زاینده‌رود پس از ۱۶ ماه خشکی مستمر در ۱۲ بهمن فقط به مدت ۱۰ روز برای کشاورزی در شرق اصفهان بازگشایی شد. بعد از اعتراض‌های اواخر آذر و اوایل آبان در اصفهان که به اعتراضات چهارمحال و بختیاری گره خورد، حالا با بازگشایی آب در زاینده‌رود، بیش از 200 نفر از استادان دانشگاه‌های اصفهان و فعالان محیط زیستی، اجتماعی و فرهنگی به استاندار اصفهان نامه نوشته‌اند و می‌‌گویند این نحوه بازگشایی دردی از زاینده‌رود دوا نمی‌کند. آنها می‌گویند بی‌توجهی به حقابه محیط ‌زیست تالاب گاوخونی و حفظ پایداری جریان زاینده‌رود، با وجود گسترش بحران‌هایی همچون فرونشست زمین، به گسترش بحران می‌انجامد.

معترضان به این نحوه بازگشایی می‌گویند اصفهان طبق گفته کارشناسان تنها کلانشهری است که این‌چنین فرونشست به درون آن نفوذ کرده و ساختمان‌ها و منازل و زیرساختهای شهری همچون ورزشگاه و فرودگاه و…و آثار تاریخی این شهر را تحت تاثیر خود قرار داده‌ است و قطعا این بازگشایی‌های چند روزه نه تنها دردی از اصفهان و محیط ‌زیست زخم دیده آن و حتی کشاورزان درمان نمی‌کند بلکه براثر شوکی که به طبیعت و پل‌های تاریخی وارد می‌کند مخرب نیز هست.
کارشناسان و فعالان محیط‌ زیست بر این باورند که اگر جریان با دبی کمتر ولی مستمر در زاینده‌رود حفظ شود نه تنها عامل حفظ اکوسیستم رودخانه و حفظ حیات در اصفهان و فلات مرکزی ایران است بلکه فواید بسیار زیادی می‌تواند از جنبه گردشگری و اقتصادی داشته باشد.
از این روی جمعی از اساتید دانشگاه‌های اصفهان و فعالان محیط‌زیستی، اجتماعی و فرهنگی در نامه‌ای از مسئولان، رعایت قانون اولویت حقابه محیط‌ زیست و حفظ جریان حداقلی در زاینده‌رود را خواستار شدند.
در این نامه که خطاب به رضا مرتضوی استاندار و رئیس کارگروه سازگاری با کم‌آبی استان اصفهان نوشته شده آمده است: «همان‌گونه که آگاهی دارید، زاینده‌رود، اصلی‌ترین رودخانه فلات مرکزی ایران است که در تمام طول سال جریان داشته، هم اکنون به علت بارگذاری‌های بی‌رویه به ویژه در بالادست و کمبود شدید آب، به خشک‌رودی بدل شده است. شهر تاریخی اصفهان که به برکت جریان دائمی زاینده‌رود شکل گرفته، بالیده و به پایتخت فرهنگی ایران ارتقا یافته، در هیچ زمانی به اندازه دوره کنونی در معرض آسیب‌های زیست ‌محیطی و گسترش بی‌قاعده و تغییر کاربری اراضی فراتر از توان اکولوژیک نبوده است.»
امضاکنندگان این نامه می‌گویند طی سالیان اخیر، تبدیل زاینده‌رود و زیست‌بوم طبیعی آن به کانال موقت آبرسانی و قطع و وصل مکرر جریان و خشکاندن ادواری زاینده‌رود و نابودی میلیاردها زیستمند حریم و بستر رودخانه، به رویه‌ای عادی تبدیل شده است و از آثار منفی و خطرناک افت آبخوان‌ها و بروز پدیده بازگشت‌ناپذیر فرونشست زمین در شهر اصفهان که حیات در این شهر را در معرض تهدید جدی قرار داده، غفلت شده است. یکی از مصادیق بارز این رویه تکراری که بی‌شک تخطی از قانون هم محسوب می‌شود، حذف سهم پایداری جریان رودخانه و نیاز محیط زیستی در سال آبی جاری، با وجود تصویب در کارگروه سازگاری با کم‌آبی استان است.
