گرمایش زمین و ورود آب‌شور به ذخایر آب شیرین از سوی دیگر احتمال بروز تنش و منازعه برای تصرف ذخایر آب شیرین را بالا می‌برد. چه‌بسا که رشد جمعیت و مصرف‌گرایی و سدسازی و آلودگی آب بستر را برای ظهور جنگ بر سر آب فراهم می‌کند. در پی کمبود آب، خشکسالی و کاهش غذا و ناامنی غذایی نیز می‌تواند تهدیدی برای سلامت افراد بشر باشد. سوءتغذیه و تامین نشدن مواد مورد نیاز بدن احتمال ابتلا به بیماری‌های واگیردار را بالا می‌برد. غلظت بالای اوزون به‌عنوان یکی از گازهای گلخانه‌ای که عامل گرمایش زمین و تغییر اقلیم است سبب مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های تنفسی می‌شود. بیماری و فقر، امنیت انسانی و امنیت روابط بین‌الملل را دچار نقصان می‌کند. مهاجرت اجباری نخستین راهبرد مواجهه با تغییر اقلیم است. ناتوانی دولت‌ها در مدیریت بحران و ناتوانی در ایجاد فرصت‌ها و ظرفیت‌های متناسب با وضعیت جدید و نبود امنیت جانی و مالی و ملی منجر به مهاجرت تحت ‌فشار می‌شود. بی‌خانمانی و آوارگی و پناهندگی به‌قصد بقا زمینه‌ساز شکل‌گیری مشکلاتی در کشورهای مبدا و مقصد خواهد شد. کشور مبدأ مورد اتهام و فشارهای منطقه‌ای قرار می‌گیرد. عمدتاً کشورهای همسایه معتقدند نبود نظارت دولت و ناتوانی در مدیریت جمعیت سبب راندن مردم به مناطق مجاور شده است. ممکن است در کشور مقصد نیز نزاع و جنبش‌های اعتراضی توسط مردم بومی شکل گیرد. در برخی موارد مردم بومی تمایلی به پذیرش افراد با فرهنگ و مذهب و عقاید متفاوت با خود ندارند. به‌علاوه کشورهای پناه دهنده به مهاجرین به حمایت از فراریان و جلب نیروی کار ارزان متهم می‌شوند. تغییر اقلیم خطر بروز تروریسم را افزایش می‌دهد. مهاجرت و بی‌ثباتی سیاسی و نبود دموکراسی و ناتوانی حکومت در مدیریت بحران به‌ویژه در کشورهای درحال‌توسعه و کشورهای چندفرهنگی و دارای مذاهب متعدد چالش‌آفرین است. همه موارد مذکور می‌تواند زمینه‌ساز ظهور تندروها و جدایی‌طلبان و گروه‌های غیرقانونی با اهداف سیاسی و تروریسم شود. معضل بعدی که امنیت بین‌المللی را تهدید می‌کند، مسئله سودجویی و زیاده‌خواهی برخی از دولت‌ها است. آب شدن یخ‌های قطب شمال سبب تسهیل استخراج نفت و گاز این مناطق خواهد شد. اکتشاف و تصاحب و استثمار مناطق جدید عرصه را برای رقابت قدرت‌های مجاور قطب شمال مهیا می‌کند. شکل‌گیری گذرگاهی آبی و تملک آن برای دولت‌هایی که اولویت اصلی آنها گسترش تجارت و رشد اقتصادی و دستیابی به منابع انرژی است، هدف اساسی خواهد شد. چه‌بسا که چندین کشور به دنبال تنظیم لایحه‌های حقوقی و سیاسی برای ارائه به مراجع قضایی به‌منظور تأیید ادعای مالکیت خود بر قطب شمال هستند. از طرفی سرزمین‌های بسیاری زیر آب خواهند رفت و حق مالکیت از بسیاری از کشورها سلب خواهد شد. این تغییر در مالکیت‌ها و مرزبندی‌های سیاسی می‌تواند عاملی برای منازعات خشونت‌آمیز شود. هرچند که عوارض جبران‌ناپذیر و غیرقابل‌پیش‌بینی دیگر آب شدن یخ‌های قطبی قابل‌چشم‌پوشی نیست.
همه موارد ذکر شده می‌توانند مؤلفه‌های بحران‌زا در عرصه روابط بین‌الملل باشند. مسائلی که اگر برای آنها راهکاری ارائه نشود، کانون اصلی نگرانی‌های بین‌المللی خواهند بود. به هر روی، در روزهای پیشروی جهان تغییر اقلیم مؤلفه‌ای مؤثر در منازعات داخلی و منطقه‌ای و بین‌المللی قلمداد می‌شود. شناسایی آثار تغییر اقلیم و تلاش برای کاهش آن و چاره‌جویی برای رفع پیامدهای آن می‌تواند برقراری صلح بین‌الملل را تا اندازه‌ای تضمین کند.