این نامه ادامه می‌دهد: «این در حالی است که سرعت و گستردگی بروز و پیشروی بحران‌هایی که تنها به بخشی از آنها اشاره شد، به حدی است که برای نجات اصفهان فرصت چندانی وجود ندارد و در صورتی که فوراً برای جریان دائمی زاینده‌رود تصمیم گیری نشود؛ شاید برای همیشه باید نگران قضاوت تاریخ و نسل‌های آینده به عملکرد خود باشیم. اگرچه، حفظ جریان پایدار در زاینده‌رود به معنای حل همه مسائل نیست‌، ولی بی‌شک اولین و مهمترین گام است؛ گامی که باید برداشته شود تا طبیعت به ما مجال برداشتن گام‌های بعدی را بدهد. گامی در جهت ایجاد روحیه امید و همکاری و درک مشترک در تأمین نیاز زیست‌محیطی و باور به امکان‌پذیر بودن حفظ جریانی حداقلی ولی دائمی در زاینده‌رود به صورت طبیعی.»
چند دلیل برای حفظ پایداری
امضاکنندگان این درخواست در ادامه، در چهار بند دلایلی را ذکر کرده‌اند و بر اساس آن خواستار حفظ پایداری جریان زاینده‌رود و تأمین هرچند اندک نیاز محیط زیستی در بازه زمانی اتمام تحویل آب به کشاورزان شرق تا زمان رهاسازی مجدد در نیمه فروردین ۱۴۰۱ شده‌اند.
در بند اول این بخش آمده است: «در بسیاری از اسناد و قوانین بالادستی از جمله اصل 50 قانون اساسی، سیاست‌های کلی محیط زیست و منابع آب ابلاغی مقام معظم رهبری، قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالاب‌های کشور، آیین‌نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب‌ها و مصوبات هیات دولت؛ بر اهمیت حفظ محیط زیست و تأمین نیاز آبی زیست‌محیطی بعد از تأمین آب شرب تصریح شده است. بنابراین، خشکاندن زاینده‌رود در فواصل بین نوبت‌های آبیاری غیرقانونی است.»
استادان دانشگاه و فعالان محیط زیستی و اجتماعی و فرهنگی امضاکننده در ادامه اضافه می‌کنند که بارش‌های نسبتاً مناسب در سرشاخه‌ها و جاری بودن رودخانه برای کشت کشاورزان شرق، امکان جاری سازی دائمی با جریان کمینه را مهیا می‌سازد.
آنها سپس دلیل می‌آورند که بر پایه‌ این درخواست ضمن حفظ خط قرمز سد زاینده‌رود برای تامین آب شرب، می‌توان با رهاسازی حداقلی بخشی از «نیاز زیست ‌محیطی و پایداری جریان رودخانه» مصوب شده در برنامه توزیع آبِ سال جاری و همچنین مصوبات شورای عالی آب و شورای هماهنگی حوضه (176 میلیون مترمکعب)؛ ضمن تغذیه حداقلی آبخوان و جلوگیری هرچند اندک از تشدید فرونشست، امکان تقویت چاه‌های مورد استفاده در شرب و کشاورزی را هم فراهم کرد. بند آخر این نامه اضافه می‌کند: «خشکاندن رودخانه در بازه زمانی پایان تحویل آب به کشاورزان شرق تا رهاسازی مجدد در فروردین ماه، آثار زیان‌‌بار محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی به دنبال خواهد داشت.»
امضاکنندگان این نامه که رونوشت آن برای بسیاری از مسئولان استان اصفهان از جمله دادستان عمومی و انقلاب، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای، رئیس سازمان جهاد کشاورزی، مدیرکل محیط زیست و روسای دانشگاه‌های مختلف استان و شهردار و رئیس شورای شهر ارسال شده در پایان می‌گویند این جریان کمینه آب در رودخانه می‌تواند تلاشی در جهت حاکمیت قانون و رعایت عدالت، انصاف و اخلاق و بارقه امیدی برای زنده ماندن این پیکره نیمه‌جان و ﻧﻤﺎدی از امکان ایجاد تغییر و ﺗﻌﻬﺪی ﺑﻪ این رودﺧﺎنه ﺗﻤﺪن‌ساز و شاهرگ حیاتی اصفهان و ﻗﻠﺐ تپنده اﯾﺮان باشد.